Daily Sabah: Η έγκριση της συμφωνίας Τουρκίας–Λιβύης προκαλεί ανησυχία στην Ελλάδα

Η έγκριση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, του μνημονίου Τουρκίας–Λιβύης για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες έχει προκαλέσει ανησυχία στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη φιλοκυβερνητική τουρκική Daily Sabah. Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι η εξέλιξη ενισχύει την επιρροή της Τουρκίας στην περιοχή και συνιστά πολιτική ήττα για την Αθήνα.

Το μνημόνιο είχε υπογραφεί πριν από επτά χρόνια. Η Ελλάδα έχει αντιταχθεί εδώ και καιρό στη συμφωνία, καθώς φοβάται ότι θα ενισχύσει την τουρκική επιρροή στη Μεσόγειο. Η Daily Sabah σημειώνει ότι η εξέλιξη μπορεί να περιπλέξει περαιτέρω τη θαλάσσια διαφορά των δύο χωρών στο Αιγαίο, ενώ αναφέρει πως η Άγκυρα επιδιώκει παράλληλα προσέγγιση με την Αθήνα.

Οι αντιδράσεις στην Ελλάδα και η διπλωματική πίεση

Η Daily Sabah επικαλείται την Καθημερινή, η οποία χαρακτήρισε την εξέλιξη «ήττα από την οποία είναι δύσκολο να ανακάμψει κανείς». Σύμφωνα με την εφημερίδα, το γραφείο του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ανησύχησε ιδιαίτερα από επικρίσεις για την ελληνική αντίδραση.

Η Καθημερινή αναφέρθηκε σε δηλώσεις του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρη Καλογερόπουλου, ο οποίος είπε την περασμένη εβδομάδα «βρισκόμαστε σε πολύ δύσκολη θέση», σχολιάζοντας την έγκριση της συμφωνίας από τη Λιβύη. Ο βουλευτής Δημήτρης Καιρίδης χαρακτήρισε την εξέλιξη «πολιτική ήττα».

Κατά το δημοσίευμα, οι δηλώσεις του Καιρίδη προκάλεσαν μεγαλύτερη ανησυχία στο πρωθυπουργικό γραφείο, καθώς είναι καθηγητής διεθνών σχέσεων και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας. «Το πρωθυπουργικό γραφείο θα προτιμούσε ο Καιρίδης να είναι πιο προσεκτικός στις δηλώσεις του», ανέφερε η Καθημερινή, σύμφωνα με τη Daily Sabah. Η ελληνική αντιπολίτευση περιέγραψε την εξέλιξη ως αποτυχία της κυβερνητικής εξωτερικής πολιτικής.

Η Αθήνα έχει επίσης αναζητήσει αμερικανική στήριξη για να αντιμετωπίσει το μνημόνιο. Η Daily Sabah αναφέρει ότι, δυσαρεστημένο από τη φαινομενικά ουδέτερη στάση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, το ελληνικό λόμπι ενέτεινε τις πιέσεις προς την Ουάσιγκτον. Σε επιστολή προς τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, το Ελληνικό Συμβούλιο Ηγεσίας των ΗΠΑ κάλεσε την κυβέρνηση να πάρει θέση κατά της Άγκυρας και της Τρίπολης.

Η οργάνωση διατύπωσε τέσσερα αιτήματα, μεταξύ των οποίων να δηλώσει η Ουάσιγκτον ότι το μνημόνιο δεν έχει νομικές συνέπειες για τρίτες χώρες, όπως η Ελλάδα. Ζήτησε επίσης στήριξη των ελληνικών αξιώσεων για θαλάσσιες δικαιοδοσίες με βάση τα νησιά και κάλεσε τις ΗΠΑ να μην επιτρέψουν στις ενστάσεις της Τουρκίας και της Λιβύης να εμποδίσουν τις δραστηριότητες αμερικανικών εταιρειών για έρευνες. Τέλος, ζήτησε κοινή θέση των ΗΠΑ με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ελλάδα αναμένεται να συνεχίσει τις προσπάθειές της στη Νέα Υόρκη. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης αναμένεται να θέσει το ζήτημα στις επαφές του με το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Το σχέδιο για την ενοποίηση των λιβυκών στρατιωτικών δυνάμεων

