Politico: Η κρίση κόστους ζωής σε Ελλάδα και Ευρώπη στο φόντο της νίκης των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ

Η κρίση κόστους ζωής, που σύμφωνα με δημοσκοπήσεις απασχόλησε έντονα τους Αμερικανούς ψηφοφόρους, βρίσκεται και στο επίκεντρο της ανησυχίας σε ευρωπαϊκές χώρες, από τη Γαλλία και την Ισπανία έως την Ελλάδα, γράφει το Politico Europe μετά τη νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ. Οι χώρες αυτές αντιμετωπίζουν εκτίναξη των ενοικίων και εκτεταμένη οργή απέναντι σε κυβερνήσεις που εμφανίζονται ανήμπορες να αντιδράσουν.

Οι Δημοκρατικοί ανέκτησαν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας, καθώς και αρκετές θέσεις κυβερνητών, με μεγάλες νίκες σε προπύργια των Ρεπουμπλικανών, όπως η Νότια Καρολίνα, το Τέξας και το Κάνσας. Αν και ορισμένες αναμετρήσεις δεν είχαν κριθεί το πρωί της Τετάρτης, το Politico χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα ηχηρή αποδοκιμασία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Για την Ευρώπη, που τα τελευταία δύο χρόνια έχει δεχθεί συνεχείς λεκτικές επιθέσεις και απειλές για δασμούς από τον Τραμπ, το αποτέλεσμα αποτελεί, σύμφωνα με το μέσο, μια σπάνια αχτίδα ελπίδας στις διατλαντικές σχέσεις: αν όχι επειδή η Ουάσιγκτον θα γίνει πιο προβλέψιμος εταίρος, τουλάχιστον επειδή ο Αμερικανός πρόεδρος ίσως είναι υπερβολικά απασχολημένος για να στρέψει τη συνήθη οργή του κατά των Ευρωπαίων.

Ελπίδες και επιφυλάξεις στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες

Η αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου Σοφί Βιλμές χαιρέτισε μια «μεγάλη αλλαγή στην ισορροπία δυνάμεων στο Κογκρέσο των ΗΠΑ», προσθέτοντας: «Ελπίζω ότι θα οδηγήσει σε μια πιο ήρεμη, πιο εποικοδομητική σχέση με την Ευρώπη».

Παραμένει ωστόσο άγνωστο αν και πώς θα αλλάξει η στάση του Τραμπ απέναντι στην Ευρώπη, καθώς ο πρόεδρος διατηρεί πολλές από τις εξουσίες της εκτελεστικής εξουσίας στην εξωτερική πολιτική. Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους χαρακτήρισε «ιστορική» τη νίκη των Δημοκρατικών, αλλά συνέστησε στην Ευρώπη να μην περιμένει υπερβολικά πολλά. «Θα επιδιώξουμε στενή επαφή με τους Δημοκρατικούς», είπε την Τετάρτη στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Βερολίνου. «Αλλά δεν γνωρίζουμε τι θα κάνει ο πρόεδρος στο κοντινό μέλλον μετά τις εκλογές».

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι «η αμερικανική κοινωνία ψήφισε κατά πολιτικών που μόνο φτωχαίνουν», καθώς και «κατά του μίσους, κατά του σεξισμού, κατά της άρνησης της κλιματικής αλλαγής και κατά των προνομίων των ελίτ».

Ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι αναδημοσίευσε δική του ανάρτηση από τον Ιούνιο του περασμένου έτους, με την οποία απαντούσε στον Ίλον Μασκ, βασικό σύμμαχο του Τραμπ: «Βλέπεις, μεγάλε, η πολιτική είναι πιο δύσκολη απ’ ό,τι νόμιζες».

Προβληματισμός για την ευρωπαϊκή ακροδεξιά

Για την ανερχόμενη ευρωπαϊκή ακροδεξιά, που εδώ και καιρό ισορροπεί ανάμεσα στον θαυμασμό για τον Τραμπ και στο γεγονός ότι είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στην ήπειρο, οι εκλογές αποτελούν, κατά το Politico, μια άβολη υπενθύμιση των κινδύνων της πολύ στενής σύνδεσης με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Ο επικεφαλής του γαλλικού Εθνικού Συναγερμού Ζορντάν Μπαρντελά απέδωσε το «δυσμενές» αποτέλεσμα για τον Τραμπ κυρίως στην απόφασή του να προχωρήσει σε πόλεμο με το Ιράν. «Η αμερικανική επέμβαση στο Ιράν είχε πολύ ισχυρό αντίκτυπο στην αμερικανική οικονομία, αλλά και στην ευρωπαϊκή οικονομία», είπε την Τετάρτη.

