Πινακίδες αυτοκινήτων: Πρόστιμο και αφαίρεση διπλώματος για φθαρμένες, δυσανάγνωστες ή κρυμμένες πινακίδες

Χιλιάδες αυτοκίνητα κινούνται στους ελληνικούς δρόμους με πινακίδες αυτού του τύπου, ενώ οι προβλεπόμενες κυρώσεις είναι πλέον ιδιαίτερα αυστηρές. Τι οφείλουν να κάνουν οι ιδιοκτήτες;

Πινακίδες φθαρμένες, δυσανάγνωστες ή κρυμμένες εμποδίζουν την αναγνώριση του αριθμού τους. Ο οδηγός μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με υψηλό κόστος, είτε η κακή κατάσταση οφείλεται σε φθορά και παραμέληση του καθαρισμού είτε σε σκόπιμη παρέμβαση. Ο ελληνικός ΚΟΚ ορίζει πρόστιμο 350 ευρώ, καθώς και αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες, ενώ η αλλοίωση πινακίδων μπορεί να επιφέρει και ποινικές κυρώσεις.

Ακόμη κι αν το αυτοκίνητο είναι ασφαλισμένο, έχει περάσει ΚΤΕΟ και διαθέτει τα απαιτούμενα έγγραφα, η κακή κατάσταση των πινακίδων μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τον οδηγό. Στην Ελλάδα, όποιος κυκλοφορεί χωρίς τις νόμιμες πινακίδες ή με στοιχεία που δεν διαβάζονται καθαρά αντιμετωπίζει πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 30 ημέρες. Για το ίδιο χρονικό διάστημα αφαιρούνται και τα στοιχεία κυκλοφορίας του οχήματος, δηλαδή η άδεια κυκλοφορίας και οι πινακίδες.

Στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, οι εν λόγω παραβάσεις υπάγονται στην κατηγορία Ε3-Β. Η σχετική πρόβλεψη καλύπτει τόσο την ορατότητα όσο και το κατά πόσο τα τεχνικά μέσα καταγραφής παραβάσεων μπορούν να αναγνωρίσουν την πινακίδα. Άρα, δεν αρκεί να διακρίνεται ο αριθμός από κοντινή απόσταση, αν κάποια παρέμβαση εμποδίζει την ορθή καταγραφή του.

Η χρήση καμερών στους ελληνικούς δρόμους δίνει στο ζήτημα ιδιαίτερη πρακτική βαρύτητα. Στα τέλη Μαρτίου 2026 τέθηκε σε πιλοτική λειτουργία το Σύστημα Ψηφιακής Βεβαίωσης Παραβάσεων, με καταγραφές από κάμερες σε λεωφορειολωρίδες και από πιλοτικό δίκτυο «έξυπνων» καμερών. Για να ταυτοποιηθεί το όχημα που καταγράφεται, είναι απαραίτητο η πινακίδα του να φαίνεται καθαρά.

Ποιες περιπτώσεις πινακίδων οδηγούν σε πρόστιμο
Όταν φιμέ καλύμματα, μεμβράνες, αυτοκόλλητα ή πλαίσια κρύβουν γράμματα και αριθμούς, δυσχεραίνεται η ανάγνωση της πινακίδας. Πρόβλημα προκύπτει επίσης από υλικά που αλλοιώνουν την απεικόνισή της κατά την καταγραφή. Ακόμη κι αν ένα προϊόν διαφημίζεται ως «προστατευτικό», ο οδηγός εξακολουθεί να υποχρεούται να διατηρεί τα στοιχεία του οχήματος πλήρως αναγνωρίσιμα.

Η πινακίδα μπορεί, ωστόσο, να χάσει την ευκρίνειά της και χωρίς να έχει προστεθεί κάποιο εξάρτημα. Λάσπη, έντονη βρωμιά ή φθορές που έχουν εξαφανίσει τμήμα των χαρακτήρων δυσκολεύουν την ανάγνωση. Καθώς ο ΚΟΚ προβλέπει την υποχρέωση ευκρίνειας ανεξάρτητα από την αιτία, απαιτείται προσοχή και στην τακτική φροντίδα του αυτοκινήτου.

Η ηλικία της πινακίδας δεν συνιστά από μόνη της παράβαση. Αυτό που μετρά είναι αν μπορεί να διαβαστεί καθαρά. Αν η επιφάνεια έχει ξεθωριάσει, τα γράμματα έχουν αλλοιωθεί ή η πινακίδα έχει στραβώσει έπειτα από μικροσυγκρούση, χρειάζεται αποκατάσταση όταν δεν αναγνωρίζεται εύκολα ο αριθμός.

