Γαλλία: Η κοινωνική οργή απειλεί με οικονομικό σοκ – Ακρίβεια, χρέος και αγωνία για το 2027

Η αναταραχή στη Γαλλία απειλεί να πλήξει περαιτέρω τις οικονομικές προοπτικές της χώρας, καθώς νοικοκυριά και επιχειρήσεις πιέζονται όλο και περισσότερο από την ακρίβεια, το ακριβότερο κόστος δανεισμού και την πολιτική αβεβαιότητα. Οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται και η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνεται, καθιστώντας εξαιρετικά αβέβαιο τον κυβερνητικό στόχο για ανάπτυξη 1% το 2027.

Η Γαλλία βρίσκεται μπροστά σε έναν επικίνδυνο συνδυασμό κοινωνικών και οικονομικών πιέσεων, όπως αναφέρει ανάλυση των Μπεατρίς Μαντλίν και Ζιλιέτ Γκαρνιέ στη Le Monde. Η αγοραστική δύναμη των πολιτών συρρικνώνεται, οι επιχειρήσεις τηρούν στάση αναμονής και οι αγορές ανησυχούν για τις δυσκολίες της κυβέρνησης να εξασφαλίσει την έγκριση του προϋπολογισμού για το 2027.

Η κοινωνική δυσαρέσκεια εξακολουθεί να μην παρουσιάζει σημάδια αποκλιμάκωσης, ενώ έχουν προγραμματιστεί νέες κινητοποιήσεις για τις 31 Οκτωβρίου και τις 5 Νοεμβρίου.

Παρίσι: Κλειστά καταστήματα και ανησυχία για ταραχές

Το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, η εικόνα που παρουσίαζε το Παρίσι μαρτυρούσε την ανησυχία στον εμπορικό κόσμο.

Στη στοά καταστημάτων του σταθμού Σεν Λαζάρ, υπάλληλος σε κατάστημα αξεσουάρ δήλωσε στη Le Monde πως από το πρωί είχαν εισπραχθεί μόλις 200 έως 300 ευρώ. Σε ένα συνηθισμένο Σάββατο, το ίδιο ποσό θα είχε συγκεντρωθεί μέσα σε μία ώρα.

Ο φόβος να επαναληφθούν τα επεισόδια της 17ης Οκτωβρίου οδήγησε πολλά καταστήματα να σκεπάσουν τις βιτρίνες τους με ξύλινες σανίδες, ενώ ορισμένα κατέβασαν ρολά νωρίτερα από το κανονικό.

Η λειτουργία των επιχειρήσεων που δεν έκλεισαν επηρεάστηκε επίσης, καθώς η ανησυχία για την ασφάλεια, η υποχώρηση της κατανάλωσης και η οικονομική αβεβαιότητα περιόρισαν τη δραστηριότητά τους.

Περίπου 40 ακυρώσεις είχε δεχθεί εστιατόριο με αστέρι Michelin μετά τα επεισόδια της 17ης Οκτωβρίου, σύμφωνα με εργαζόμενό του. Παράλληλα, εργαζόμενη στον χώρο της μόδας έκανε λόγο για καθυστερήσεις σε παραγγελίες επαγγελματιών πελατών, οι οποίοι αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας.

Οι διαδηλώσεις της 24ης Οκτωβρίου δεν συνοδεύτηκαν από τις εκτεταμένες λεηλασίες και τα βίαια επεισόδια της προηγούμενης εβδομάδας. Ωστόσο, ο αντίκτυπος στην εμπορική δραστηριότητα εξακολουθεί να είναι εμφανής.

Γαλλία: Πάνω από 5% το κόστος δανεισμού, ασθενέστερη ανάπτυξη

Η κοινωνική κρίση εξελίσσεται ενώ η γαλλική οικονομία βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία.

Στις 21 Οκτωβρίου, η απόδοση των δεκαετών κρατικών ομολόγων της Γαλλίας πέρασε το συμβολικό όριο του 5%, σύμφωνα με τη Le Monde. Η εξέλιξη αυτή ανεβάζει το κόστος χρηματοδότησης και ενδέχεται να κάνει ακριβότερο τον δανεισμό για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Το δημοσιονομικό έλλειμμα ανέρχεται στο 5,4% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, την ώρα που η κυβέρνηση δεν έχει σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να εγκρίνει τον προϋπολογισμό του 2027.

Ενδείξεις επιδείνωσης καταγράφονται και στην οικονομική δραστηριότητα. Το ΑΕΠ της Γαλλίας υποχώρησε κατά 0,2% στο πρώτο τρίμηνο του 2026 και δεν παρουσίασε μεταβολή στο δεύτερο, ενώ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Γαλλικού Ινστιτούτου Οικονομίας, η ανάπτυξη για το τρίτο τρίμηνο δεν θα ξεπεράσει το 0,1%.

Η πρόβλεψη για την ανάπτυξη σε ολόκληρο το 2026 έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω, στο 0,4%, από 0,7% που εκτιμάτο στις αρχές της χρονιάς.

Τον Οκτώβριο, ο προκαταρκτικός δείκτης PMI της S&P Global αποτύπωσε νέα κάμψη της δραστηριότητας στον ιδιωτικό τομέα. Την ίδια ώρα, η επιχειρηματική εμπιστοσύνη βρέθηκε στο χαμηλότερο σημείο της από τον Απρίλιο του 2020.

Γαλλία: Ο κίνδυνος οι διαδηλώσεις να προκαλέσουν οικονομικό σοκ

Οι οικονομολόγοι φοβούνται κυρίως ότι οι κοινωνικές κινητοποιήσεις δεν θα περιοριστούν σε λίγες ημέρες, αλλά θα παραταθούν και θα επηρεάσουν τις επιλογές τόσο των καταναλωτών όσο και των επιχειρήσεων.