Ο Μπαρντελά πρόσθεσε ότι η υποψήφια του κόμματός του για την προεδρία, Μαρίν Λεπέν, εξακολουθεί να προηγείται στις γαλλικές δημοσκοπήσεις ενόψει των εκλογών του επόμενου έτους. Επέμεινε επίσης ότι οι ήττες εθνικιστών πολιτικών στη Βραζιλία, την Ουγγαρία και πλέον στις ΗΠΑ δεν προοιωνίζονται κακό αποτέλεσμα για το κόμμα του.

Η επικεφαλής των Γάλλων Πρασίνων Μαρίν Τοντελιέ δήλωσε ότι ο Τραμπ «έκανε τις Ηνωμένες Πολιτείες περίγελο του κόσμου» και χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «προειδοποίηση για τη Γαλλία» ενόψει των προεδρικών εκλογών του Απριλίου. «Αν η χώρα μας φέρει τον Εθνικό Συναγερμό στην εξουσία του χρόνου, θα έχει την ίδια τραγική μοίρα με τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε.

Τα όρια της αλλαγής στην αμερικανική πολιτική

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Μάθιου Γουίτακερ επιχείρησε να υποβαθμίσει το ενδεχόμενο αλλαγής της εξωτερικής πολιτικής της Ουάσιγκτον. «Η εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών δεν έχει αλλάξει», είπε, προσθέτοντας ότι «τα ζητήματα που αντιμετωπίζουμε ως χώρα και ως συμμαχία είναι τα ίδια». Οι ευρωπαϊκές αγορές υποδέχθηκαν το αποτέλεσμα με συγκρατημένη αισιοδοξία, με τα χρηματιστήρια στο Παρίσι, το Λονδίνο και τη Φρανκφούρτη να ανοίγουν ελαφρώς υψηλότερα την Τετάρτη.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι ένα Κογκρέσο υπό δημοκρατικό έλεγχο δεν σημαίνει αυτομάτως μια πιο συνεργάσιμη αμερικανική κυβέρνηση. Ο Τραμπ διατηρεί σημαντικά περιθώρια κινήσεων στην εξωτερική πολιτική, μεταξύ άλλων στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, το εμπόριο και τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Ο Γάλλος υπουργός Οικονομίας Ρολάν Λεσκίρ σημείωσε ότι, παρότι ο Τραμπ θα είναι «αρκετά αποδυναμωμένος» στο εσωτερικό, ο «απρόβλεπτος» πρόεδρος παραμένει «υπεύθυνος για τη διεθνή πολιτική». Ένα εχθρικό Κογκρέσο θα μπορούσε πάντως να δυσκολέψει την προώθηση της εσωτερικής του ατζέντας και να επιτρέψει μεγαλύτερο έλεγχο της κυβέρνησής του.

«Οι ψηφοφόροι έχουν τη συνήθεια να εξισορροπούν την εξουσία και τώρα τα χέρια του προέδρου είναι πιο δεμένα στην εσωτερική και την εξωτερική πολιτική», έγραψε στο X ο Φινλανδός ευρωβουλευτής Μίκα Άαλτολα. Ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα ήταν πιο κατηγορηματικός, γράφοντας ότι «η Ευρώπη είναι πολύ ισχυρότερη» χάρη στο «μπλε κύμα».

Η Καθλίν φαν Μπρεμτ, αντιπρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κοινοποίησε ανάρτηση του Λευκού Οίκου που προέβλεπε νίκη του Τραμπ, σχολιάζοντας ότι στην πραγματικότητα νίκησε η Αμερική. «Και εκείνος έχασε», ανέφερε.

Ο ίδιος ο Τραμπ, σε τηλεφωνική επικοινωνία με το Fox News τη νύχτα των εκλογών, επανέλαβε την κριτική του στην Ευρώπη: «Κοιτάξτε την Ευρώπη, πεθαίνει. Κοιτάξτε τι συμβαίνει στη Γαλλία, τι συμβαίνει στην Ιταλία και σε όλες αυτές τις άλλες χώρες. Θέλω να πω, περνούν τρομερές στιγμές. Και μπορεί ακόμη και να μην επιβιώσουν, ειλικρινά. Κι εμείς ευημερούμε».