ΕΕ-Κίνα: Διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες για τους δασμούς και άλλα θέματα

Ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, υποδέχεται σήμερα Δευτέρα στις Βρυξέλλες τον υπουργό Εμπορίου της Κίνας, Γουάνγκ Γουεντάο, σε μία σειρά συνομιλιών που αναμένεται να καθορίσει το μέλλον των οικονομικών σχέσεων των δύο πλευρών.

Οι διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται σε μια περίοδο αυξανόμενης ανησυχίας στις Βρυξέλλες για τη διεύρυνση του εμπορικού ελλείμματος με την Κίνα και την εντεινόμενη πίεση που δέχονται οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες από τις μαζικές εισαγωγές φθηνών κινεζικών προϊόντων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι η κατάσταση έχει αποκτήσει στρατηγική διάσταση, καθώς εκφράζει φόβους πως ορισμένοι παραγωγικοί κλάδοι κινδυνεύουν να χάσουν την ανταγωνιστικότητά τους απέναντι στις κινεζικές επιχειρήσεις.

«Οι σημερινές εμπορικές ανισορροπίες δεν μπορούν να διατηρηθούν»

Το 2025 το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ έναντι της Κίνας στα αγαθά ανήλθε περίπου στα 360 δισ. ευρώ, γεγονός που αποτυπώνει τη μεγάλη διαφορά μεταξύ των εισαγωγών από την Κίνα και των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Η συνάντηση πραγματοποιείται λιγότερο από δύο εβδομάδες μετά την εντολή των Ευρωπαίων ηγετών προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εντείνει τις διαπραγματεύσεις με το Πεκίνο, ενώ παράλληλα να προετοιμάσει νέα μέτρα προστασίας για κρίσιμους βιομηχανικούς τομείς.

Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, ο Μάρος Σέφτσοβιτς αναμένεται να επισημάνει στον Κινέζο ομόλογό του ότι οι σημερινές εμπορικές ανισορροπίες δεν μπορούν να διατηρηθούν.

Κεντρικό σημείο της ευρωπαϊκής επιχειρηματολογίας αποτελεί ο ισχυρισμός ότι οι κινεζικές επιχειρήσεις απολαμβάνουν αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα χάρη στις εκτεταμένες κρατικές επιδοτήσεις.

Αθέμιτος ανταγωνισμός

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, οι κρατικές ενισχύσεις προς τις κινεζικές επιχειρήσεις την περίοδο 2005-2024 ήταν από τρεις έως και οκτώ φορές υψηλότερες σε σχέση με τις αντίστοιχες που λαμβάνουν εταιρείες στις χώρες-μέλη του οργανισμού.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη σειρά εργαλείων εμπορικής άμυνας, μεταξύ των οποίων υψηλότερους δασμούς σε περιπτώσεις ντάμπινγκ ή κρατικών επιδοτήσεων, αλλά και μέτρα διασφάλισης, όπως ποσοστώσεις εισαγωγών, όταν διαπιστώνεται απότομη αύξηση των εισαγόμενων προϊόντων.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται νέο μηχανισμό που θα υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να διαφοροποιούν τις αλυσίδες εφοδιασμού τους σε στρατηγικούς τομείς, όπως οι ημιαγωγοί και οι σπάνιες γαίες.

Κάτι αντίστοιχο με τις ΗΠΑ θέλει ο Μακρόν

Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, έχει προτείνει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού αντίστοιχου του αμερικανικού «Section 301», του εργαλείου που χρησιμοποίησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή αυξημένων δασμών μετά από σχετικές έρευνες.

Η Ε.Ε. έχει ήδη προχωρήσει σε σειρά παρεμβάσεων, όπως ο διπλασιασμός των δασμών στον εισαγόμενο χάλυβα, η επιβολή πρόσθετων επιβαρύνσεων στα μικρά δέματα από τρίτες χώρες και οι υψηλότεροι δασμοί στα ηλεκτρικά οχήματα κινεζικής κατασκευής.

Ωστόσο, οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να επιδιώκουν την αποφυγή μιας ολοκληρωμένης εμπορικής σύγκρουσης με την Κίνα, η οποία αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Ένωσης.

Το Πεκίνο, από την πλευρά του, έχει διαμηνύσει ότι θα απαντήσει σε κάθε μέτρο που θεωρεί άδικο ή στοχευμένο εναντίον του. Ήδη έχει επιβάλει δασμούς στο ευρωπαϊκό κονιάκ, ενώ έχει ξεκινήσει έρευνες αντιντάμπινγκ για ευρωπαϊκά προϊόντα, όπως το χοιρινό κρέας και τα γαλακτοκομικά.

Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν εμφανίζονται απολύτως ευθυγραμμισμένες ως προς τη στάση απέναντι στην Κίνα. Η Γερμανία διατηρούσε μέχρι πρόσφατα πιο επιφυλακτική προσέγγιση λόγω της ισχυρής εξάρτησης της οικονομίας της από την κινεζική αγορά, ενώ η Ισπανία συνεχίζει να επιδιώκει την προσέλκυση κινεζικών επενδύσεων.

Παρά τις προειδοποιήσεις για πιθανά αντίποινα, ο πρέσβης της Κίνας στην Ε.Ε., Κάι Ραν, κάλεσε την περασμένη εβδομάδα τις δύο πλευρές να συνεχίσουν τον διάλογο, τονίζοντας ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κίνα είναι εταίροι, όχι αντίπαλοι και σίγουρα όχι εχθροί».

Μετά τις συνομιλίες και το δείπνο εργασίας στις Βρυξέλλες, ο Κινέζος υπουργός Εμπορίου θα μεταβεί στο Λονδίνο, συνεχίζοντας την ευρωπαϊκή περιοδεία του.