Turkish Minute: Νέα παράταση στις έρευνες για τον αγωγό φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα

Η Τουρκία παρέτεινε έως τις 31 Δεκεμβρίου τις έρευνες στον βυθό της ανατολικής Μεσογείου για τον σχεδιαζόμενο αγωγό φυσικού αερίου που θα συνδέει τη χώρα με το βόρειο τμήμα της Κύπρου, όπως γράφει το Turkish Minute, επικαλούμενο δημοσίευμα της Cyprus Mail τη Δευτέρα.

Η νέα προειδοποίηση εκδόθηκε μέσω NAVTEX, του συστήματος μετάδοσης πληροφοριών ναυσιπλοΐας και ασφάλειας προς τα πλοία. Καλεί τα διερχόμενα σκάφη να διατηρούν ασφαλή απόσταση από τα τέσσερα πλοία που πραγματοποιούν τις έρευνες: τα Denar Pathfinder, Denar Echo, Denar Explorer και Kirici.

Η προειδοποίηση ακολουθεί δύο προηγούμενες φάσεις ερευνών. Τον Ιούλιο η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX για σεισμικές έρευνες από το ερευνητικό σκάφος Oruç Reis, ενώ επόμενη προειδοποίηση κάλυπτε το διάστημα από την 1η έως τις 25 Οκτωβρίου και ανέφερε το Oruç Reis και τρία πλοία υποστήριξης.

Η διαδρομή και τα σχέδια για τον αγωγό

Τη συμφωνία για τον αγωγό υπέγραψαν στις 10 Ιουλίου ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας Τζεβντέτ Γιλμάζ και ο Τουρκοκύπριος «πρωθυπουργός» Ουνάλ Ουστέλ. Το έργο προβλέπει σύνδεση του Αναμούρ, στην τουρκική επαρχία Μερσίν, με τον ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό Τεκνετζίκ, κοντά στην Κερύνεια, στο βόρειο τμήμα της Κύπρου.

Ο αγωγός θα έχει συνολικό μήκος 101 χιλιομέτρων: 97 χιλιόμετρα θα βρίσκονται κάτω από τη Μεσόγειο και τέσσερα χιλιόμετρα στη στεριά. Το σχέδιο προβλέπει δύο παράλληλους αγωγούς, διαμέτρου 22 ιντσών ο καθένας, που θα μπορούν να μεταφέρουν φυσικό αέριο και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Τουρκία σχεδιάζει να τροφοδοτεί με αέριο τους ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς στα κατεχόμενα, οι οποίοι σήμερα χρησιμοποιούν υγρά καύσιμα. Ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ έχει δηλώσει ότι το δίκτυο θα μπορούσε μελλοντικά να μεταφέρει στην Τουρκία και αέριο που θα εντοπιστεί γύρω από την Κύπρο, με πιθανή συνέχεια προς την Ευρώπη.

Ο Μπαϊρακτάρ ανέφερε ότι η Τουρκία επιδιώκει να ολοκληρώσει τις εργασίες μηχανικού έως το τέλος του έτους και να θέσει τον αγωγό σε λειτουργία το 2028. Η Τουρκία ήδη μεταφέρει νερό στα κατεχόμενα μέσω υποθαλάσσιου αγωγού και το έργο φυσικού αερίου θα δημιουργήσει έναν ακόμη ενεργειακό σύνδεσμο.

Οι αντιδράσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας και της ΕΕ

Η Κυπριακή Δημοκρατία αντιτίθεται στο έργο, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία παραβιάζει την κυριαρχία της και το διεθνές δίκαιο. Τον Αύγουστο, η μόνιμη αντιπρόσωπός της στα Ηνωμένα Έθνη, Μαρία Μιχαήλ, διαμαρτυρήθηκε στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία «άκυρη και ανυπόστατη» και υποστηρίζοντας ότι η τουρκοκυπριακή διοίκηση δεν έχει νομικό καθεστώς που να της επιτρέπει να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες.

Ο Ουστέλ απέρριψε τη διαμαρτυρία, λέγοντας ότι η ελληνοκυπριακή κυβέρνηση δεν έχει αρμοδιότητα να καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο οι Τουρκοκύπριοι συνεργάζονται με την Τουρκία σε ενεργειακά έργα. Υποστήριξε ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά δικαιούται να αποφασίζει για την ανάπτυξη και την ενεργειακή της ασφάλεια.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης καλέσει την Τουρκία να σεβαστεί την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας έκανε την έκκληση τον Ιούλιο, ενώ Τουρκοκύπριοι αξιωματούχοι υπερασπίστηκαν τον αγωγό ως μέσο ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας στα κατεχόμενα.

Η Κύπρος παραμένει διαιρεμένη από το 1974, όταν η Τουρκία εισέβαλε στο βόρειο τρίτο του νησιού, μετά το πραξικόπημα που είχε στόχο την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Η Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου (KKTC), η οποία ανακηρύχθηκε το 1983, αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία. Η διεθνώς αναγνωρισμένη Κυπριακή Δημοκρατία, κράτος-μέλος της ΕΕ, αμφισβητεί την αρμοδιότητα της τουρκοκυπριακής διοίκησης να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες.