Καρκίνος του παχέος εντέρου: Αυξάνονται τα περιστατικά στους νέους – Τα συμπτώματα που χρειάζονται έλεγχο

Οι επιστήμονες είχαν προειδοποιήσει από το 2018 για την ταχεία αύξηση του καρκίνου του παχέος εντέρου στις νεότερες ηλικίες, σε συνέδριο της United European Gastroenterology Week στη Βιέννη. Τα δεδομένα της περιόδου 2008–2016 έδειχναν ότι τα περιστατικά αυξάνονταν σχεδόν κατά 6% κάθε χρόνο στις ηλικίες 20 έως 39 ετών. Οκτώ χρόνια αργότερα, το συμπέρασμα παραμένει επίκαιρο: ο ορθοκολικός καρκίνος δεν θεωρείται πλέον νόσος που αφορά μόνο όσους είναι άνω των 50 ετών.

Με βάση ευρωπαϊκή μελέτη που κάλυψε 20 χώρες και στοιχεία έως το 2016, η ετήσια άνοδος ήταν 7,9% στις ηλικίες 20-29 ετών, 4,9% στους 30-39 και 1,6% στους 40-49. Την ίδια ώρα, η έκθεση της American Cancer Society για το 2026 καταγράφει στις ΗΠΑ μέση ετήσια αύξηση 3% στους 20-49 ετών την περίοδο 2013-2022, ενώ η συχνότητα της νόσου μειώνεται στους άνω των 65.

Οι ειδικοί επισημαίνουν, πάντως, ότι τα δεδομένα δεν είναι ίδια σε όλες τις περιοχές. Ενδεικτικά, βελγική μελέτη του 2026 διαπίστωσε σταθερή εικόνα στις ηλικίες 40-49, αλλά άνοδο στους 30-39, υπογραμμίζοντας ότι οι δείκτες καταγράφουν μεταβολές που έχουν ήδη σημειωθεί και δεν σημαίνουν πως αυξάνεται αυτομάτως ο ατομικός κίνδυνος.

Για το 2022, οι εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τοποθετούσαν στις 356.000 τις νέες διαγνώσεις ορθοκολικού καρκίνου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή το 13% των νέων περιστατικών καρκίνου, εξαιρουμένου του μη μελανωματικού καρκίνου του δέρματος. Οι περισσότεροι ασθενείς εξακολουθούν να είναι μεγαλύτερης ηλικίας, αλλά η αύξηση στους νέους αφορά και τα δύο φύλα. Συνολικά, ωστόσο, οι δείκτες εμφάνισης είναι υψηλότεροι στους άνδρες: 58,4 έναντι 38,8 ανά 100.000 για τον καρκίνο του παχέος εντέρου και 32,5 έναντι 17,2 για τον καρκίνο του ορθού.

Αίτια και σημάδια που χρειάζονται προσοχή

Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι η αύξηση δεν αποδίδεται σε έναν και μόνο παράγοντα. Μεταξύ των παραμέτρων που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής περιλαμβάνονται:

• Η παχυσαρκία και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας
• Η μεγάλη κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος και αλκοόλ
• Το κάπνισμα και η χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών
• Μεταβολικές μεταβολές, περιβαλλοντικές εκθέσεις και αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου

Οι παράγοντες αυτοί σχετίζονται στενά με μεγαλύτερο κίνδυνο, χωρίς όμως να εξηγούν όλα τα περιστατικά, αφού αρκετοί νέοι ασθενείς δεν έχουν κανέναν εμφανή παράγοντα κινδύνου.

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν, δεν είναι σωστό να αποδίδονται βιαστικά στο άγχος ή στις αιμορροΐδες. Χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση αν εμφανιστεί κάποιο από τα παρακάτω:

• Αίμα που είναι ορατό στα κόπρανα ή αίσθηση ότι η κένωση δεν ολοκληρώθηκε
• Αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου που επιμένουν
• Κοιλιακός πόνος χωρίς γνωστή αιτία ή απότομη απώλεια βάρους
• Σιδηροπενική αναιμία που δεν εξηγείται

Προσυμπτωματικός έλεγχος και νεότερες θεραπείες

Η American Cancer Society επιβεβαίωσε το 2026 ότι τα άτομα μέσου κινδύνου πρέπει να αρχίζουν τον τακτικό προσυμπτωματικό έλεγχο από τα 45. Η κολονοσκόπηση εξακολουθεί να αποτελεί τη μέθοδο αναφοράς, ενώ κάθε θετικό αποτέλεσμα μη επεμβατικού ελέγχου, όπως οι εξετάσεις κοπράνων, χρειάζεται επιβεβαίωση με κολονοσκόπηση.

Για όσους έχουν επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό, σύνδρομο Lynch, φλεγμονώδη νόσο του εντέρου ή παλαιότερους πολύποδες, η έναρξη του ελέγχου μπορεί να γίνει σε πολύ μικρότερη ηλικία. Στην Ελλάδα, το ποιοι είναι επιλέξιμοι καθορίζεται από το εθνικό πρόγραμμα πρόληψης που βρίσκεται σε ισχύ.

Η θεραπεία προσαρμόζεται πλέον στα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς. Εκτός από την αφαίρεση του όγκου με χειρουργείο, τη χημειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία, η σύγχρονη ογκολογία χρησιμοποιεί στοχευμένα φάρμακα με βάση βιοδείκτες, όπως τα γονίδια RAS και BRAF. Η ανοσοθεραπεία, με φάρμακα όπως η πεμπρολιζουμάμπη και η νιβολουμάμπη, έχει φέρει επανάσταση στη θεραπεία όγκων με υψηλή μικροδορυφορική αστάθεια (MSI-H) ή ανεπάρκεια επιδιόρθωσης DNA (dMMR), προσφέροντας νέες δυνατότητες σε επιλεγμένους ασθενείς. Το βασικό μήνυμα παραμένει σαφές: χρειάζεται εγρήγορση χωρίς πανικό, σωστή ενημέρωση για τα συμπτώματα και σταθερή συμμετοχή στον προληπτικό έλεγχο, που είναι τα ισχυρότερα μέσα αντιμετώπισης της νόσου.