Turkish Minute: Ελληνοκαναδός γερουσιαστής επικρίνει την επίσκεψη Κάρνεϊ στην Τουρκία

Ο Ελληνοκαναδός γερουσιαστής της αντιπολίτευσης Λίο Χουσάκος επέκρινε τον πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ για την επιδίωξη στενότερων οικονομικών σχέσεων με την Τουρκία, παρά το ιστορικό του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως γράφει το τουρκικό μέσο Turkish Minute. Ο Χουσάκος αμφισβήτησε αν η διαφοροποίηση του εμπορίου πρέπει να προηγείται των δημοκρατικών ελευθεριών.

Ο Κάρνεϊ έγινε ο πρώτος Καναδός πρωθυπουργός που πραγματοποίησε διμερή επίσκεψη στην Τουρκία, όταν ταξίδεψε την περασμένη εβδομάδα στην Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη. Στόχος του ήταν να διευρύνει τη συνεργασία στο εμπόριο, την άμυνα και την ενέργεια, μειώνοντας παράλληλα την οικονομική εξάρτηση του Καναδά από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στις συνομιλίες τους στις 22 Οκτωβρίου, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να αναβαθμίσουν τις σχέσεις σε στρατηγική εταιρική σχέση, με τριετές σχέδιο δράσης, και να προχωρήσουν τις διαπραγματεύσεις για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου. Ο πρώτος γύρος διαπραγματεύσεων έχει προγραμματιστεί για τις 30 Νοεμβρίου έως τις 4 Δεκεμβρίου.

Οι επικρίσεις του Χουσάκου για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Ο Χουσάκος, επικεφαλής των Συντηρητικών στην καναδική Γερουσία, διατύπωσε τις επικρίσεις του την Τετάρτη, λίγες ημέρες μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης του Κάρνεϊ. Αναγνώρισε ότι ο Καναδάς χρειάζεται να διαφοροποιήσει τις εμπορικές του σχέσεις, εν μέσω αβεβαιότητας στη σχέση του με τις ΗΠΑ, αλλά ρώτησε γιατί ο πρωθυπουργός επέλεξε να ενισχύσει τους δεσμούς με τον Ερντογάν.

«[Ο Ερντογάν είναι] κάποιος που έχει τους πολιτικούς του αντιπάλους στη φυλακή, δημοσιογράφους στη φυλακή και φιμωμένους. [Δεν υπάρχει] καμία απολύτως θρησκευτική ελευθερία σε αυτή τη χώρα. Και, φυσικά, η μεταχείριση της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας εκεί είναι απολύτως αποτρόπαια», δήλωσε ο Χουσάκος κατά τη διάρκεια της συζήτησης. Βίντεο από την παρέμβασή του ανάρτησε στο X.

«Το να ανταλλάσσουμε την ψυχή μας δεν πρέπει ποτέ να αποτελεί μέρος οποιασδήποτε εμπορικής συμφωνίας. Ο Κάρνεϊ πρέπει να δείξει την πόρτα σε παραβιαστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως η Τουρκία», έγραψε ο γερουσιαστής.

Αποκαλώντας τον Ερντογάν «δικτατορικό τύραννο», ο Χουσάκος διερωτήθηκε αν τα οικονομικά οφέλη από τη στενότερη συνεργασία δικαιολογούν τις σχέσεις με την κυβέρνησή του. «Το ποιον συναναστρέφεσαι δείχνει ποιος είσαι όταν πρόκειται για θεμελιώδη δικαιώματα», πρόσθεσε.

Η απάντηση της καναδικής κυβέρνησης

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στη Γερουσία, Πιερ Μορό, υπερασπίστηκε τη συνεργασία του Καναδά με την Τουρκία. Είπε ότι η Οτάβα θέτει τακτικά ζητήματα ανθρωπίνων και εργασιακών δικαιωμάτων, καθώς και ελευθερίας της έκφρασης, στους εμπορικούς εταίρους της, μεταξύ των οποίων η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία.

Σύμφωνα με τον Μορό, η διατήρηση διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων με χώρες των οποίων τις πολιτικές δεν αποδέχεται ο Καναδάς επιτρέπει στην κυβέρνηση να προωθεί τα συμφέροντά του και να έχει «ειλικρινείς συζητήσεις» για αμφιλεγόμενα ζητήματα. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η αναζήτηση νέων εμπορικών εταίρων δεν αποδυναμώνει τη δέσμευση της χώρας στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ο Κάρνεϊ υπερασπίστηκε επίσης την προσέγγισή του σε συνέντευξη Τύπου στην Κωνσταντινούπολη στις 23 Οκτωβρίου. Όπως μεταδίδει το Canadian Press, είπε ότι η συνεργασία με χώρες των οποίων τις πολιτικές απορρίπτει ο Καναδάς δεν σημαίνει ότι τις εγκρίνει: «Η συνεργασία δεν είναι έγκριση».

