Βουλή: Η Πολωνία αναγνώρισε την ελληνική εθνική μειονότητα – Τι αλλάζει για την ομογένεια

Η αναγνώριση της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Πολωνία συζητήθηκε στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Απόδημου Ελληνισμού της Βουλής. Στη συνεδρίαση συμμετείχαν μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας Πολωνίας – Ελλάδας, αντιπροσωπεία της ελληνικής ομογένειας στην Πολωνία και βουλευτές της αντίστοιχης ελληνικής Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας, με αντικείμενο την ιστορική νομοθετική αναγνώριση από την Πολωνία.

Καλωσορίζοντας την πολιτική αποστολή, ο πρόεδρος της Επιτροπής Απόδημου Ελληνισμού Φίλιππος Φόρτωμας χαρακτήρισε την αναγνώριση της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας από το πολωνικό κράτος σπουδαία εξέλιξη για τον Ελληνισμό της Διασποράς και ιστορική δικαίωση των Ελλήνων που ζουν στην Πολωνία. «Είναι μία εξέλιξη που ενισχύει την ελληνική γλώσσα, την πολιτιστική μας ταυτότητα, αλλά και την ιστορική μας κληρονομιά και δημιουργεί νέες δυνατότητες για την παρουσία της εκεί ελληνικής παρουσίας, καθώς και την εκπροσώπηση της ελληνικής κοινότητας. Θέλω να αποδώσω τα εύσημα σε όλους όσοι και όσες εργάστηκαν πολύ συστηματικά, από την ελληνική πλευρά, στην Πολιτεία, το Διπλωματικό Σώμα, καθώς και στους ανθρώπους της Ομογένειας, που έχουμε πολλούς σήμερα κοντά μας, για να γίνει πραγματικότητα αυτή η πολύ σημαντική προσπάθεια», ανέφερε ο κ. Φ. Φόρτωμας.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Λοβέρδος, αρμόδιος για τον απόδημο Ελληνισμό, χαιρέτισε την εξέλιξη και υπογράμμισε ότι «η πρόσφατη αναγνώριση της ελληνικής μειονότητας ως επίσημης εθνικής μειονότητας, στις 11 Ιουνίου 2026, αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την πλήρη ενσωμάτωση των συμπατριωτών μας Ελλήνων στη δεύτερη πατρίδα τους, που τους φιλοξενεί εδώ και αιώνες. Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι, διότι αυτή η θεσμική αλλαγή έτυχε ευρείας διακομματικής υποστήριξης στο Κοινοβούλιο της Πολωνίας»

Ο κ. Λοβέρδος επισήμανε ότι η απόφαση προστατεύει την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα, την ιστορική παρουσία και την πολιτιστική κληρονομιά των Ελλήνων στην Πολωνία. «Παράλληλα», όπως υπογράμμισε ο υφυπουργός Εξωτερικών, «η αναγνώριση διασφαλίζει τη θεσμική τους υπόσταση, δημιουργώντας προϋποθέσεις για την ενίσχυση της παρουσίας της ελληνικής ομογένειας στην κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική ζωή της χώρας. Ως υπουργείο Εξωτερικών, στεκόμαστε δίπλα στην ελληνική ομογένεια στην Πολωνία και ενθαρρύνουμε εκπαιδευτικές και πολιτιστικές πρωτοβουλίες, οι οποίες αποσκοπούν στην προώθηση της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού, τόσο για την ελληνική ομογένεια, όσο και για τους πολυάριθμους Πολωνούς φιλέλληνες, οι οποίοι τρέφουν βαθιά εκτίμηση στην Ελλάδα και την κληρονομιά της».

