Tesla: Μένει πίσω στις καινοτόμες τεχνολογίες;

Παρά τα φιλόδοξα σχέδια της Tesla για την τεχνητή νοημοσύνη και τα ρομπότ, ενδείξεις δείχνουν ότι ο αμερικανικός κατασκευαστής ίσως χάσει την τεχνολογική του υπεροχή.

Ο Ίλον Μασκ επιδιώκει να ενισχύσει τους δεσμούς ανάμεσα στην Tesla και τη SpaceX, δύο εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε εντελώς διαφορετικούς κλάδους.

Τα σχέδια για ενδεχόμενη συνένωση των δύο εταιρειών γεννούν ένα βασικό ερώτημα: πότε θα ενσωματωθούν στα αυτοκίνητα της Tesla οι τεχνολογίες που θα τη βοηθήσουν να παραμείνει ανταγωνιστική και από πού θα προέλθουν;

Η Tesla ευνοείται από τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Οι πωλήσεις της ενισχύθηκαν συνολικά κατά 71%: το Model 3 σημείωσε αύξηση 106% και περισσότερες από 25.000 ταξινομήσεις, ενώ το Model Y ανέβηκε κατά 55%, φτάνοντας κοντά στις 41.000 μονάδες.

Στην πρώτη και δεύτερη θέση της σχετικής λίστας βρέθηκαν τα δύο μοντέλα της αμερικανικής εταιρείας, αφήνοντας πίσω δημοφιλή αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης. Ανάμεσά τους ήταν το VW Golf και το Dacia Sandero, με πωλήσεις που ξεπέρασαν οριακά τις 18.000 μονάδες το καθένα.

Σε παγκόσμια κλίμακα, ωστόσο, τα στοιχεία είναι λιγότερο θετικά. Κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026 η Tesla παρέδωσε 486.532 οχήματα, 2% λιγότερα από το αντίστοιχο τρίμηνο έναν χρόνο νωρίτερα. Τα καθαρά κέρδη μειώθηκαν κατά 43%, τα έσοδα έμειναν σχεδόν αμετάβλητα και τα λειτουργικά κέρδη περιορίστηκαν σε λιγότερο από τα μισά.

Παρά την εικόνα αυτή, ο Μασκ εξακολουθεί να θέτει ιδιαίτερα υψηλούς στόχους. Η Tesla υποτίθεται ότι θα φτάσει στην παραγωγή 5 εκατομμυρίων αυτοκινήτων ετησίως έως το 2030, σχεδόν τριπλασιάζοντας τα 1,64 εκατομμύρια οχήματα που κατασκεύασε το 2025.

Το 2020, πάντως, ο Musk είχε μιλήσει για ετήσια παραγωγή 20 εκατομμυρίων αυτοκινήτων έως το 2030. Έκτοτε, ο στόχος έχει μειωθεί κατά 75%. Πιο ρεαλιστικές εκτιμήσεις θέλουν την Tesla να παραμένει κάτω από τα 2 εκατομμύρια οχήματα τον χρόνο μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Για τον Μασκ, η Tesla δεν είναι πια μόνο αυτοκινητοβιομηχανία, αλλά εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης και ρομποτικής. Θεωρεί ότι τα αυτόνομα οχήματα και τα ανθρωποειδή ρομπότ Optimus θα αποτελέσουν τα επόμενα μεγάλα πεδία εσόδων, με πιθανές αποδόσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων έως το 2030.

Η πρόοδος, ωστόσο, σκοντάφτει σε μια σημαντική δυσκολία: στην αυτόνομη οδήγηση η Tesla υστερεί αρκετά έναντι ανταγωνιστών όπως η Waymo, ενώ τα ανθρωποειδή ρομπότ δεν είναι ακόμη έτοιμα για την αγορά. Ο ίδιος ο Μασκ έχει αναγνωρίσει ότι «υπάρχουν περίπου 10.000 πράγματα που πρέπει να λειτουργούν άψογα κατά την παραγωγή ενός ρομπότ».

Για να προχωρήσουν αυτά τα σχέδια χρειάζεται πολύς χρόνος και απαιτούνται τεράστια κεφάλαια. Παρ’ όλα αυτά, η Tesla μείωσε τις ετήσιες επενδυτικές δαπάνες από 25 δισ. δολάρια σε 20 δισ. δολάρια. Η απόφαση προκαλεί ερωτήματα, καθώς ο Μασκ μοιάζει να έχει στραμμένη την προσοχή του σε ακόμη πιο μεγάλης κλίμακας εγχειρήματα.

Η προοπτική συγχώνευσης της Tesla με τη SpaceX έχει ήδη κάποιες βάσεις, καθώς οι εταιρείες συνεργάζονται σε ορισμένους τομείς, χωρίς όμως οι συνέργειες να διαθέτουν κατ’ ανάγκη ισχυρό τεχνολογικό περιεχόμενο. Τα Tesla μπορούν να χρησιμοποιούν τη δορυφορική σύνδεση Starlink, ενώ η SpaceX έχει προμηθευτεί χιλιάδες αυτοκίνητα της Tesla, σε μια συμφωνία που φέρεται να αξίζει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.