Παρατεταμένες διαδηλώσεις ενδέχεται να κλονίσουν την εμπιστοσύνη και να μετατρέψουν μια πρόσκαιρη αναστάτωση σε οικονομικό σοκ, προειδοποιεί η οικονομολόγος της ING Σαρλότ ντε Μονπελιέ.

Οι ανακοινωμένες κινητοποιήσεις εντείνουν την ανησυχία. Τα «Κίτρινα Γιλέκα» έχουν καλέσει σε συγκεντρώσεις στις 31 Οκτωβρίου, με αίτημα την προστασία των δημόσιων ελευθεριών, ενώ τα συνδικάτα ετοιμάζουν γενική απεργία για τις 5 Νοεμβρίου.

Έτσι, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη αφενός με την κοινωνική δυσαρέσκεια και αφετέρου με την ανάγκη να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Γαλλία: Οι αυξημένες τιμές ενέργειας πιέζουν τα νοικοκυριά

Η άνοδος των ενεργειακών τιμών αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που επιβαρύνει την κατάσταση.

Η ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κλιμακώθηκε και συνέβαλε στην αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Την Παρασκευή, το Brent έφτασε τα 116 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή από τον Απρίλιο.

Οι τιμές του φυσικού αερίου κατέγραψαν επίσης άνοδο, ενώ ο ευρωπαϊκός δείκτης TTF έφτασε στο υψηλότερο σημείο του από το 2022.

Με τον χειμώνα να πλησιάζει, οι ακριβότερες δαπάνες για θέρμανση επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Ο Ματιέ Πλαν, οικονομολόγος στο Γαλλικό Ινστιτούτο Οικονομίας, τονίζει πως προς το παρόν τα νοικοκυριά σηκώνουν το μεγαλύτερο μέρος του βάρους από την ενεργειακή ακρίβεια. Όπως επισημαίνει, δεν έχουν ληφθεί επαρκή μέτρα κρατικής στήριξης ούτε έχουν αυξηθεί οι μισθοί ώστε να καλυφθούν οι απώλειες.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να συμπιέσει ακόμη περισσότερο την κατανάλωση το τελευταίο τρίμηνο της χρονιάς, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό στο λιανεμπόριο καθώς πλησιάζουν οι γιορτές.

Το δύσκολο στοίχημα για τον προϋπολογισμό του 2027

Στον σχεδιασμό του προϋπολογισμού για το 2027, η γαλλική κυβέρνηση έχει ενσωματώσει πρόβλεψη οικονομικής ανάπτυξης κατά 1%.

Η επίτευξη αυτής της πρόβλεψης προϋποθέτει ενίσχυση της κατανάλωσης και ανάκαμψη των επιχειρηματικών επενδύσεων. Οι οικονομολόγοι που επικαλείται η Le Monde, ωστόσο, αμφιβάλλουν σοβαρά ότι υπάρχουν οι αναγκαίες συνθήκες.

Για τη στήριξη των χαμηλότερων εισοδημάτων, η κυβέρνηση εξετάζει να προχωρήσει νωρίτερα στην αύξηση του κατώτατου μισθού, πριν από την προγραμματισμένη αναπροσαρμογή της 1ης Ιανουαρίου 2027.

Οι εργοδοτικές οργανώσεις αντιδρούν σε αυτό το ενδεχόμενο, προειδοποιώντας πως το υψηλότερο μισθολογικό κόστος θα επιβαρύνει κι άλλο τις επιχειρήσεις.

Ο Πατρίκ Μαρτέν, επικεφαλής της μεγαλύτερης γαλλικής εργοδοτικής οργάνωσης, του MEDEF, εκτιμά ότι οι μισθολογικές αυξήσεις με στόχο την κοινωνική ηρεμία μπορεί να προκαλέσουν επιπλέον δυσκολίες στην αγορά.

Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει τις αγορές ότι είναι σε θέση να ξεκινήσει τη μείωση του δημόσιου ελλείμματος πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027.

Η συνεδρίαση της ΕΚΤ στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος

Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον και η συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 29 Οκτωβρίου.

Η ΕΚΤ θα εξετάσει αν χρειάζεται νέα αύξηση των βασικών επιτοκίων για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού. Σύμφωνα με τη Eurostat, τον Σεπτέμβριο ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 3,8%.

Εφόσον αυξηθούν ξανά τα επιτόκια, η οικονομική δραστηριότητα στη Γαλλία θα μπορούσε να δεχθεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση, καθώς η χώρα ήδη έχει αυξημένο κόστος δανεισμού.

Ενδιαφέρον συγκεντρώνει επίσης η στάση της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, σε περίπτωση που ενταθούν οι ανησυχίες σχετικά με το δημόσιο χρέος της Γαλλίας.

Στις 14 Οκτωβρίου, η Λαγκάρντ είχε τονίσει ότι η ευθύνη για την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών προβλημάτων της Γαλλίας ανήκει πρωτίστως στην ίδια τη χώρα. Με την τοποθέτησή της έστειλε στην κυβέρνηση μήνυμα για την ανάγκη να εγκριθεί αξιόπιστος προϋπολογισμός.

Η Moody’s διατήρησε την πιστοληπτική αξιολόγηση της Γαλλίας, εξέλιξη που χαιρέτισε η κυβέρνηση, ωστόσο οι οικονομικές δυσκολίες εξακολουθούν να υφίστανται.

Το βασικό ζητούμενο είναι αν η Γαλλία θα μπορέσει να αποκλιμακώσει την κοινωνική ένταση και να ανακτήσει την εμπιστοσύνη στην οικονομία της. Διαφορετικά, η παρατεταμένη αναταραχή ενδέχεται να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη επιβράδυνση, λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027.