Ιαπωνία: Στα δικαστήρια ο νόμος που αποκλείει τις γυναίκες από τη διαδοχή στον αυτοκρατορικό θρόνο – Δημιουργός κόμικς κατά της κυβέρνησης

Στην Ιαπωνία, ο νέος νόμος για τη διαδοχή στον αυτοκρατορικό θρόνο οδηγείται στα δικαστήρια, καθώς εξακολουθεί να αποκλείει τις γυναίκες και δίνει τη δυνατότητα υιοθεσίας ανδρών από οικογένειες που έχασαν την αυτοκρατορική τους ιδιότητα πριν από δεκαετίες. Προσφυγή κατέθεσε ο γνωστός δημιουργός μάνγκα Γιοσινόρι Κομπαγιάσι, με το επιχείρημα ότι η νομοθεσία παραβιάζει τη συνταγματική ισότητα και εισάγει έναν νέο τύπο κοινωνικών διακρίσεων.

Όπως μετέδωσε το Associated Press, ο Κομπαγιάσι, συγγραφέας βιβλίων για την ιστορία και τη μοναρχία της χώρας, προσέφυγε τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου στο Πρωτοδικείο του Τόκιο. Ζητά να εξεταστεί η συνταγματικότητα των νέων διατάξεων, οι οποίες τέθηκαν σε ισχύ το Σάββατο.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το μέλλον της ιαπωνικής αυτοκρατορικής δυναστείας, με ιστορία περίπου 1.500 ετών. Η δυναστεία αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση διαδοχής, καθώς είναι περιορισμένος ο αριθμός των ανδρών που δικαιούνται να ανέβουν στον θρόνο.

Υιοθεσίες ανδρών συγγενών με δεσμούς που φτάνουν 600 χρόνια πίσω

Με βάση τον νέο νόμο, μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας μπορούν να υιοθετούν άγαμους άνδρες τουλάχιστον 15 ετών, από παλαιότερους κλάδους της δυναστείας. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να αποδεικνύεται η συγγένειά τους μέσω αδιάκοπης ανδρικής γραμμής.

Οι άνδρες που θα υιοθετηθούν δεν θα έχουν οι ίδιοι δικαίωμα να διαδεχθούν τον αυτοκράτορα. Το δικαίωμα αυτό, ωστόσο, θα περνά στους απογόνους τους.

Από τους 11 κλάδους της αυτοκρατορικής οικογένειας που έχασαν την ιδιότητά τους το 1947, σήμερα παραμένουν τέσσερις.

Αξιωματούχοι αναφέρουν ότι οι συγκεκριμένες οικογένειες βρίσκονται τουλάχιστον 36 γενιές μακριά από τον σημερινό αυτοκράτορα Ναρουχίτο, αφού οι γενεαλογικές τους διαδρομές χωρίστηκαν πριν από περίπου 600 χρόνια. Για τους επικριτές του νόμου, οι δεσμοί αυτοί είναι υπερβολικά απομακρυσμένοι για να δικαιολογούν την επιστροφή των προσώπων αυτών στην αυτοκρατορική οικογένεια.

«Δημιουργείται ένα νέο ταξικό σύστημα»

Στην προσφυγή που υπέβαλε, ο Κομπαγιάσι σημειώνει ότι οι απόγονοι των πρώην αυτοκρατορικών οικογενειών παραμένουν σήμερα απλοί πολίτες, αλλά θα έχουν προνομιακή μεταχείριση. Κατά τον ίδιο, αυτό συνιστά διάκριση σε βάρος των υπόλοιπων πολιτών.

Στηρίζει το επιχείρημά του στο άρθρο 14 του ιαπωνικού Συντάγματος, το οποίο εγγυάται την ισότητα χωρίς διάκριση λόγω φυλής, θρησκευτικών πεποιθήσεων, φύλου, κοινωνικής θέσης ή οικογενειακής καταγωγής.

