Η Λεπέν ζητά κάλπες, αλλά πρώτα πρέπει να περάσει από το ταμείο

Πριν διεκδικήσει την προεδρία, η Μαρίν Λεπέν διεκδικεί πρόσβαση στο γκισέ. Η επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού υποστηρίζει ότι καμία γαλλική τράπεζα δεν δέχεται να δανειοδοτήσει την εκστρατεία της για το 2027. Παρότι προηγείται δημοσκοπικά, το οικονομικό μέτωπο ανοίγει πριν από τον πρώτο γύρο, που προγραμματίζεται για τις 18 Απριλίου. Η καταγγελία περί τραπεζικού αποκλεισμού μετακινεί τη σύγκρουση: από τις προτιμήσεις των ψηφοφόρων στις αποφάσεις των πιστωτών.

Η κάλπη θέλει κεφάλαιο

Η καταγγελία, πάντως, δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη πολιτικού σαμποτάζ. Επικεφαλής μεγάλης γαλλικής τράπεζας τοποθετεί τις περισσότερες δανειοδοτήσεις προς το τέλος της χρονιάς, όταν θα απαιτηθούν χρήματα για τις μεγάλες συγκεντρώσεις. Υπάρχει επίσης το χρέος: τόσο οι Ρεπουμπλικανοί όσο και ο Εθνικός Συναγερμός έχουν περιορισμένες δυνατότητες αυτοχρηματοδότησης.

Για τους ισχυρότερους διεκδικητές, ο πρώτος γύρος μπορεί να κοστίσει μέχρι 8 εκατομμύρια ευρώ. Στον δεύτερο, το πλαφόν δαπανών φτάνει τα 22,5 εκατομμύρια. Οι δημοσκοπήσεις δεν αποτελούν τραπεζική εγγύηση. Το πολιτικό ερώτημα παραμένει, όμως: πόσο ουσιαστική είναι η εκλογική επιλογή όταν η πρόσβαση στη χρηματοδότηση καθορίζει την εμβέλεια μιας υποψηφιότητας;

Η παράκαμψη έχει διόδια

Στις 21 Σεπτεμβρίου, η γενική γραμματέας της κυβέρνησης, Λοράνς Μαριόν, διαβίβασε στις μεγαλύτερες παρατάξεις σημείωμα που εξετάζει μια έμμεση διαδρομή: ιδιώτες δανείζουν το κόμμα και εκείνο τον υποψήφιο. Οι προεδρικοί υποψήφιοι δεν μπορούν να δανειστούν απευθείας από ιδιώτες, άρα η κομματική μεσολάβηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Λεπέν.

Μόνο που η κυβερνητική γνωμοδότηση δεν εξασφαλίζει νομιμότητα. Τον τελευταίο λόγο έχουν η αρμόδια επιτροπή ελέγχου, CNCCFP, και ενδεχομένως το Συνταγματικό Συμβούλιο. Αν η διαδρομή κριθεί καταστρατήγηση, τίθεται ζήτημα απώλειας της κρατικής επιστροφής εκλογικών δαπανών.

Η επιτροπή, χωρίς επίσημη τοποθέτηση, υπενθύμισε στην κυβερνητική γραμματεία δύο περιπτώσεις του 2022 χωρίς προβλήματα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι αφορούσαν τον Ερίκ Ζεμούρ και τη Λεπέν. Η κρίσιμη διαφορά: τότε τα ιδιωτικά δάνεια κάλυπταν γενικές κομματικές δραστηριότητες, όχι ειδικά την προεδρική εκστρατεία.

Οι πιστωτές δεν περισσεύουν

Ο Εθνικός Συναγερμός οφείλει ακόμη 16 εκατομμύρια ευρώ σε ιδιώτες. Το 2022 και το 2023 συνήψε 514 δάνεια, σχεδόν 10 εκατομμυρίων συνολικά, από 500 ευρώ έως 1,5 εκατομμύριο το καθένα. Δεκαοκτώ υπερέβαιναν τις 75.000 ευρώ και κάλυπταν περίπου το μισό συνολικό ποσό.

Ούτε αυτή η δεξαμενή είναι ανεξάντλητη. Επαναλαμβανόμενος δανεισμός μπορεί υπό προϋποθέσεις να κριθεί συγκαλυμμένη δωρεά: η CNCCFP επισημαίνει ότι δύο περιστατικά σε έξι χρόνια μπορούν να υποδηλώνουν συστηματικότητα, περιορίζοντας τους διαθέσιμους δανειστές. Ούτε το τραπεζικό γκισέ ούτε το ιδιωτικό πορτοφόλι είναι ουδέτερο έδαφος. Κι αν η στενότητα σπρώχνει ένα κόμμα προς ξένους χρηματοδότες, πόσο εύκολο είναι μετά να του χρεώνεται εξάρτηση;