Ο πληρεξούσιος υπουργός Β΄ και προϊστάμενος της Διεύθυνσης Α1 Ευρωπαϊκών Χωρών του υπουργείου Εξωτερικών, Στέλιος Χουρμουζιάδης, πήρε τον λόγο και ανέδειξε τη σημασία της εξέλιξης. Όπως είπε, «η αναγνώριση της ελληνικής μειονότητας αποτελεί επιστέγασμα των διπλωματικών προσπαθειών και της συνεργασίας με την εδώ πρεσβεία της Πολωνίας και της ενεργού συμμετοχής των Ελλήνων της Διασποράς στην πολωνική ζωή».

Την πολυπολιτισμική παράδοση της Πολωνίας, όπου επί αιώνες ενσωματώνονται κοινότητες που έζησαν και αναπτύχθηκαν στα εδάφη της, ανέδειξε στην ομιλία του ο επιτετραμμένος της Πολωνικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, Wojciech Ponikiewski. Αναφέρθηκε ακόμη στην παρουσία Ελλήνων εμπόρων στη χώρα από τον Μεσαίωνα, καθώς και στη συμβολή των Ελλήνων προσφύγων, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην κοινωνική και πολιτιστική εξέλιξή της.

Η Wanda Nowicka, πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας Πολωνίας-Ελλάδας και της Επιτροπής Μειονοτήτων, είπε ότι ανέλαβε την πρωτοβουλία για την ένταξη των Ελλήνων στις αναγνωρισμένες μειονότητες. Παρουσίασε την κρατική μέριμνα για τις δέκα συνολικά μειονότητες της Πολωνίας, από τις οποίες τέσσερις είναι εθνικές. «Η πολωνική Βουλή, σχεδόν ομόφωνα, ψήφισε το νομοσχέδιο, καθώς από τα 460 μέλη της Βουλής, μόνο τα 20 ήταν κατά». Πρόσθεσε ότι η αναγνώριση υποχρεώνει την πολωνική κυβέρνηση να χρηματοδοτεί τις μειονότητες. «Έχει πάρα πολλά προνόμια και η ελληνική μειονότητα χάρη σε αυτήν την πολιτική. Μπορεί η ελληνική γλώσσα να διδάσκεται στα πολωνικά σχολεία. Η ελληνική μειονότητα μπορεί να διαδίδει, να καλλιεργεί την εθνική ταυτότητά της, τον πολιτισμό της» επεσήμανε η W. Nowicka.

Για την πρόσφατη αναγνώριση της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Πολωνία μίλησε στον χαιρετισμό του ο Σπυρίδων Κουλκουδίνας, πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας Ελλάδας-Πολωνίας. Όπως υπογράμμισε, η αναγνώριση «δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο δυνατοτήτων για την ελληνική κοινότητα στην Πολωνία, που ενισχύει την πολιτιστική δράση, τη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας, την εκπαιδευτική δραστηριότητα και την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Γιατί μια εθνική κοινότητα διατηρείται όταν μπορεί να μεταφέρει τη γλώσσα, τον πολιτισμό και τις αξίες στις επόμενες γενιές, οι οποίες δημιουργούνται σήμερα στην Πολωνία. Η σημερινή αναγνώριση αναγνωρίζει μια πραγματικότητα που υπήρχε και δίνει πλέον τα θεσμικά εργαλεία για τη συνέχισή της».

Τη μακραίωνη παρουσία των Ελλήνων στην Πολωνία και τους ισχυρούς δεσμούς που διαμόρφωσαν Έλληνες λόγιοι, επιστήμονες και άνθρωποι του πολιτισμού επισήμανε ο κ. Κουλκουδίνας. «Οι άνθρωποι αυτοί υπήρξαν γέφυρες πολιτισμού και επικοινωνίας. Η συνέχεια μιας πολύ παλαιότερης διαμονής ήταν οι χιλιάδες συμπατριώτες μας, μετά τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, που βρήκαν στην Πολωνία ένα νέο τόπο εγκατάστασης και δημιουργίας. Η νεότερη αυτή ιστορία της ελληνικής κοινότητας συνδέεται με μια δύσκολη περίοδο της ελληνικής ιστορίας. Οι χιλιάδες Έλληνες που εγκαταστάθηκαν τότε, έψαξαν, βρήκαν και ξεκίνησαν μια νέα ζωή, εργάστηκαν, δημιούργησαν τις εστίες τους, μόρφωσαν τα παιδιά τους στην Πολωνία, εντάχθηκαν στην κοινωνία, αλλά δεν ξέχασαν ποτέ την καταγωγή τους, διατήρησαν τη γλώσσα τους, τις παραδόσεις τους και πάνω απ’ όλα τη μνήμη τους. Και αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του ελληνισμού της Διασποράς: τη δυνατότητα να αποτελείς από τη μία δημιουργικό μέρος μιας κοινωνίας, χωρίς όμως να χάνεις την ιστορική και πολιτιστική σου ταυτότητα», σημείωσε.

