Μπάρες οροφής αυτοκινήτου: Πόσο αυξάνουν την κατανάλωση

Ακόμη κι αν θεωρείτε ότι μόνο η μπαγκαζιέρα οροφής επιβαρύνει την κατανάλωση, οι απλές εγκάρσιες μπάρες μπορούν επίσης να έχουν αισθητή επίδραση. Αυτό ισχύει ακόμη και όταν δεν μεταφέρουν κανένα φορτίο.

Για να μειώσουμε την κατανάλωση καυσίμου, συνήθως εστιάζουμε στην ταχύτητα, στον τρόπο που χρησιμοποιούμε το γκάζι και στην πίεση των ελαστικών. Συχνά, όμως, μας διαφεύγει ένας ακόμη παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την οικονομία, κυρίως στις διαδρομές μεγάλων αποστάσεων.

Οι εγκάρσιες μπάρες οροφής είναι ένα ιδιαίτερα δημοφιλές αξεσουάρ αυτοκινήτου. Χρησιμεύουν ως βάση για μπαγκαζιέρες, ποδηλατοθήκες και άλλον εξοπλισμό, διευρύνοντας τις μεταφορικές δυνατότητες του οχήματος. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί οδηγοί τις διατηρούν τοποθετημένες όλο τον χρόνο, ακόμη κι όταν δεν τις χρειάζονται.

Η παρουσία τους, ωστόσο, μεταβάλλει την αεροδυναμική συμπεριφορά του οχήματος. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες αφιερώνουν σημαντικούς πόρους στη σχεδίαση του αμαξώματος, ώστε να μειώνεται η αντίσταση του αέρα και να ενισχύεται η αποδοτικότητα. Πρόσθετα εξαρτήματα στο εξωτερικό μπορούν να αναιρέσουν μέρος αυτής της δουλειάς.

Παρότι ορισμένες εγκάρσιες μπάρες έχουν αεροδυναμικό σχήμα, εξακολουθούν να διαταράσσουν τη ροή του αέρα πάνω από την οροφή και να δημιουργούν στροβιλισμούς, αυξάνοντας την αντίσταση στην κίνηση. Συμβάλλει και το βάρος τους, αλλά κυρίως επιβαρύνει την κατανάλωση η αεροδυναμική επίδραση.

Η επιβάρυνση εντείνεται όσο το αυτοκίνητο κινείται πιο γρήγορα. Καθώς η αεροδυναμική αντίσταση μεγαλώνει περίπου ανάλογα με το τετράγωνο της ταχύτητας, η αύξηση στην κατανάλωση γίνεται πολύ πιο εμφανής στον αυτοκινητόδρομο από ό,τι μέσα στην πόλη.

Ενδεικτικά είναι τα ευρήματα δοκιμής του αμερικανικού Car and Driver με Kia Carnival. Στον αυτοκινητόδρομο, το όχημα κατανάλωνε περίπου 9,4 λίτρα/100 χλμ. με τις εργοστασιακές εγκάρσιες μπάρες στη θέση τους, ενώ μετά την αφαίρεσή τους η τιμή έπεσε στα 8,4 λίτρα/100 χλμ.

Η αφαίρεση των μπαρών απέφερε περίπου 11% καλύτερη οικονομία καυσίμου, χωρίς να γίνει άλλη τροποποίηση στο αυτοκίνητο. Επιπλέον, με κάθε γέμισμα του ρεζερβουάρ, η αυτονομία του Carnival κέρδισε περίπου 97 χιλιόμετρα.

Παρόμοια συμπεράσματα προέκυψαν από δοκιμές του Consumer Reports. Σε Nissan Altima, η σχάρα οροφής περιόρισε την οικονομία καυσίμου κατά 11%, όταν το αυτοκίνητο κινούνταν με σταθερή ταχύτητα περίπου 105 χλμ./ώρα.

Η απώλεια έφτασε το 19% όταν τοποθετήθηκε πάνω στη σχάρα και κλειστή μπαγκαζιέρα οροφής. Τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η μπαγκαζιέρα επιβαρύνει επιπλέον την αεροδυναμική, αλλά σημαντική μείωση της αποδοτικότητας μπορεί να προκαλεί ήδη και η βάση μεταφοράς.

Το μέγεθος της επίδρασης διαφέρει ανάλογα με το αυτοκίνητο. Σε ένα χαμηλό επιβατικό μοντέλο, που έχει σχεδιαστεί με έμφαση στην αεροδυναμική, οι μπάρες ενδέχεται να επιφέρουν μεγαλύτερη αναλογικά επιβάρυνση. Σε ένα ψηλό, τετραγωνισμένο SUV, αντίθετα, η διαφορά μπορεί να είναι περιορισμένη, αφού το ίδιο το αμάξωμα συναντά ήδη μεγαλύτερη αντίσταση στον αέρα.

Σε αυτό οφείλεται εν μέρει το γεγονός ότι οι σχάρες οροφής συναντώνται συχνά στον εξοπλισμό μοντέλων με ξεκάθαρο προσανατολισμό εκτός δρόμου, όπως τα Jeep Wrangler, Ford Bronco, Toyota Land Cruiser, Mercedes-Benz G-Class και Land Rover Defender.

Ο σχεδιασμός αυτών των αυτοκινήτων υπηρετεί διαφορετικούς στόχους: προτεραιότητα έχουν οι δυνατότητες εκτός δρόμου και η πρακτικότητα, όχι η ελαχιστοποίηση της αεροδυναμικής αντίστασης. Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι τα εξωτερικά αξεσουάρ δεν επηρεάζουν την κατανάλωσή τους.

Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί η δημοτικότητα των SUV με περιπετειώδη σχεδίαση, συμπαρασύροντας τη ζήτηση για σχάρες οροφής, επιπλέον προβολείς, προστατευτικά αμαξώματος και άλλα στοιχεία που θυμίζουν οχήματα εκτός δρόμου. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα εξαρτήματα αυτά επιλέγονται κυρίως για την εμφάνισή τους και όχι επειδή κρίνονται απαραίτητα.

Η αεροδυναμική αντίσταση επηρεάζει και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα: όταν αυξάνεται, μεγαλώνει η κατανάλωση ενέργειας και μειώνεται η αυτονομία. Σε ένα μεγάλο ταξίδι, αυτό μπορεί να αλλάξει ακόμη και πόσες φορές θα χρειαστεί να σταματήσει ο οδηγός για φόρτιση.

Οι εγκάρσιες μπάρες είναι, βέβαια, πολύ πρακτικές όταν πρέπει να μεταφερθούν αντικείμενα που δεν χωρούν στο πορτμπαγκάζ. Εφόσον καλύπτουν μια ουσιαστική ανάγκη, δεν υπάρχει λόγος να αποφεύγονται.

Αν όμως χρησιμοποιούνται μόνο λίγες φορές τον χρόνο, η αφαίρεσή τους μετά το ταξίδι είναι μια απλή κίνηση που μπορεί να περιορίσει την κατανάλωση, χωρίς κανένα κόστος. Ειδικά για όσους διανύουν πολλά χιλιόμετρα στον αυτοκινητόδρομο, η διαφορά μπορεί να γίνει αισθητή και στον ετήσιο λογαριασμό των καυσίμων.