Turkish Minute: Η Τουρκία σχεδιάζει σιδηροδρομική επέκταση 10 δισ. δολαρίων για σύνδεση με Κίνα και Ευρώπη

Η Τουρκία επιταχύνει σιδηροδρομικά έργα αξίας περίπου 10 δισ. δολαρίων, με στόχο να δημιουργήσει έως το 2031 εμπορευματικό διάδρομο που θα συνδέει την Κίνα με την Ευρώπη μέσω της επικράτειάς της, σύμφωνα με δημοσίευμα του Turkish Minute. Το μέσο μεταδίδει ότι η εκτίμηση βασίζεται σε ρεπορτάζ του Nikkei Asia.

Οι επενδύσεις αποσκοπούν στην άρση των στενώσεων κατά μήκος του Μεσαίου Διαδρόμου, ο οποίος συνδέει την Κίνα και την Κεντρική Ασία με την Ευρώπη μέσω της Κασπίας Θάλασσας, του Νότιου Καυκάσου και της Τουρκίας. Παράλληλα, η Άγκυρα επιδιώκει να αναπτύξει συνδέσεις μέσω του Ιράκ και της Μέσης Ανατολής, ώστε να εξελιχθεί σε σημαντικό διεθνή κόμβο μεταφορών.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έχει διαταράξει τις βόρειες σιδηροδρομικές διαδρομές μέσω Ρωσίας, ενώ η αστάθεια γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ έχει εντείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και το ενδιαφέρον για εναλλακτικές διαδρομές.

Ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών Αμπντουλκαντίρ Ουραλόγλου δήλωσε στο Nikkei Asia ότι τα έργα που κατασκευάζονται ή αναμένουν διαγωνισμούς θα δημιουργήσουν έως το 2030-2031 έναν συνεχή εμπορευματικό διάδρομο μήκους άνω των 2.000 χιλιομέτρων στην Τουρκία, με ετήσια δυναμικότητα 30 εκατομμυρίων μετρικών τόνων.

Κεντρικό έργο η σιδηροδρομική διάβαση του Βοσπόρου

Βασικό μέρος του σχεδιασμού είναι το έργο της Βόρειας Σιδηροδρομικής Διάβασης της Κωνσταντινούπολης, μια σχεδιαζόμενη γραμμή 127 χιλιομέτρων που θα συνδέει βιομηχανικές ζώνες και αεροδρόμια στις δύο πλευρές του Βοσπόρου, μέσω της γέφυρας Γιαβούζ Σουλτάν Σελίμ.

Η Τουρκία έχει προγραμματίσει να ανακοινώσει στις 11 Νοεμβρίου τις τεχνικές προσφορές για το έργο, προϋπολογισμού περίπου 8 δισ. δολαρίων. Η χρηματοδότηση αναμένεται να προέλθει από διεθνείς δανειστές, μεταξύ των οποίων η Παγκόσμια Τράπεζα, η Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης και η Ασιατική Τράπεζα Επενδύσεων Υποδομών.

«Αναμένουμε ότι θα ολοκληρωθεί σε τέσσερα με πέντε χρόνια και, όταν γίνει αυτό, θα εξαλειφθεί η στενωπός ανάμεσα στην Ασία και την Ευρώπη», δήλωσε ο Ουραλόγλου στο Nikkei Asia. Σύμφωνα με τον υπουργό, το έργο θα αυξήσει την ετήσια δυναμικότητα μεταφοράς εμπορευμάτων μέσω του Βοσπόρου από 3 σε 50 εκατομμύρια τόνους.

Σήμερα, τα εμπορευματικά τρένα διασχίζουν τον πορθμό μέσω της σήραγγας Μαρμαράι, η οποία εξυπηρετεί κυρίως επιβατική κίνηση και μπορεί να δεχθεί μόνο τέσσερα εμπορευματικά τρένα ημερησίως.

Η Τουρκία έχει επίσης ενισχύσει τις σιδηροδρομικές συνδέσεις της με την Ευρώπη. Στις 9 Οκτωβρίου, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εγκαινίασε τμήμα 153 χιλιομέτρων που συνδέει το Τσέρκεζκιοϊ, κοντά στην Κωνσταντινούπολη, με το Καπίκουλε, στα σύνορα με τη Βουλγαρία.