«Η υιοθεσία θα εισαγάγει ένα νέο ταξικό σύστημα “πρώην κλάδων της αυτοκρατορικής οικογένειας” στην Ιαπωνία. Είναι ένα σοβαρό πρόβλημα», είπε στους δημοσιογράφους μετά την κατάθεση της προσφυγής.

Κατά τον Κομπαγιάσι, το νέο σύστημα πλήττει θεμελιώδεις συνταγματικές αξίες και αλλάζει πλήρως τη μορφή της μοναρχίας.

Η πριγκίπισσα Άικο παραμένει εκτός της αυτοκρατορικής διαδοχής

Οι αλλαγές επιτρέπουν στις πριγκίπισσες να κρατούν την αυτοκρατορική τους ιδιότητα και να εκτελούν τα επίσημα καθήκοντά τους, ακόμη και αν παντρευτούν απλούς πολίτες.

Παράλληλα, ούτε οι σύζυγοί τους ούτε τα παιδιά τους αποκτούν αυτοκρατορική ιδιότητα. Ο θρόνος παραμένει προνόμιο αποκλειστικά των ανδρών απογόνων από την πατρική γραμμή.

Έτσι, η δημοφιλής πριγκίπισσα Άικο, κόρη του αυτοκράτορα Ναρουχίτο, εξακολουθεί να είναι αποκλεισμένη από τη διαδοχή του πατέρα της.

Ο Κομπαγιάσι αποκαλεί χαρακτηριστικά τη νομοθεσία «νόμο αποκλεισμού της Άικο».

Μετά τον αυτοκράτορα Ναρουχίτο, την πρώτη θέση στη διαδοχή έχει ο νεότερος αδελφός του, πρίγκιπας Ακισίνο, και στη συνέχεια ο 20χρονος γιος του, πρίγκιπας Χισαχίτο. Κανένας άλλος άνδρας της ίδιας γενιάς δεν πληροί τις προϋποθέσεις για τη διαδοχή.

Η κυβέρνηση Τακαΐτσι και η δικαστική μάχη για τη διαδοχή

Την επιλογή της αποκλειστικά ανδρικής διαδοχής προώθησε η συντηρητική κυβέρνηση της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι. Η ίδια έχει υποστηρίξει ότι η πατρική γενεαλογική γραμμή είναι εκείνη που διασφαλίζει το κύρος και τη νομιμοποίηση του αυτοκράτορα.

Εντούτοις, επιφυλάξεις για τη συνταγματικότητα του συστήματος υιοθεσιών έχουν εκφράσει νομικοί εμπειρογνώμονες, αλλά και μέλη κυβερνητικής επιτροπής που εξετάζει το ζήτημα της διαδοχής.

Ο δικηγόρος του Κομπαγιάσι, Ριντάρο Κουραμότσι, παραδέχθηκε ότι οι πιθανότητες δικαστικής νίκης είναι μικρές. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η προσφυγή αποτελεί έναν από τους λίγους διαθέσιμους τρόπους αμφισβήτησης του νόμου στην Ιαπωνία, όπου δεν υπάρχει ξεχωριστό συνταγματικό δικαστήριο.

Ο δημιουργός μάνγκα ζητά επίσης αποζημίωση ενός εκατομμυρίου γεν, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 6.350 δολάρια, για την ψυχική οδύνη που, όπως υποστηρίζει, του προκάλεσε η νομοθεσία.

Η υπόθεση έχει και ιστορική διάσταση, αφού στο παρελθόν οκτώ γυναίκες ανέβηκαν στον αυτοκρατορικό θρόνο της Ιαπωνίας. Η νομοθετική κατοχύρωση του αποκλεισμού των γυναικών και της διαδοχής μόνο από άνδρες έγινε το 1890, σε μια εποχή που η χώρα προωθούσε πατριαρχικές αντιλήψεις για την κοινωνική και πολιτική οργάνωση.

Δεν έχει ανακοινωθεί μέχρι στιγμής πότε θα εκδικαστεί η προσφυγή.