Ινδία: Νέος νόμος ζητά συναίνεση για δημοσιεύματα και απειλεί με «λουκέτο» δημοσιογραφικούς οργανισμούς – Προσφυγή 21 εκδοτικών και δημοσιογραφικών οργανισμών στο Ανώτατο Δικαστήριο

Στην Ινδία, ο νόμος της κυβέρνησης του Ναρέντρα Μόντι για την προστασία των προσωπικών δεδομένων προκαλεί σοβαρό προβληματισμό για την ελευθερία του Τύπου. Δημοσιογραφικοί οργανισμοί προειδοποιούν πως η εφαρμογή του ενδέχεται να οδηγήσει ακόμη και στο κλείσιμο συντακτικών γραφείων.

Την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, η υπόθεση τέθηκε ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ινδίας, το οποίο εξετάζει μία από τις πιο σημαντικές προσφυγές κατά του νόμου.

Όπως αναφέρει το Reuters, 21 εκδοτικοί και δημοσιογραφικοί φορείς, ανάμεσά τους εταιρείες των Ινδών δισεκατομμυριούχων Μουκές Αμπάνι και Γκαουτάμ Αντάνι, προσβάλλουν τη συνταγματικότητα των επίμαχων διατάξεων. Κατά τους προσφεύγοντες, απειλείται τόσο η ερευνητική δημοσιογραφία όσο και η προστασία των πηγών.

«Πρόκειται για ένα καθεστώς προληπτικής λογοκρισίας»

Η διαφωνία αφορά πρωτίστως την υποχρέωση των δημοσιογράφων να εξασφαλίζουν τη συγκατάθεση των ανθρώπων για τους οποίους σκοπεύουν να δημοσιεύσουν πληροφορίες.

Κατά τους εκπροσώπους των μέσων, η συγκεκριμένη απαίτηση θα δυσχεράνει σημαντικά τη δημοσίευση ερευνών και αποκαλύψεων, ιδίως όταν τα πρόσωπα στα οποία αναφέρονται δεν θέλουν να γίνουν γνωστά στοιχεία για τις δραστηριότητές τους.

«Αλλάζει ολόκληρη την έννοια του τι αποτελεί είδηση», ανέφερε στους δικαστές η Μάνταβι Γκοράντια Ντιβάν, η οποία εκπροσωπεί την Ένωση Εκδοτών Ψηφιακών Ειδήσεων (DNPA).

«Τα δημοσιογραφικά γραφεία θα κλείσουν, εάν πρέπει να ζητάμε άδεια. Τότε πρόκειται για ένα πλήρες καθεστώς προληπτικής λογοκρισίας», ήταν η προειδοποίησή της.

Οι δηλώσεις της εκφράζουν τον βασικό φόβο των εκδοτών: η απαίτηση να προηγείται συγκατάθεση ενδέχεται να δώσει σε όσους ερευνώνται τη δυνατότητα να μπλοκάρουν τη δημοσιοποίηση πληροφοριών.

Η ανησυχία για τον εντοπισμό των δημοσιογραφικών πηγών

Η προσφυγή των εκδοτών αφορά και άλλα ζητήματα, πέρα από την απαίτηση για συναίνεση.

Οι 21 οργανισμοί εκτιμούν ακόμη ότι οι διατάξεις ενδέχεται να δώσουν στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να εντοπίζει τις δημοσιογραφικές πηγές, πλήττοντας μία από τις ουσιώδεις δικλίδες ασφαλείας της ερευνητικής δημοσιογραφίας.

Σύμφωνα με την ανταπόκριση του Reuters, οι εκδότες υποστηρίζουν ότι ο νόμος μπορεί να περιορίσει σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα των μέσων να ερευνούν θέματα που ενδιαφέρουν το κοινό.

Πηγή ιδιαίτερης ανησυχίας αποτελεί το γεγονός ότι δεν υπάρχει σαφής εξαίρεση για τη δημοσιογραφική δραστηριότητα.

Στο υπόμνημα που υπέβαλαν στις αρχές Οκτωβρίου, οι προσφεύγοντες ανέφεραν ότι αντίστοιχες εξαιρέσεις περιλαμβάνονται στα νομοθετικά πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Σιγκαπούρης.

Οι κυβερνητικές διαβεβαιώσεις και τα επόμενα βήματα στο δικαστήριο

Οι δημοσιογραφικοί οργανισμοί αναφέρουν ότι τον Αύγουστο συναντήθηκαν με κυβερνητικούς εκπροσώπους, οι οποίοι διαβεβαίωσαν πως ο νόμος θα διασφαλίζει την ελευθερία του Τύπου.

Παρά τις διαβεβαιώσεις, αυτές δεν συνοδεύτηκαν από ρητή πρόβλεψη που να εξαιρεί τους δημοσιογράφους από τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις.

Για τους εκδότες, η έλλειψη τέτοιας πρόβλεψης συνιστά σοβαρό ζήτημα, αφού διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμών στη δημοσιογραφική εργασία.

Η εξέταση της υπόθεσης από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας θα συνεχιστεί τον Νοέμβριο, όπως αποφασίστηκε.

Η δικαστική υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο την αντιπαράθεση ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και την ελευθερία της ενημέρωσης. Οι προσφεύγοντες ζητούν εγγυήσεις ότι ο νέος νόμος δεν θα χρησιμοποιηθεί για να περιορίσει τη δημοσιογραφική έρευνα.