Ε9: Χαρίζονται ο ΕΝΦΙΑ και τα πρόστιμα για καθυστερημένες τροποποιήσεις από το 2014 έως το 2026

Οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα μπορούν να διορθώσουν λάθη και παραλείψεις στην εικόνα της περιουσίας τους στο Ε9 από το 2014 και μετά, χωρίς να καταβάλουν αναδρομικό ΕΝΦΙΑ ή πρόστιμα. Οι αλλαγές θα βοηθήσουν στην ορθή καταγραφή της περιουσίας τους στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον προσεχή Δεκέμβριο.

Με βάση το άρθρο 51 του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ), που περιλαμβάνει τα μέτρα της ΔΕΘ και κατατέθηκε στη Βουλή, η ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ θα δώσει στους φορολογουμένους πρόσβαση σε νέα ψηφιακή πλατφόρμα. Εκεί θα διαπιστώνουν πώς εμφανίζεται η ακίνητη περιουσία τους και, αν εντοπίσουν λάθη ή παραλείψεις, θα μπορούν να τα διορθώνουν χωρίς επιπλέον φορολογικές χρεώσεις για προηγούμενα έτη.

Η ρύθμιση αφορά τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων για την περίοδο 2014 έως και 2026 και επιτρέπει στους φορολογουμένους να καταθέσουν αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 με τα αληθή στοιχεία των ακινήτων τους. Οι διορθώσεις δεν θα επιφέρουν τον πρόσθετο ΕΝΦΙΑ που θα αναλογούσε στις μεταβολές για κάθε έτος, ούτε τους τόκους και τα πρόστιμα που προβλέπονται για εκπρόθεσμες δηλώσεις και καθυστερημένη εξόφληση του φόρου.

Ακόμη και όταν η διόρθωση των στοιχείων στο Ε9 θα αύξανε τον ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών, οι φορολογούμενοι δεν θα πληρώσουν τον επιπλέον φόρο.

Ενδεικτικά, αν ένα ακίνητο έχει δηλωθεί στο Ε9 με λιγότερα τετραγωνικά από όσα είναι στην πραγματικότητα ή έχουν καταχωριστεί εσφαλμένα τα εμπράγματα δικαιώματα, όπως πλήρης κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα, ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να διορθώσει τα στοιχεία χωρίς επιβάρυνση με πρόσθετο ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών, τόκους ή πρόστιμα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρέμβαση για όσους έχουν δηλώσει ανακριβή τετραγωνικά, επιφάνειες, εμπράγματα δικαιώματα ή άλλα δεδομένα, με συνέπεια η φορολογητέα ακίνητη περιουσία τους να εμφανίζεται μικρότερη από την πραγματική.

Η προθεσμία

Η διάταξη ορίζει ότι οι φορολογούμενοι θα έχουν χρόνο έως την ολοκλήρωση του τέταρτου μήνα από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ για να διορθώσουν τα στοιχεία.

Αν το Μητρώο τεθεί σε λειτουργία τον Δεκέμβριο, η διορία θα ολοκληρωθεί στο τέλος Απριλίου 2027.

Η ακριβής προθεσμία, πάντως, θα καθοριστεί από την ημερομηνία κατά την οποία θα ξεκινήσει πράγματι να λειτουργεί η πλατφόρμα.

Επιπλέον, παρέχεται η δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας με απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, έπειτα από εισήγηση του διοικητή της ΑΑΔΕ. Όχι επιστροφή χρημάτων

Η αιτιολογική έκθεση ξεκαθαρίζει ότι η ρύθμιση καλύπτει τις χρεωστικές δηλώσεις, από τις οποίες προκύπτει επιπλέον φόρος.

Αντίθετα, οι δηλώσεις που οδηγούν σε μείωση του ΕΝΦΙΑ ή σε επιστροφή φόρου εξακολουθούν να διέπονται από τις γενικές διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας. Έτσι, όσοι ιδιοκτήτες κατέβαλαν υψηλότερο ΕΝΦΙΑ λόγω λαθών στο Ε9 δεν αποκτούν αυτόματα δικαίωμα επιστροφής για όλα τα προηγούμενα χρόνια. Για αυτές τις περιπτώσεις συνεχίζουν να ισχύουν οι κανόνες παραγραφής και οι προβλεπόμενες διαδικασίες επιστροφής φόρου.

Έλεγχος της ακίνητης περιουσίας

Όταν ενεργοποιηθεί το ΜΙΔΑ, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να εξετάσουν τα στοιχεία που εμφανίζονται για την ακίνητη περιουσία τους.

Η νέα πλατφόρμα θα περιλαμβάνει πληροφορίες για την ταυτότητα και την επιφάνεια κάθε ακινήτου, καθώς και για τα δικαιώματα που συνδέονται με αυτό.

Οι φορολογούμενοι θα πρέπει:

• Να επαληθεύσουν ότι οι πληροφορίες που εμφανίζει η πλατφόρμα του ΜΙΔΑ είναι ορθές.
• Να καταχωρίσουν τη χρήση κάθε ακινήτου, δηλαδή αν κατοικούν οι ίδιοι σε αυτό, αν είναι μισθωμένο ή αν έχει παραχωρηθεί δωρεάν, και:

Εφόσον διαπιστωθούν αποκλίσεις, θα πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις. Για παράδειγμα, αν στο Ε9 η επιφάνεια ενός ακινήτου εμφανίζεται μικρότερη από την πραγματική ή τα εμπράγματα δικαιώματα έχουν δηλωθεί λάθος, όπως πλήρης κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα, ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να αποκαταστήσει την εικόνα της περιουσίας του χωρίς πρόσθετο ΕΝΦΙΑ για προηγούμενα έτη και πρόστιμα.

Επιδίωξη της ρύθμισης είναι να καταγραφεί στο ΜΙΔΑ με ακρίβεια η πραγματική ακίνητη περιουσία κάθε φορολογουμένου.

Τα εμπόδια στην ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ

Όπως αναφέρει το ERTNews, το κυριότερο εμπόδιο για την ομαλή λειτουργία του ΜΙΔΑ, αλλά και βασικός λόγος για τις επανειλημμένες αναβολές στην έναρξή του, είναι η αντιστοίχιση των ακινήτων ανάμεσα στα διαφορετικά ηλεκτρονικά μητρώα.

Στην Εφορία, κάθε ακίνητο ταυτοποιείται με τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ενώ στο Κτηματολόγιο χρησιμοποιείται ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).

Η αυτόματη διασύνδεση των δύο συστημάτων δεν μπορεί να γίνει σε όλες τις περιπτώσεις, επειδή τα στοιχεία που έχουν καταχωριστεί παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις.

Σε αρκετές υποθέσεις εντοπίζονται διαφοροποιήσεις στα τετραγωνικά μέτρα και ελλιπή στοιχεία για την ιδιοκτησία, ενώ καταγράφονται επίσης λανθασμένα ποσοστά συνιδιοκτησίας ή εκκρεμότητες από κληρονομιές και μεταβιβάσεις.

Πιο περίπλοκα είναι τα ζητήματα που αφορούν τα αγροτεμάχια, καθώς προκύπτουν προβλήματα από αναδασμούς, αμφισβητήσεις για τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα και περιοχές όπου η κτηματογράφηση παραμένει ανολοκλήρωτη.

Αυτές οι δυσκολίες είχαν προκαλέσει στο παρελθόν αναβολές, ενώ είχε εξεταστεί και το ενδεχόμενο να εφαρμοστεί πιλοτικά το σύστημα σε μεταβατικό στάδιο.