Daily Sabah: Η συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης προκαλεί ανησυχία στην Ελλάδα, που η Καθημερινή χαρακτηρίζει «ηττημένη»

Η έγκριση του μνημονίου Τουρκίας–Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας, επτά χρόνια μετά την υπογραφή του, έχει προκαλέσει ανησυχία στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη φιλοκυβερνητική τουρκική Daily Sabah. Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε τη συμφωνία νωρίτερα αυτόν τον μήνα, εξέλιξη που, κατά το δημοσίευμα, ενισχύει την επιρροή της Τουρκίας στην περιοχή.

Η Ελλάδα αντιτίθεται εδώ και καιρό στο μνημόνιο, καθώς ανησυχεί ότι η Τουρκία θα αποκτήσει μεγαλύτερη επιρροή στη Μεσόγειο. Η Daily Sabah αναφέρει ότι η συμφωνία ενδέχεται να περιπλέξει περαιτέρω τη θαλάσσια διαφορά των δύο χωρών στο Αιγαίο, παρότι η Άγκυρα επιδιώκει παράλληλα προσέγγιση με την Αθήνα.

Οι αντιδράσεις στην Ελλάδα για την έγκριση του μνημονίου

Η Daily Sabah επικαλείται την Καθημερινή, η οποία περιέγραψε την εξέλιξη ως «ήττα από την οποία είναι δύσκολο να ανακάμψει» η Ελλάδα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το γραφείο του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προβληματίστηκε ιδιαίτερα από τις επικρίσεις για την ελληνική αντίδραση.

Η Καθημερινή αναφέρθηκε στις δηλώσεις του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρη Καλογερόπουλου, ο οποίος είπε την περασμένη εβδομάδα «είμαστε σε πολύ δύσκολη θέση», καθώς και του βουλευτή και καθηγητή Διεθνών Σχέσεων Δημήτρη Καιρίδη, που χαρακτήρισε την εξέλιξη «πολιτική ήττα». Κατά την εφημερίδα, οι δηλώσεις του Καιρίδη προκάλεσαν μεγαλύτερη ανησυχία στο πρωθυπουργικό γραφείο, καθώς είναι και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας. «Το γραφείο του πρωθυπουργού θα προτιμούσε ο Καιρίδης να είναι πιο προσεκτικός στις δηλώσεις του», αναφέρει το δημοσίευμα.

Η ελληνική αντιπολίτευση χαρακτήρισε την εξέλιξη αποτυχία της κυβερνητικής εξωτερικής πολιτικής, σύμφωνα με την Daily Sabah.

Η Αθήνα ζητά στήριξη από την Ουάσιγκτον

Η Ελλάδα έχει επίσης επιδιώξει την υποστήριξη των ΗΠΑ για την αντιμετώπιση του μνημονίου. Όπως γράφει η Daily Sabah, η ελληνική ομογένεια ενέτεινε τις πιέσεις προς την Ουάσιγκτον, δυσαρεστημένη από τη φαινομενικά ουδέτερη στάση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.

Σε επιστολή προς τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, το Ελληνοαμερικανικό Συμβούλιο Ηγεσίας κάλεσε την αμερικανική κυβέρνηση να λάβει θέση κατά της Άγκυρας και της Τρίπολης. Μεταξύ των τεσσάρων αιτημάτων του ήταν να δηλώσει η Ουάσιγκτον ότι το μνημόνιο δεν έχει νομικές συνέπειες για τρίτες χώρες, όπως η Ελλάδα.