Το έργο έλαβε επιχορήγηση 275 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όταν ολοκληρωθεί, το 2028, ολόκληρη η διαδρομή των 229 χιλιομέτρων προς την Κωνσταντινούπολη, η ετήσια μεταφορική ικανότητα αναμένεται να αυξηθεί από 1,5 σε 9,5 εκατομμύρια τόνους.

Η επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ Μάρτα Κος δήλωσε στα εγκαίνια ότι οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να κινητοποιήσουν έως και 12 δισ. ευρώ σε δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις για την ενίσχυση του Μεσαίου Διαδρόμου και τη μείωση της εξάρτησης από τις διαδρομές μέσω Ρωσίας.

Έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο, εκτίμησε ότι επενδύσεις 25 δισ. δολαρίων σε βασικές υποδομές και επιπλέον 30 δισ. δολαρίων σε υποστηρικτικά έργα θα μπορούσαν να υπερτριπλασιάσουν τις εμπορευματικές μεταφορές στον διάδρομο και να μειώσουν στο μισό τους χρόνους διέλευσης έως το 2040.

Παρά τα γεωγραφικά πλεονεκτήματά της, η Τουρκία εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις οδικές μεταφορές: το 2024 οι σιδηρόδρομοι αντιστοιχούσαν μόλις στο 3,5% των εγχώριων εμπορευματικών μετακινήσεων.

Η Άγκυρα προωθεί νέες διαδρομές μέσω Ιράκ και Μέσης Ανατολής

Πέρα από τον Μεσαίο Διάδρομο, η Άγκυρα προωθεί το έργο «Αναπτυξιακός Δρόμος», ένα σχεδιαζόμενο δίκτυο μεταφορών 25 δισ. δολαρίων που θα συνδέει το Μεγάλο Λιμάνι Φάο του Ιράκ με την Τουρκία και την Ευρώπη μέσω σιδηροδρόμων, αυτοκινητοδρόμων και ενεργειακών υποδομών.

Ο Ουραλόγλου δήλωσε στο Nikkei Asia ότι η Άγκυρα και η Βαγδάτη συμφώνησαν σε μοντέλο χρηματοδότησης βάσει του οποίου τα έσοδα από το ιρακινό πετρέλαιο θα χρηματοδοτούν την κατασκευή από τουρκικούς εργολάβους. Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται ακόμη έγκριση από το ιρακινό κοινοβούλιο.

Ο υπουργός εξέφρασε την ελπίδα ότι οι εργασίες θα ξεκινήσουν το επόμενο έτος και θα ολοκληρωθούν μέσα σε πέντε χρόνια. Εκτίμησε ότι το έργο θα συνεισφέρει 55 δισ. δολάρια στην τουρκική οικονομία σε διάστημα μιας δεκαετίας.

Ο Ουραλόγλου χαρακτήρισε «νεκρογέννητο» τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, επικαλούμενος την αστάθεια στη Μέση Ανατολή.

Η Τουρκία προωθεί χωριστά την αποκατάσταση του ιστορικού Σιδηροδρόμου της Χετζάζης, ο οποίος ενδέχεται να συνδέσει τη χώρα με τη Συρία, την Ιορδανία και τη Σαουδική Αραβία, με πιθανές μελλοντικές επεκτάσεις έως το Ομάν. Ο Ουραλόγλου είπε ότι η σύνδεση με τη Σαουδική Αραβία θα απαιτούσε τουλάχιστον πέντε χρόνια κατασκευαστικών εργασιών.

Μια ακόμη προτεινόμενη σύνδεση θα περνά από τον θύλακα του Ναχιτσεβάν στο Αζερμπαϊτζάν και τη νότια Αρμενία, ως μέρος περιφερειακής πρωτοβουλίας μεταφορών με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, γνωστής ως «Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία». Η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν αποκαλούν την προτεινόμενη σύνδεση Διάδρομο Ζανγκεζούρ.

Ο Ουραλόγλου αναγνώρισε ότι οι υποδομές από μόνες τους δεν αρκούν για να επιλύσουν τις δυσκολίες του ευρασιατικού εμπορίου. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα σήμερα και στο μέλλον είναι η γραφειοκρατία», είπε, προσθέτοντας ότι ο καλύτερος συντονισμός θα μπορούσε τελικά να μειώσει σε μόλις 14 ημέρες τον χρόνο μεταφοράς εμπορευμάτων από την Κίνα στο Λονδίνο.