Ο Καναδός πρωθυπουργός ανέφερε ότι αξιωματούχοι της χώρας του έθεσαν ζητήματα δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας στις συναντήσεις με Τούρκους αξιωματούχους, αλλά δεν επιβεβαίωσε αν συζήτησε προσωπικά το θέμα με τον Ερντογάν. Κατά την επίσκεψη δεν συναντήθηκε με εκπροσώπους οργανώσεων ΛΟΑΤΚΙ+ ή ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Υποστήριξε ότι οι διπλωματικές σχέσεις επιτρέπουν να διατυπώνονται απευθείας οι διαφωνίες στις ξένες κυβερνήσεις.

Οι επιχειρήσεις κατά οργανώσεων ΛΟΑΤΚΙ+ στην Τουρκία

Η επίσκεψη του Κάρνεϊ ακολούθησε την κριτική για την απόφαση της Οτάβας τον Σεπτέμβριο να μη συνταχθεί με τη Γερμανία, τη Γαλλία και άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καταδικάζοντας δημόσια την πανεθνική καταστολή οργανώσεων και ακτιβιστών ΛΟΑΤΚΙ+ στην Τουρκία. Η υπουργός Εξωτερικών του Καναδά, Ανίτα Άναντ, δήλωσε στη συνέχεια ότι η απόφαση δεν πρέπει να εκληφθεί ως υποχώρηση από τη στήριξη της χώρας στα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.

Η τουρκική αστυνομία πραγματοποίησε τον Σεπτέμβριο επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα, στοχεύοντας οργανώσεις, ακτιβιστές και επιχειρήσεις ΛΟΑΤΚΙ+, με αποτέλεσμα δεκάδες συλλήψεις και περιορισμούς σε ομάδες υπεράσπισης δικαιωμάτων και στις διαδικτυακές τους πλατφόρμες. Εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα καταδίκασαν τις επιχειρήσεις νωρίτερα αυτόν τον μήνα, λέγοντας ότι περιορίζεται η νόμιμη δράση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ζητώντας να σταματήσουν η παρενόχληση και η ποινικοποίηση των υπερασπιστών των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.

Η τουρκική κυβέρνηση υπερασπίστηκε τα μέτρα, λέγοντας ότι είναι αναγκαία για την προστασία των παιδιών, των οικογενειακών αξιών και της δημόσιας τάξης. Πριν από την επίσκεψη, η Διεθνής Αμνηστία είχε καλέσει τον Κάρνεϊ να θέσει τα ανθρώπινα δικαιώματα στο επίκεντρο των συνομιλιών του με τον Ερντογάν, επικαλούμενη τη φυλάκιση πολιτικών της αντιπολίτευσης και δημοσιογράφων και τους αυξανόμενους περιορισμούς στην κοινωνία των πολιτών.

Κριτική για φυλακίσεις πολιτικών και δημοσιογράφων

Η Τουρκία αντιμετωπίζει παρατεταμένη διεθνή κριτική για τις φυλακίσεις πολιτικών αντιπάλων, δημοσιογράφων και ακτιβιστών υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως μετά τις τοπικές εκλογές του Μαρτίου 2024, όταν το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), επικράτησε του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ερντογάν.

Από τις εκλογές έχουν συλληφθεί τουλάχιστον 40 δήμαρχοι που εξελέγησαν με το CHP, ορισμένοι από τους οποίους αφέθηκαν στη συνέχεια ελεύθεροι. Ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, που θεωρείται ευρέως ο ισχυρότερος πολιτικός αντίπαλος του Ερντογάν, παραμένει στη φυλακή από τον Μάρτιο του 2025.

Στη φυλακή παραμένουν επίσης ο επιχειρηματίας και φιλάνθρωπος Οσμάν Καβάλα και ο Κούρδος πολιτικός Σελαχατίν Ντεμιρτάς, παρά τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που ζητούν την αποφυλάκισή τους. Η αντιπολίτευση και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν την κυβέρνηση Ερντογάν ότι χρησιμοποιεί τη δικαιοσύνη για να καταστείλει τη διαφωνία και να αποδυναμώσει τους πολιτικούς της αντιπάλους. Η κυβέρνηση αρνείται ότι οι έρευνες έχουν πολιτικά κίνητρα και υποστηρίζει ότι τα δικαστήρια λειτουργούν ανεξάρτητα.