ΕΕ: Νέα αλλαγή στους στόχους CO₂ για τα συμβατικά αυτοκίνητα και μετά το 2035

Η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε περαιτέρω χαλάρωση των στόχων εκπομπών CO₂, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να συνεχιστούν και μετά το 2035 οι πωλήσεις αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης.

Η ΕΕ επανεξετάζει σταδιακά την πολιτική της για το μέλλον της αυτοκίνησης. Στις 4 Νοεμβρίου, η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε σχέδιο για νέα χαλάρωση των στόχων CO₂, που ενδέχεται να επιτρέψει να πωλούνται καινούργια αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης και μετά το 2035.

Με βάση την πρόταση, οι εκπομπές θα πρέπει να περιοριστούν κατά 87,5% σε σύγκριση με τα επίπεδα αναφοράς του 2021, αντί για 90%, όπως είχε εισηγηθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025. Η αλλαγή συνιστά νέα απομάκρυνση από τον αρχικό στόχο του 100%, που στην πράξη θα σήμαινε ότι από το 2035 θα πωλούνταν μόνο καινούργια αυτοκίνητα με μηδενικές εκπομπές.

Για τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, η εξέλιξη έχει βαρύνουσα σημασία. Οι κατασκευαστές αντιμετωπίζουν τον ανταγωνισμό από κινεζικές εταιρείες και το υψηλό κόστος της ηλεκτροκίνησης, ενώ η ζήτηση ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε διάφορες αγορές και κατηγορίες δεν κινείται σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις.

Σύμφωνα με την ανάλυση της περιβαλλοντικής οργάνωσης Transport & Environment, οι νέοι στόχοι θα μπορούσαν να αφήσουν έως και το 39% των νέων αυτοκινήτων που θα πωλούνται μετά το 2035 με κινητήρα εσωτερικής καύσης.

Δεν συνεπάγεται, ωστόσο, ότι θα επανέλθουν κατ’ ανάγκη τα συμβατικά μοντέλα βενζίνης και diesel στη σημερινή τους μορφή. Εκτιμάται πως το μεγαλύτερο μερίδιο θα αφορά plug-in υβριδικά και ηλεκτρικά αυτοκίνητα με βενζινοκινητήρα, ο οποίος θα λειτουργεί ως γεννήτρια για μεγαλύτερη αυτονομία· πρόκειται για τα γνωστά E-REV.

Το ποσοστό του 39% είναι εκτίμηση και όχι επίσημο όριο πωλήσεων που θα ορίζεται για τους κατασκευαστές. Η τελική αναλογία θα προκύψει από τον τρόπο με τον οποίο θα υπολογίζονται οι μέσες εκπομπές CO₂, καθώς και από τις τεχνολογικές λύσεις που θα επιλεγούν.

Επιπλέον, προβλέπεται να μπορούν να αντισταθμιστούν 7,5 ακόμη ποσοστιαίες μονάδες εκπομπών, εφόσον χρησιμοποιείται χάλυβας χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος που παράγεται στην ΕΕ. Μέσω της συγκεκριμένης δυνατότητας, οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα μπορούν να πετύχουν συνολική μείωση έως 95%.

Η πρόταση περιλαμβάνει αναθεώρηση και για τα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, καθώς η στροφή τους στην ηλεκτροκίνηση συναντά μεγαλύτερες δυσκολίες. Για το 2030, ο στόχος μείωσης εκπομπών διαμορφώνεται στο 35% και όχι στο 40% που είχε εισηγηθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ το 2035 προβλέπεται μείωση 80%.

Η αλλαγή αφορά ιδιαίτερα εταιρείες όπως η Stellantis και η Renault, με ισχυρή παρουσία στην κατηγορία των ελαφρών επαγγελματικών. Οι δύο εταιρείες έχουν τονίσει ότι η ζήτηση για τις ηλεκτρικές εκδόσεις αυτών των οχημάτων παραμένει κάτω από τις προβλέψεις που είχαν γίνει αρχικά.

Προτείνονται επίσης επιπλέον κίνητρα για την κατασκευή ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ευρώπη. Στην επίτευξη των στόχων εκπομπών, τα μικρά ηλεκτρικά μοντέλα μήκους έως 4,2 μέτρων θα προσμετρώνται με συντελεστή 1,4, ενώ συντελεστής 1,2 θα εφαρμόζεται στα αποδοτικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα ευρωπαϊκής παραγωγής, χωρίς περιορισμό ως προς το μέγεθός τους.

Εξετάζεται ακόμη το ενδεχόμενο να ενταχθούν στους κανονισμούς CO₂ επιλέξιμα εναλλακτικά καύσιμα, μεταξύ των οποίων βιοκαύσιμα και συνθετικά e-fuels. Η αναγνώρισή τους θα μπορούσε να αποτελέσει μία ακόμη οδό για να παραμείνουν οι κινητήρες εσωτερικής καύσης στην ευρωπαϊκή αγορά για μεγαλύτερο διάστημα.

Τρεις μεγάλες πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στήριξαν την πρόταση, η οποία όμως δεν έχει εγκριθεί οριστικά. Ακολουθεί ψηφοφορία στην ολομέλεια, με την οποία εκτιμάται ότι θα γίνει τον Δεκέμβριο, και στη συνέχεια θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δεν έχει ακόμη διαμορφώσει τη δική του θέση.

Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, ο ισχύων στόχος για μηδενικές εκπομπές CO₂ από τα καινούργια αυτοκίνητα το 2035 παραμένει σε ισχύ. Ωστόσο, η νέα ψηφοφορία ενισχύει το ενδεχόμενο να υπάρξει τελικά μια σημαντικά πιο ευέλικτη νομοθεσία, με τα plug-in υβριδικά, τα E-REV και τα εναλλακτικά καύσιμα να διατηρούν θέση στην αγορά και μετά το 2035.