Η Batavia βγαίνει στη στεριά – Η σκοτεινή ιστορία του πλοίου που συνδέθηκε με ένα από τα πιο φρικτά ναυάγια

Η Batavia, ένα εντυπωσιακό ξύλινο ιστιοφόρο που βρίσκεται σήμερα στο Museum Batavialand στο Λέλισταντ της Ολλανδίας, ετοιμάζεται να βγει από το νερό για πρώτη φορά μετά από περίπου 31 χρόνια.

Πρόκειται για μια πλήρους κλίμακας ανακατασκευή του ολλανδικού πλοίου που ναυπηγήθηκε το 1628, για την Ολλανδική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών (VOC). Η σημερινή Batavia κατασκευάστηκε μεταξύ 1985 και 1995 υπό τον ναυπηγό Willem Vos, με τη συμμετοχή περισσότερων από 600 νέων ανθρώπων. Βασίστηκε σε ιστορικές πηγές και παραδοσιακές τεχνικές ναυπήγησης και από τότε αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα του μουσείου. Η ιστορία όμως του αυθεντικού πλοίου είναι πολύ πιο σκοτεινή.

Το ναυάγιο του 1629

Η Batavia ήταν ένα από τα πλοία της Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών (VOC). Κατασκευάστηκε το 1628 και ξεκίνησε το πρώτο της ταξίδι προς την Ιάβα, μεταφέροντας 341 ανθρώπους. Στις 4 Ιουνίου 1629, όμως, προσέκρουσε στον ύφαλο Morning Reef, στα νησιά Houtman Abrolhos, στα ανοικτά της Δυτικής Αυστραλίας.

Οι περισσότεροι επιζώντες κατάφεραν να φτάσουν στα γύρω νησιά, όμως σύντομα βρέθηκαν αντιμέτωποι με την έλλειψη νερού και τροφής. Ο διοικητής, Francisco Pelsaert, έφυγε με μια ομάδα 48 ανθρώπων για να αναζητήσει βοήθεια. Αφού δεν βρήκαν νερό, συνέχισαν μέχρι την Μπατάβια, τη σημερινή Τζακάρτα, σε ένα εξαιρετικά δύσκολο ταξίδι 33 ημερών.

Πίσω στα νησιά έμεινε ο Jeronimus Cornelisz, ανώτερος αξιωματούχος της VOC, ο οποίος ανέλαβε σταδιακά τον έλεγχο των επιζώντων. Ο Cornelisz είχε ήδη συμμετάσχει σε σχέδιο ανταρσίας πριν από το ναυάγιο και τότε προσπάθησε να εξασφαλίσει την εξουσία του. Ακολούθησε μια από τις πιο φρικτές ιστορίες της ναυτικής ιστορίας. Από τον Ιούλιο του 1629, ο Cornelisz και οι άνδρες του, άρχισαν να δολοφονούν συστηματικά επιζώντες που θεωρούσαν απειλή. Περισσότεροι από 100 άνθρωποι, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, σκοτώθηκαν, με τις ιστορικές πηγές να αναφέρουν περίπου 125 θύματα.

Ωστόσο, μια ομάδα στρατιωτών με επικεφαλής τον Wiebbe Hayes, την οποία ο Cornelisz είχε στείλει σε άλλο νησί, με την πρόφαση ότι θα αναζητούσε νερό και τροφή, κατάφερε να βρει πόσιμο νερό. Οι άνδρες του Hayes αντιλήφθηκαν τι συνέβαινε και οργανώθηκαν για να αντιμετωπίσουν τους ανταρσίες. Τελικά κατάφεραν να αιχμαλωτίσουν τον Cornelisz. Ο Pelsaert επέστρεψε τον Σεπτέμβριο με το πλοίο Sardam και βρήκε τους επιζώντες σε μια κατάσταση που αποκάλυπτε το μέγεθος της τραγωδίας. Οι πρωταίτιοι δικάστηκαν εκεί στα νησιά. Έξι άνδρες εκτελέστηκαν στις 2 Οκτωβρίου 1629 μαζί με τον Cornelisz, του οποίου πρώτα ακρωτηρίασαν και τα δύο χέρια, ενώ άλλοι τιμωρήθηκαν με διαφορετικούς τρόπους.

Σήμερα, η ιστορία της Batavia θεωρείται μία από τις πιο σκοτεινές ιστορίες επιβίωσης στην ιστορία της ναυσιπλοΐας. Το ναυάγιο της Batavia εντοπίστηκε τελικά το 1963 και έκτοτε έχουν ανασυρθεί σημαντικά τμήματα και αντικείμενα του πλοίου. Τα διατηρημένα κατάλοιπα της πρύμνης και άλλα σημαντικά ευρήματα, εκτίθενται σήμερα στο Shipwrecks Museum του Western Australian Museum στο Φρίμαντλ της Αυστραλίας.

Τώρα η Batavia βγαίνει στη στεριά

Η σημερινή ανακατασκευή βρίσκεται ακόμη μέσα στο νερό, δεμένη στην προβλήτα του Museum Batavialand στο Λέλισταντ της Ολλανδίας. Το φθινόπωρο του 2026 θα ρυμουλκηθεί στο Άμστερνταμ, όπου θα τοποθετηθεί σε ειδική κατασκευή και θα επιστρέψει στο Λέλισταντ πάνω σε πλωτή εξέδρα. Στη συνέχεια θα μεταφερθεί στη στεριά, ώστε να γίνει εκτεταμένη συντήρηση του ξύλινου σκαριού. Έτσι, σχεδόν τέσσερις αιώνες μετά το αυθεντικό ναυάγιο, η Batavia συνεχίζει να ζωντανεύει μια από τις πιο συγκλονιστικές ιστορίες της εποχής των μεγάλων θαλασσινών ταξιδιών.

Δείτε φωτογραφίες ΕΔΩ , ΕΔΩ κι ΕΔΩ