Παράλληλα, η Τουρκία εργάζεται, σύμφωνα με τη Daily Sabah, για την επανένωση της Λιβύης και την προώθηση της σταθερότητας στη χώρα της Βόρειας Αφρικής. Η διπλωματική προσπάθεια της Άγκυρας αποσκοπεί στον τερματισμό της διαίρεσης ανάμεσα στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, με έδρα την Τρίπολη, και την Κυβέρνηση Εθνικής Σταθερότητας, με έδρα τη Βεγγάζη, καθώς και στην υπαγωγή των θεσμών σε ενιαία αρχή.

Ο υπουργός Άμυνας της Λιβύης, αντιστράτηγος Αμπντουσλάμ Ζούμπι, και ο υπαρχηγός του Λιβυκού Εθνικού Στρατού, στρατηγός Σαντάμ Χαφτάρ, συναντήθηκαν στην Άγκυρα την περασμένη Παρασκευή. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην ενοποίηση του λιβυκού στρατού, στη δημιουργία κοινής στρατιωτικής διοίκησης στη Σύρτη και στην εφαρμογή στρατιωτικού πλαισίου που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο αμερικανικής πρωτοβουλίας.

Σύμφωνα με τον ιστότοπο Libya Observer, στις συνομιλίες εξετάστηκε προσχέδιο με επίκεντρο τη στρατιωτική ενσωμάτωση, παρουσία εκπροσώπων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Αιγύπτου και του Κατάρ. Το σχέδιο προβλέπει να γίνει η Σύρτη έδρα κοινής στρατιωτικής διοίκησης, να καταργηθεί ο τίτλος του «αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων» που κατέχει ο Χαλίφα Χαφτάρ και να συγκροτηθεί νέο «Συμβούλιο Γενικής Διοίκησης Στρατού», με συμπροέδρους τον Ζούμπι και τον Σαντάμ Χαφτάρ. Προτείνει επίσης τη δημιουργία «Δύναμης Προστασίας του Νότου» υπό το υπουργείο Άμυνας.

Η ρύθμιση θα ανέστελλε τη θέση του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων έως τη διεξαγωγή εκλογών, με στόχο να μην συγκεντρωθεί η εξουσία λήψης αποφάσεων σε ένα μόνο αξίωμα.

Τα βασικά σημεία διαφωνίας αφορούσαν το σε ποια αρχή θα υπάγονταν οι θεσμοί και τη φύση της συμφωνίας, σύμφωνα με τα μέσα Araby al-Jadeed και Arabic Post. Ο Ζούμπι ζητούσε ο στρατός να υπαχθεί στο υπουργείο Άμυνας και να υπογραφεί μόνο στρατιωτική συμφωνία. Ο Χαφτάρ επέμενε ότι η δομή θα έπρεπε να υπάγεται στο Προεδρικό Συμβούλιο και να υπογραφούν ταυτόχρονα πολιτική και στρατιωτική συμφωνία. Κατά τα δημοσιεύματα, το αδιέξοδο ξεπεράστηκε αφού η Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαβεβαίωσαν τον Χαφτάρ ότι θα συναφθεί πολιτική συμφωνία σε μεταγενέστερο στάδιο, ενώ οι πλευρές συμφώνησαν να δώσουν προτεραιότητα σε στρατιωτική συμφωνία.

Στο πλαίσιο των προσπαθειών αποκλιμάκωσης της έντασης ανάμεσα στην Τρίπολη και τη Βεγγάζη, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη, Αλ-Σαλχίν Αμπντελνάμπι, αναμένεται να επισκεφθεί επίσημα την Τρίπολη για τρεις ημέρες, από τις 27 Οκτωβρίου, και να συναντηθεί με αξιωματούχους της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας. Ο Αμπντελνάμπι εξελέγη πρόεδρος στις αρχές Οκτωβρίου, διαδεχόμενος τον Αγκίλα Σάλεχ, ο οποίος κατείχε τη θέση επί 12 χρόνια.