Τι σκληραίνει τα νύχια – και γιατί το πιο σκληρό δεν είναι πάντα πιο γερό

Μπροστά σε ένα νύχι που ξεφλουδίζει, η σκέψη πηγαίνει εύκολα στο τι σκληραίνει τα νύχια και ποιο προϊόν θα μπορούσε να βοηθήσει. Η κερατίνη δίνει στα νύχια τη βασική δομή και αντοχή, όμως το πιο σκληρό νύχι δεν είναι απαραίτητα και το πιο γερό: χρειάζεται να διατηρεί και την ευκαμψία του.

Αυτή η διάκριση εξηγεί γιατί μια σκληρυντική βάση δεν λύνει κάθε πρόβλημα ευθραυστότητας. Το νερό, η επαναλαμβανόμενη διαβροχή και ξήρανση, τα μικροτραύματα και ορισμένα προϊόντα περιποίησης επηρεάζουν το πόσο εύκολα η πλάκα θα σχιστεί, θα ξεφλουδίσει ή θα σπάσει.

Τι σκληραίνει τα νύχια από τη φύση τους;

Το σκληρό τμήμα που βλέπουμε, η ονυχιαία πλάκα, αποτελείται κυρίως από κερατίνη. Δεν πρόκειται όμως για μια εντελώς ομοιογενή κατασκευή: σε ελληνική μεταπτυχιακή εργασία του ΕΚΠΑ, τα ινίδιά της περιγράφονται ως περίπου τέσσερα πέμπτα σκληρές και ένα πέμπτο μαλακές κερατίνες.

Οι κερατίνες συνδέονται μεταξύ τους με δισουλφιδικούς δεσμούς. Η διάταξη αυτών των πρωτεϊνών και των δεσμών συμβάλλει στη φυσική και χημική αντοχή του νυχιού.

Η σκληρότητα, ωστόσο, δεν περιγράφει όλη την εικόνα. Ένα νύχι μπορεί να είναι δύσκαμπτο και παρ’ όλα αυτά να σπάει εύκολα στην καθημερινή καταπόνηση. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αντιστέκεται στην κάμψη, αλλά να μη χάνει την ελαστικότητά του.

Μα το νερό δεν τα μαλακώνει;

Η περιεκτικότητα σε νερό πράγματι επηρεάζει τις ιδιότητες της πλάκας. Χαμηλότερη περιεκτικότητα μπορεί να συνδέεται με μεγαλύτερη αντοχή της, χωρίς αυτό να σημαίνει καλύτερη ευκαμψία. Επομένως, ούτε το «όσο πιο στεγνό τόσο καλύτερα» αποτελεί ασφαλή κανόνα περιποίησης.

Η επιστημονική εικόνα έχει μια σημαντική λεπτομέρεια: δεν έχουν όλες οι μελέτες βρει λιγότερο νερό στα εύθραυστα νύχια. Ορισμένες καταγράφουν μειωμένη περιεκτικότητα, ενώ άλλες δεν εντοπίζουν σημαντική διαφορά από τα φυσιολογικά. Η εξίσωση «περισσότερη υγρασία ίσον δυνατότερο νύχι» είναι υπερβολικά απλή.

Εκείνο που μπορεί να καταπονεί την πλάκα είναι το επαναλαμβανόμενο βρέξιμο και στέγνωμα. Αυτοί οι κύκλοι ευνοούν σχισίματα ανάμεσα στα κύτταρά της. Γι’ αυτό η ενυδατική φροντίδα δεν πρέπει να συγχέεται με την παρατεταμένη επαφή με νερό: άλλο η κρέμα μετά το πλύσιμο και άλλο το συνεχές μούλιασμα των χεριών.