Επιπλέον, η SpaceX, η εταιρεία κατασκευής πυραύλων, τοποθέτησε προωθητήρες στη νέα γενιά του Tesla Roadster . Κατά την παρουσίαση, το διθέσιο μοντέλο έκανε έτσι μια εντυπωσιακή επίδειξη.

Πιο σημαντικό από τεχνολογικής πλευράς είναι το κοινό σχέδιο Terafab για την παραγωγή ημιαγωγών. Το εργοστάσιο που σχεδιάζεται στο Τέξας έχει ως στόχο, σε βάθος χρόνου, να κατασκευάζει περίπου 50 φορές περισσότερα chips τεχνητής νοημοσύνης από όσα υπολογίζεται ότι θα παράγει ο υπόλοιπος κόσμος συνολικά το 2026.

Ο Μασκ έχει δείξει πως μπορεί να δημιουργεί επενδυτικές προσδοκίες ακόμη και γύρω από σχέδια που μοιάζουν απίθανα. Παρά τις μεγάλες καθυστερήσεις, η SpaceX άλλαξε τα δεδομένα στη διαστημική βιομηχανία, αξιοποιώντας πυραύλους σχετικά χαμηλού κόστους, οι οποίοι είναι εν μέρει επαναχρησιμοποιούμενοι.

Τα σχέδια του Έλον Μασκ εξακολουθούν, πάντως, να αντιμετωπίζονται με αισιοδοξία από τις αγορές. Η Handelsblatt γράφει ότι ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν πως μια συγχώνευση θα μπορούσε να ενώσει κάθετα τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης: τη λεγόμενη «φυσική AI» της Tesla, τα robotaxi, το ανθρωποειδές Optimus, το chatbot Grok και τις σχετικές δραστηριότητες της SpaceX. Παράλληλα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η επενδυτική τράπεζα JP Morgan ανέβασε την τιμή-στόχο της μετοχής της SpaceX από τα 240 στα 500 δολάρια.

Μια τέτοια συνένωση, ωστόσο, δύσκολα φαίνεται να δίνει στην Tesla τις τεχνολογίες που απαιτούνται για να ανταγωνιστεί σήμερα. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι πιο προηγμένες μπαταρίες, τα συστήματα κίνησης με μεγαλύτερη απόδοση και οι αρχιτεκτονικές 800 Volt, τις οποίες έχουν ήδη αρχίσει να εφαρμόζουν άλλοι κατασκευαστές.

Ίσως το αποτέλεσμα, βέβαια, να είναι ένα Cybertruck που θα μπορεί να φτάσει μέχρι τον Άρη. Στη Γη ένα τέτοιο αυτοκίνητο πιθανότατα δεν θα είχε ιδιαίτερη πρακτική αξία, θα μπορούσε όμως να τροφοδοτήσει τις χρηματιστηριακές αγορές με ένα ακόμη εντυπωσιακό αφήγημα.

Υπάρχει όμως και ένα εμπόδιο πολύ πιο κοντά στην καθημερινότητα. Η Σαγκάη φιλοξενεί το πιο αποδοτικό εργοστάσιο της Tesla, ενώ η Κίνα είναι μία από τις βασικές πηγές κερδοφορίας της. Επιπλέον, στους μετόχους της εταιρείας περιλαμβάνονται κινεζικοί όμιλοι, μεταξύ των οποίων και η Tencent.

Μια ενδεχόμενη συγχώνευση με τη SpaceX θα έκανε την εξίσωση ακόμη πιο σύνθετη. Η αμερικανική εταιρεία διαστήματος έχει στενή συνεργασία με το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, κάτι που αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις στο Πεκίνο.

Θα ήταν δύσκολο να θεωρήσει κανείς ότι η Κίνα θα δεχόταν χωρίς επιφυλάξεις να λειτουργεί στο έδαφός της ένα εργοστάσιο αυτοκινήτων που θα ανήκε σε όμιλο με παράλληλη δραστηριότητα στην εκτόξευση δορυφόρων στρατηγικής και κατασκοπευτικής χρήσης. Οι δορυφόροι αυτοί θα μπορούσαν, ενδεχομένως, να παρακολουθούν ακόμη και την ίδια την κινεζική κυβέρνηση.

Η αυτόνομη οδήγηση και τα ανθρωποειδή ρομπότ είναι πράγματι δύο από τις βασικές τεχνολογικές κατευθύνσεις της αυτοκινητοβιομηχανίας. Σε αυτούς τους τομείς επενδύει και η κινεζική Xpeng, η οποία αναπτύσσει, μεταξύ άλλων, drones με τεχνητή νοημοσύνη για τη μεταφορά επιβατών. Και το κάνει χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιεί πυραύλους για να παρουσιάσει το όραμά της.

Για την Tesla, όμως, η βασική πρόκληση βρίσκεται αλλού. Η εταιρεία που έφερε πρώτη το ηλεκτρικό αυτοκίνητο στο επίκεντρο της μαζικής αγοράς χρειάζεται να επικεντρωθεί ξανά στην εξέλιξη των ίδιων των οχημάτων της. Η ανταγωνιστικότητά της δεν θα διασφαλιστεί μόνο από φιλόδοξες επιδιώξεις στο Διάστημα, στην τεχνητή νοημοσύνη και στη ρομποτική, αλλά κυρίως από τεχνολογίες που οι οδηγοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν σήμερα, πίσω από το τιμόνι.