Επιτροπή Ανταγωνισμού: Καταργεί τη ρήτρα αποκλειστικότητας στις συμβάσεις αποθήκευσης καυσίμων

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ανακοίνωσε την απόφασή της για την κανονιστική παρέμβαση στον κλάδο των πετρελαιοειδών. Η παρέμβαση προβλέπει την κατάργηση ρητρών αποκλειστικότητας στις συμβάσεις αποθήκευσης καυσίμων, αλλά και σειρά προτάσεων για την ενίσχυση του ανταγωνισμού σε κάθε στάδιο της αγοράς.

Επιπλέον, η Επιτροπή Ανταγωνισμού εισηγείται μέτρα για τη διευκόλυνση των εισαγωγών καυσίμων, αλλαγή στον τρόπο γνωστοποίησης των τιμών διύλισης και ψηφιακή εφαρμογή που θα ενημερώνει τους καταναλωτές για τις τιμές στα πρατήρια.

Η Επιτροπή έλαβε απόφαση για την τροποποίηση των συμβάσεων αποθήκευσης και εξυπηρέτησης καυσίμων σε ιδιόκτητες εγκαταστάσεις τρίτων εταιρειών. Στο εξής, οι συμβάσεις αυτές δεν θα περιλαμβάνουν ρήτρες αποκλειστικότητας για την αποθήκευση καυσίμων.

Ταυτόχρονα με τη δεσμευτική ρύθμιση, η Επιτροπή απευθύνει γνωμοδοτικές προτάσεις προς την Πολιτεία, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη δυνατότητα εισαγωγών, να βελτιώσει τη λειτουργία της αγοράς και να εξασφαλίσει πληρέστερη ενημέρωση για τους καταναλωτές.

Στις προτάσεις συγκαταλέγεται η σύσταση Ανεξάρτητου Κεντρικού Φορέα Διατήρησης Αποθεμάτων Ασφαλείας (ΚΦΔΑ), ο οποίος θα εποπτεύεται από τη ΡΑΑΕΥ. Ο φορέας θα τηρεί τα αποθέματα ασφαλείας για λογαριασμό των υπόχρεων επιχειρήσεων, έναντι καθορισμένου τιμήματος.

Η Επιτροπή προτείνει το κόστος να επιμερίζεται στις επιχειρήσεις με βάση τη συνολική κατανάλωση του προηγούμενου έτους και όχι τις εισαγωγές τους. Παράλληλα, εισηγείται τη σύσταση ενιαίου μητρώου αποθηκευτικών χώρων πετρελαιοειδών, ώστε να καταγράφονται, να παρακολουθούνται και να εποπτεύονται θεσμικά οι διαθέσιμες εγκαταστάσεις, καθώς και να εντοπίζονται ενδεχόμενες ελλείψεις ή χώροι που μένουν αναξιοποίητοι.

Η διύλιση και η αγορά λιανικής

Για το στάδιο της διύλισης, η πρόταση αφορά την αναθεώρηση των κανόνων γνωστοποίησης των τιμών πώλησης πετρελαιοειδών στις εταιρείες εμπορίας. Οι τιμές θα κοινοποιούνται ξεχωριστά σε κάθε εταιρεία, αντί να δημοσιοποιούνται, όπως γίνεται σήμερα. Επιδίωξη είναι να μειωθεί η διαφάνεια τιμών μεταξύ των επιχειρήσεων και, ως συνέπεια, ο κίνδυνος σιωπηρής συμπαιγνίας.

Στη λιανική, η Επιτροπή εισηγείται να αναπτύξει το αρμόδιο υπουργείο ψηφιακή εφαρμογή, ώστε οι καταναλωτές να βλέπουν σε πραγματικό χρόνο τις τιμές καυσίμων ανά προϊόν, πρατήριο και περιοχή. Θα μπορούν επίσης να βρίσκουν τα κοντινότερα πρατήρια και τις τιμές τους ανάλογα με την τοποθεσία του χρήστη. Η εφαρμογή θα συμπληρώνει τις υπάρχουσες βάσεις του fuel.gr και του Παρατηρητηρίου Τιμών.

Πώς εξελίχθηκε η διαδικασία των αλλαγών

Η κανονιστική παρέμβαση στον κλάδο άρχισε τον Νοέμβριο του 2022, ενώ η Έκθεση Πρώτων Απόψεων δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο του 2024. Σε αυτήν αναλύθηκαν η δομή της αγοράς και ο ανταγωνισμός στα τρία στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, μαζί με την πορεία τιμών και εμπορικών ροών. Εξετάστηκαν ακόμη οι δείκτες κερδοφορίας και η ασύμμετρη μετακύλιση των αυξήσεων και μειώσεων στις τιμές καυσίμων.

Η Έκθεση Δεύτερων Απόψεων δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2025. Σε αυτήν η Επιτροπή επανεξέτασε τις συνθήκες ανταγωνισμού, συνυπολογίζοντας τις παρατηρήσεις που είχαν κατατεθεί για την πρώτη έκθεση, και κατέληξε ότι στον κλάδο δεν υπάρχουν συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού.

Η διαδικασία κανονιστικής παρέμβασης περατώθηκε με την απόφαση 896/2025, η οποία διαχωρίζει σαφώς τη δεσμευτική ρύθμιση για τις ρήτρες αποκλειστικότητας από τις γνωμοδοτικές εισηγήσεις προς την Πολιτεία. Οι τελευταίες αφορούν τις εισαγωγές, τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης, τον καθορισμό τιμών στη διύλιση και την ενημέρωση των καταναλωτών.