Γιατί μια σκληρυντική βάση μπορεί να μη βοηθήσει;

Οι σκληρυντικές βάσεις μπορεί να αυξήσουν τη δυσκαμψία του νυχιού, αλλά δεν αποτελούν καθολική λύση. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας επισημαίνει ότι προϊόντα ενίσχυσης που κάνουν το νύχι πιο δύσκαμπτο μπορεί να οδηγήσουν σε συχνότερο σπάσιμο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η φορμαλδεΰδη σε ορισμένα σκληρυντικά. Συνδέεται με την κερατίνη και σκληραίνει το νύχι, όμως η συχνή χρήση μπορεί να το κάνει εύθραυστο, να σπάει ή να ξεφλουδίζει. Μπορεί επίσης να προκαλέσει ερεθισμό του δέρματος ή αλλεργική αντίδραση.

Η αίσθηση μεγαλύτερης σκληρότητας μετά την εφαρμογή, λοιπόν, δεν αρκεί για να κρίνουμε ότι το προϊόν ωφελεί. Χρειάζεται τήρηση των οδηγιών της ετικέτας και προσοχή στο πώς ανταποκρίνονται τόσο το νύχι όσο και το γύρω δέρμα. Η συχνή χρήση σκληρυντικών με φορμαλδεΰδη μπορεί να κάνει το νύχι εύθραυστο, να σπάει ή να ξεφλουδίζει.

Τι βοηθά περισσότερο στην καθημερινότητα;

Η φροντίδα αρχίζει συχνά από τη μείωση της καταπόνησης. Γάντια στο πλύσιμο των πιάτων και στο καθάρισμα περιορίζουν την επαφή με νερό και καθαριστικά. Μετά το πλύσιμο των χεριών, η ενυδατική κρέμα μπορεί να εφαρμόζεται και στα νύχια.

Η κρέμα είναι χρήσιμη και μετά την αφαίρεση βερνικιού, καθώς πολλά αφαιρετικά περιέχουν ουσίες που ξηραίνουν την πλάκα. Παράλληλα, έχει σημασία να περιορίζουμε το συχνό λιμάρισμα της επιφάνειας και το ξεφλούδισμα του βερνικιού με τα ίδια μας τα νύχια.

Εξίσου απλή είναι μια συνήθεια που συχνά παραβλέπουμε: να μη χρησιμοποιούμε τα νύχια σαν εργαλεία. Το δάγκωμα, τα μικροτραύματα και η αφαίρεση των επωνυχίων προσθέτουν καταπόνηση εκεί όπου προσπαθούμε να αποκαταστήσουμε την αντοχή.

Όσο για το μούλιασμα σε ζελατίνη, δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση ότι δυναμώνει τα νύχια. Μια γνώριμη συμβουλή περιποίησης δεν είναι κατ’ ανάγκη και αποτελεσματική.

Πότε το σπάσιμο δεν είναι μόνο θέμα περιποίησης;

Το ξεφλούδισμα, τα σχισίματα και ο θρυμματισμός περιγράφουν την ευθραυστότητα, όχι μία συγκεκριμένη αιτία. Πέρα από την εξωτερική φθορά, μπορεί να εμπλέκονται διατροφικές ελλείψεις, φάρμακα, καθώς και δερματολογικά ή συστηματικά νοσήματα. Οι μυκητιασικές λοιμώξεις αναφέρονται επίσης ως παράγοντας προβλημάτων των νυχιών γενικά, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αποτελούν αιτία για κάθε εύθραυστο νύχι.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σπασμένο νύχι υποδηλώνει νόσο. Ζήτησε ιατρική αξιολόγηση όταν ένα νύχι αλλάξει ανεξήγητα χρώμα ή σχήμα, αποκολληθεί ή όταν το γύρω δέρμα γίνει επώδυνο, κόκκινο, πρησμένο και θερμό.

Το νύχι που αντέχει δεν είναι εκείνο που δεν λυγίζει καθόλου· είναι εκείνο που αντέχει τις κινήσεις της ημέρας χωρίς να σπάει.