Στα επιβατικά οχήματα πρέπει να υπάρχουν και οι δύο νόμιμες πινακίδες, μία μπροστά και μία πίσω. Η ύπαρξη μόνο της μίας δεν εκπληρώνει την υποχρέωση, ακόμη και αν η άλλη έχει αποκολληθεί ή χαθεί. Σε τέτοια περίπτωση απαιτείται να ακολουθηθεί η επίσημη διαδικασία αντικατάστασης. Για τις άλλες κατηγορίες οχημάτων εφαρμόζονται οι αντίστοιχες προβλέψεις για τον αριθμό των πινακίδων.

Έλεγχος χρειάζεται και όταν μεταφέρονται ποδήλατα ή άλλα αντικείμενα στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου. Ακόμη κι αν ο οδηγός δεν έχει πειράξει την πινακίδα, η σχάρα ή το φορτίο μπορεί να την καλύψει. Μετά την τοποθέτηση πρέπει να επιβεβαιώνεται ότι φαίνονται ο αριθμός, τα φώτα και τα φλας. Η χρήση πρόχειρου αντιγράφου με τον ίδιο αριθμό δεν αποτελεί νόμιμη αντικατάσταση της πινακίδας.

Η αλλοίωση πινακίδας ενδέχεται να έχει ποινικές συνέπειες

Ποινές προβλέπονται για σοβαρότερες ενέργειες, όπως η παράνομη αντικατάσταση ή παραποίηση πινακίδων. Στις απαγορεύσεις του άρθρου 94 περιλαμβάνονται η αλλαγή γραμμάτων ή αριθμών, ο τεμαχισμός, η μεταφορά πινακίδας από όχημα σε άλλο, καθώς και η κατασκευή ή χρήση πινακίδων που δεν είναι νόμιμες.

Για τις συγκεκριμένες πράξεις προβλέπεται ποινή φυλάκισης έως ένα έτος. Με την ίδια ποινή τιμωρείται και η υποβολή ψευδών στοιχείων για την έκδοση ανταλλακτικών πινακίδων, όταν γίνεται με σκοπό την παράνομη χρήση τους. Συνεπώς, η χρήση πλαστών ή αλλοιωμένων πινακίδων μπορεί να έχει επιπτώσεις πέρα από την επιβολή διοικητικού προστίμου.

Βαρύτερη είναι και η αντιμετώπιση οδηγού που εξακολουθεί να χρησιμοποιεί όχημα ενώ οι πινακίδες του έχουν αφαιρεθεί λόγω παράβασης του ΚΟΚ. Πέρα από τις διοικητικές κυρώσεις, προβλέπονται φυλάκιση έως ένα έτος και χρηματική ποινή τουλάχιστον 2.000 ευρώ, εφόσον δεν συντρέχει άλλη διάταξη που ορίζει αυστηρότερη τιμωρία.

Σε περίπτωση απώλειας, κλοπής ή σοβαρής φθοράς, ο ιδιοκτήτης πρέπει να ζητήσει νόμιμη αντικατάσταση από την αρμόδια υπηρεσία Μεταφορών της Περιφέρειας. Για κλοπή ή απώλεια χρειάζεται να δηλωθεί το περιστατικό στην Αστυνομία και να προσκομιστεί η σχετική βεβαίωση. Αν διασώζεται η μία πινακίδα, αυτή παραδίδεται στην υπηρεσία, ενώ για αντικατάσταση εξαιτίας φθοράς κατατίθενται οι πινακίδες που υπάρχουν.

Για την αντικατάσταση καταβάλλεται παράβολο 30 ευρώ για την πρώτη φορά και 60 ευρώ για τη δεύτερη ή κάθε επόμενη αντικατάσταση από τον ίδιο ιδιοκτήτη. Το ποσό είναι αισθητά χαμηλότερο από το πρόστιμο, χωρίς μάλιστα να υπολογίζεται και η στέρηση του δικαιώματος οδήγησης για 30 ημέρες.

Κατά την αλλαγή πινακίδων ιδιωτικής χρήσης εκδίδεται νέος αριθμός κυκλοφορίας, καθώς και νέα άδεια με τα αντίστοιχα στοιχεία. Δεν είναι νόμιμη λύση ούτε η κατασκευή ανεπίσημου αντιγράφου ούτε η αλλοίωση των φθαρμένων χαρακτήρων.

Ένας γρήγορος έλεγχος τόσο μπροστά όσο και πίσω μπορεί να αποτρέψει προβλήματα, ιδίως μετά από οδήγηση σε λάσπη, μικροσύγκρουση ή εγκατάσταση σχάρας. Σε κάθε διαδρομή, η πινακίδα πρέπει να είναι καθαρή, καλά στερεωμένη και ευανάγνωστη.