Την ιστορική διαδρομή και παρουσία των Ελλήνων στην επικράτεια της σημερινής Πολωνίας, από τον 10ο μ.Χ. αιώνα, παρουσίασε αναλυτικά ο Δρ Miroslaw Jan Dymarski. Είναι ιστορικός στο Πανεπιστήμιο του Βρότσλαβ, στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών.

Στην Επιτροπή παρουσιάστηκαν η παρουσία και τα επιτεύγματα των ελληνικών κοινοτήτων της Πολωνίας από τον Μιχάλη Χρυσουλίδη, πρόεδρο του Συλλόγου Ελλήνων στην Πολωνία «Οδυσσέας» και καθηγητή στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου του Βρότσλαβ, τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Διονύσιο Στούρη, τον Γεώργιο Ορφανό, πρόεδρο του Συλλόγου Ελλήνων στη Γδύνια, και την Αικατερίνη Ευαγγέλου, που προεδρεύει στον Σύλλογο Ελλήνων Δυτικής Πομερανίας.

Στη συνεδρίαση παρενέβησαν οι βουλευτές Γιώργος Νικητιάδης, Μάξιμος Χαρακόπουλος και Σταύρος Μιχαηλίδης, καθώς και οι Ιωάννης Τσιμάρης, Ιωάννης Δελής, Σοφία Χάιδω Ασημακοπούλου και Γεωργία Κεφάλα.

Μέσω τηλεδιάσκεψης παρενέβησαν από την Πολωνία εκπρόσωποι της ελληνικής μειονότητας: η Ευδοξία Παπουτσή-Βλαντίκα, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων στην Κρακοβία, η Δέσποινα Καγκελίδου, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων του Λοτζ «Στάθης Ιερόπουλος» – «Νέο Λιμάνι», και ο Μιχάλης Συμεωνίδης, εκπρόσωπος της Ελληνικής Κοινότητας της Βαρσοβίας. Τοποθετήθηκαν επίσης βουλευτές – μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας Ελλάδας-Πολωνίας.

Μάξιμος Χαρακόπουλος: Οι Έλληνες της Πολωνίας ως κρίκος συνεργασίας

Στην ενίσχυση των ελληνοπολωνικών σχέσεων μέσω της αναγνώρισης της ομογένειας αναφέρθηκε ο Μάξιμος Χαρακόπουλος, βουλευτής Λαρίσης και γενικός γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας. Μιλώντας στη συνεδρίαση της Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς, με θέμα την αναγνώριση της ελληνικής εθνικής μειονότητας από το πολωνικό κράτος, τόνισε: «Η αναγνώριση της ελληνικής ομογένειας ως επίσημης εθνικής μειονότητας στην Πολωνία συμβάλλει στην περαιτέρω εμβάθυνση των ελληνοπολωνικών σχέσεων. Η ελληνική ομογένεια είναι μια γέφυρα φιλίας μεταξύ των δύο χωρών».