Το συμβούλιο ζήτησε επίσης αμερικανική στήριξη στις ελληνικές αξιώσεις για θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας με βάση τα νησιά. Επικαλούμενο τις δραστηριότητες αμερικανικών εταιρειών για έρευνες, κάλεσε τις ΗΠΑ να μην επιτρέψουν στις αντιρρήσεις της Τουρκίας και της Λιβύης να τις εμποδίσουν, και να υιοθετήσουν κοινή θέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Daily Sabah αναφέρει ότι η Αθήνα αναμένεται να συνεχίσει τις προσπάθειές της στη Νέα Υόρκη. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης αναμένεται να θέσει το θέμα στις επαφές του με το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Συνομιλίες για την ενοποίηση των λιβυκών ενόπλων δυνάμεων

Παράλληλα, η Τουρκία επιδιώκει την επανένωση της Λιβύης και την ενίσχυση της σταθερότητας στη χώρα. Οι προσπάθειες της Άγκυρας να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, με έδρα την Τρίπολη, και την Κυβέρνηση Εθνικής Σταθερότητας, με έδρα τη Βεγγάζη, έχουν εξελιχθεί σε εντατική διπλωματική πρωτοβουλία.

Ο υπουργός Άμυνας της Λιβύης, αντιστράτηγος Αμπντουσαλάμ Ζούμπι, και ο υπαρχηγός του Λιβυκού Εθνικού Στρατού, στρατηγός Σαντάμ Χαφτάρ, συναντήθηκαν στην Άγκυρα την περασμένη Παρασκευή. Οι συνομιλίες αφορούσαν την ενοποίηση του λιβυκού στρατού, τη δημιουργία κοινής στρατιωτικής διοίκησης στη Σύρτη και την εφαρμογή στρατιωτικού πλαισίου που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο αμερικανικής πρωτοβουλίας.

Σύμφωνα με τον ιστότοπο Libya Observer, στις συνομιλίες, τις οποίες παρακολούθησαν επίσης εκπρόσωποι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Αιγύπτου και του Κατάρ, συζητήθηκε σχέδιο στρατιωτικής ενσωμάτωσης. Το προσχέδιο προβλέπει να γίνει η Σύρτη έδρα κοινής στρατιωτικής διοίκησης, να καταργηθεί ο τίτλος του «αρχιστράτηγου» που κατέχει ο Χαλίφα Χαφτάρ και να δημιουργηθεί νέο «Συμβούλιο Γενικής Διοίκησης του Στρατού», με συμπροεδρία του Ζούμπι και του Σαντάμ Χαφτάρ. Προτείνει ακόμη τη δημιουργία «Δύναμης Προστασίας του Νότου» υπό το υπουργείο Άμυνας.

Η θέση του αρχιστράτηγου θα ανασταλεί έως τη διεξαγωγή εκλογών, με στόχο να μην συγκεντρωθεί η εξουσία λήψης αποφάσεων σε ένα πρόσωπο. Όπως μεταδίδουν τα μέσα Araby al-Jadeed και Arabic Post, βασικά σημεία διαφωνίας ήταν σε ποια αρχή θα υπάγονταν οι θεσμοί και αν η συμφωνία θα ήταν πολιτική ή στρατιωτική. Ο Ζούμπι ζητούσε υπαγωγή του στρατού στο υπουργείο Άμυνας και υπογραφή μόνο στρατιωτικής συμφωνίας, ενώ ο Χαφτάρ επέμενε ότι η δομή θα υπάγεται στο Προεδρικό Συμβούλιο και ότι οι πολιτικές και στρατιωτικές συμφωνίες θα υπογραφούν ταυτόχρονα. Το αδιέξοδο ξεπεράστηκε, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, αφού η Τουρκία και τα ΗΑΕ διαβεβαίωσαν τον Χαφτάρ ότι πολιτική συμφωνία θα συναφθεί σε μεταγενέστερο στάδιο και οι πλευρές συμφώνησαν να δώσουν προτεραιότητα στη στρατιωτική συμφωνία.

Στο πλαίσιο των προσπαθειών αποκλιμάκωσης ανάμεσα στην Τρίπολη και τη Βεγγάζη, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη, Αλ-Σαλχίν Αμπντελναμπί, αναμένεται να πραγματοποιήσει τριήμερη επίσημη επίσκεψη στην Τρίπολη στις 27 Οκτωβρίου και να συναντηθεί με αξιωματούχους της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας. Εξελέγη πρόεδρος στις αρχές Οκτωβρίου, αντικαθιστώντας τον Αγκίλα Σάλεχ, ο οποίος κατείχε τη θέση επί 12 χρόνια.