ΣτΕ βάζει «κόκκινη γραμμή» στα ψευτο-πανεπιστήμια της Χαριλάου Τρικούπη

Το τέχνασμα με τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης έλαβε την πρώτη του δικαστική απόρριψη, και μάλιστα ηχηρή. Το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε τα προγράμματα σπουδών και τις άδειες λειτουργίας τριών κολεγίων που είχαν αναβαπτιστεί σε ιδιωτικά «πανεπιστήμια» με ευλογία της κυβέρνησης, εκθέτοντας δημόσια όσους έσπευσαν να υπογράψουν τις σχετικές αποφάσεις. Δεν πρόκειται για τυπική παρατυπία, όπως προσπάθησε να παρουσιάσει ο αρμόδιος υφυπουργός Παιδείας· η γνωμοδότηση μιλά για ουσιαστική παραβίαση δύο θεμελιωδών προϋποθέσεων που θέτει ο ίδιος ο νόμος Πιερρακάκη: το υψηλό επίπεδο σπουδών και την ακαδημαϊκή ελευθερία.

Το τέχνασμα ξηλώνεται

Το δικαστήριο εντόπισε δύο μορφές παράβασης: τη μη συμμόρφωση προς τις υποδείξεις των επιτροπών αξιολόγησης και, ακόμη σοβαρότερο, τη μη σύννομη συγκρότηση των ίδιων των επιτροπών, με αποτέλεσμα να πλήττεται ο αδιάβλητος και αξιοκρατικός χαρακτήρας τους. Το πρώτο είναι νομικό ζήτημα· το δεύτερο είναι καθαρά ακαδημαϊκό, και εκεί ακριβώς ανοίγει η μεγάλη πληγή. Πώς διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο σπουδών όταν η αξιολόγηση περιορίζεται σε κτίρια και προγράμματα «στα χαρτιά», χωρίς κανείς να εξετάζει ερευνητικό έργο και ακαδημαϊκό προσωπικό που, κατά τα φαινόμενα, προσλαμβάνεται κατόπιν εορτής; Πώς αναγνωρίζονται ως πανεπιστήμια ιδρύματα που μέχρι πρότινος λειτουργούσαν αποκλειστικά ως εκπαιδευτήρια, χωρίς ίχνος ερευνητικής παράδοσης; Και πώς μιλάμε για ακαδημαϊκή ελευθερία σε δομές που έως χθες λειτουργούσαν με όρους αγοράς, ως εκπαιδευτικές επιχειρήσεις;

Οι υποσχέσεις που δεν αντέχουν

Το επιστέγασμα του φιάσκου ήρθε με τη δήλωση του υφυπουργού ότι «ουδείς σπουδαστής θα χάσει τη χρονιά του» — μια διαβεβαίωση που ο ίδιος γνωρίζει πως δεν μπορεί να τηρήσει, αφού η ακαδημαϊκή χρονιά που μόλις ολοκληρώθηκε κρίθηκε ήδη άκυρη για τα τρία κολέγια από το ΣτΕ. Ακόμη κι αν διορθωθούν εσπευσμένα οι παρανομίες, πώς μπορεί αυτό να ισχύσει αναδρομικά; Η φρούδης εγγύηση μοιάζει περισσότερο με μήνυμα προς τα εμπλεκόμενα συμφέροντα ότι η πρακτική θα συνεχιστεί ως έχει, μέχρι η επόμενη γνωμοδότηση να φέρει στο φως αυτό που κανείς δεν θέλει να παραδεχτεί: ότι το νομικό τέχνασμα των ΝΠΠΕ χτίστηκε πάνω σε άμμο. Πόσες ακόμη άδειες κρύβουν το ίδιο ελάττωμα, και πόσο θα αντέξει η κυβερνητική αφήγηση περί «αναβάθμισης» της ιδιωτικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης πριν καταρρεύσει ολοσχερώς στα δικαστήρια;