Ο Μάξιμος Χαρακόπουλος αναφέρθηκε ακόμη στις μνήμες από την Πολωνία και τις σχέσεις της με την Ελλάδα: «έφηβοι ακόμη θυμόμαστε τη μεγάλη απεργία στο Γκντανσκ, και τον ηγέτη των εργατών Λεχ Βαλέσα εκεί στις αρχές του 80, που προκάλεσαν σοβαρό ρήγμα στην εικόνα που ήθελε να περάσει στον κόσμο το σοσιαλιστικό καθεστώς. Κι αργότερα, τη δεκαετία του 90 που ήρθαν στην Ελλάδα χιλιάδες εργαζόμενοι από την Πολωνία, που απασχολήθηκαν στις οικοδομές. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι έφυγαν, γύρισαν μάλλον στην πατρίδα τους, καθώς παρουσιάστηκαν ευκαιρίες λόγω της οικονομικής ανάπτυξης που καταγράφηκε. Και πραγματικά χαιρόμαστε για την μεγάλη πρόοδο που έχει σημειωθεί στην Πολωνία και στα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ από το πρώην σοσιαλιστικό στρατόπεδο, σε όλα τα επίπεδα, από την οικονομία έως τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών».

Παράλληλα, ο γενικός γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ σημείωσε ότι «με την Πολωνία, μια μεγάλη χώρα, με έναν παλαιό και σπουδαίο πολιτισμό, μας συνδέουν πάρα πολλά. Πολλοί νομίζουν ότι η ελληνική παρουσία ξεκινά από τα τέλη της δεκαετίας του 40, αρχές του 50, όταν κάποιες χιλιάδες πρόσφυγες του αιματηρού εμφυλίου πολέμου κατέφυγαν σε πολωνικές περιοχές. Ωστόσο, αν ψάξουμε θα βρούμε Έλληνες από την εποχή του Βυζαντίου, ειδικότερα από τον 14ο αιώνα, όταν ο Πολωνός βασιλιάς Καζιμίρ ο Μέγας παραχώρησε προνόμια για την ανάπτυξη του εμπορίου. Κάπως έτσι, στο Λβοφ, που ανήκε τότε στην Πολωνία και μετά στην Πολωνολιθουανική Κοινοπολιτεία, δημιουργήθηκε μια σπουδαία αναγνωρισμένη ελληνική κοινότητα, δίπλα στους Αρμένιους και τους Εβραίους. Και στη συνέχεια έμποροι από κάθε σημείο της Ελλάδας εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην Κρακοβία, το Πόζναν, το Τορούν, που έφερναν σπουδαίο κρασί και περιζήτητα μπαχαρικά. Βεβαίως οι πολλοί Έλληνες, που οι απόγονοί τους συναπαρτίζουν τη σημερινή ελληνική κοινότητα της Πολωνίας, έφτασαν στη χώρα αυτή με τα τραγικά γεγονότα του εμφυλίου, που άφησαν στον τόπο μας μεγάλες πληγές, οι οποίες έκλεισαν μόλις τη δεκαετία του 1970. Η σημαντική απόφαση της Πολωνίας να αναγνωρίσει επίσημα το καθεστώς της μειονότητας στους Έλληνες της χώρας, με πολύτιμα προνόμια, όπως αυτό της οικονομικής ενίσχυσης για τη διατήρηση της γλώσσας, του πολιτισμού και των παραδόσεων της είναι βέβαιο ότι θα δώσει νέα ώθηση στην ελληνική παρουσία. Αλλά ταυτόχρονα, θα αποτελέσει και έναν ζωντανό κρίκο στενότερης συνεργασίας της Ελλάδας με την Πολωνία, προς όφελος των λαών μας και ολόκληρης της ευρωπαϊκής υπόθεσης».

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο Μάξιμος Χαρακόπουλος εξέφρασε τα συγχαρητήριά του προς την Πολωνία για την αναγνώριση της ελληνικής ομογένειας ως εθνικής μειονότητας. Παράλληλα, ευχαρίστησε «όλους όσοι εργάστηκαν συστηματικά και αθόρυβα για να φτάσουμε σε αυτή την ευχάριστη ημέρα».

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