Το «κακό» για τον Τραμπ είναι «καλό» για τη Λεπέν – Η οργή για το κόστος ζωής απειλεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις

Η βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών του Ντόναλντ Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές στέλνει σαφές μήνυμα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού: η λαϊκή αγανάκτηση για την ακρίβεια δεν χαρίζεται ούτε στους «αντισυστημικούς» ηγέτες όταν βρεθούν στην εξουσία.

Όπως αναφέρει η ανάλυση του Politico, η έντονη δυσαρέσκεια για το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης, που κάποτε βοήθησε τον Τραμπ να φτάσει στην προεδρία, έχει πλέον στραφεί εναντίον του.

Καθώς πλησιάζουν κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις σε ισχυρά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία, η Ελλάδα και η Πολωνία, η πορεία του Αμερικανού Προέδρου αποτελεί αυστηρή προειδοποίηση για κάθε κυβέρνηση που βρίσκεται στην εξουσία, ανεξάρτητα από τον πολιτικό της χώρο.

Πώς προειδοποιεί το αμερικανικό εκλογικό αποτέλεσμα

Το Politico εκτιμά ότι η δυσαρέσκεια για τις ανεξέλεγκτες τιμές και το δυσβάσταχτο κόστος στέγασης αναμένεται να ταράξει έντονα την κυβέρνηση της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Η κυβέρνηση βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με διαδοχικές διαμαρτυρίες για τις τιμές των καυσίμων.

Η Ιρένε Τιναλί, Ιταλίδα ευρωβουλευτής του αντιπολιτευόμενου Δημοκρατικού Κόμματος, δήλωσε στο Politico πως το αποτέλεσμα στις ΗΠΑ δείχνει τι συμβαίνει όταν δεξιοί λαϊκιστές αναλαμβάνουν την εξουσία και κατόπιν δεν καταφέρνουν να τηρήσουν τις υποσχέσεις τους.

«Ο Τραμπ εμφανίστηκε με την υπόσχεση να μειώσει το κόστος ζωής. Επιτίθετο στην προηγούμενη κυβέρνηση για τον πληθωρισμό. Υποσχέθηκε να επαναφέρει ποιοτικές θέσεις εργασίας», είπε η Τιναλί και πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Αυτό δεν συνέβη».

Παράλληλα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι οικονομικές ανησυχίες εξακολουθούν να καθορίζουν τις προτεραιότητες των ψηφοφόρων, όπως ανέφερε στο Politico ο Ματιέ Γκαλάρ, διευθυντής ερευνών της εταιρείας δημοσκοπήσεων Ipsos.

Στην Ισπανία, η αγοραστική δύναμη βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της προεκλογικής περιόδου ενόψει των εκλογών της 29ης Νοεμβρίου.

Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις εκτιμούν ότι το ακροδεξιό Vox θα εξασφαλίσει αρκετές έδρες για να συμμετάσχει, για πρώτη φορά, σε κυβερνητικό συνασπισμό με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα. Το Vox κατηγορεί τον Σοσιαλιστή πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ ότι δεν έχει καλύψει τις βασικές ανάγκες των πολιτών.

Ο Γκαλάρ σημειώνει στο Politico ότι κανένας εν ενεργεία ηγέτης δεν είναι προστατευμένος λόγω της πολιτικής του θέσης.

«Οι ηγέτες της ακροδεξιάς ή της ριζοσπαστικής δεξιάς, όταν φτάνουν στην εξουσία, βρίσκονται στην ίδια κατάσταση με τα παραδοσιακά κόμματα και αντιμετωπίζουν τις ίδιες δυσκολίες», ανέφερε, παραπέμποντας στην ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία φέτος και στη μεγάλη υποχώρηση των ποσοστών των ακροδεξιών Σουηδών Δημοκρατών.

Μαρίν Λεπέν: Η πολιτική ευκαιρία που ανοίγεται στη Γαλλία

Για όσους διεκδικούν την εξουσία, όπως η Μαρίν Λεπέν και το ακροδεξιό γαλλικό κόμμα της, ο «Εθνικός Συναγερμός» (RN), η λαϊκή δυσαρέσκεια προσφέρει σημαντική πολιτική ευκαιρία.

Ο Αλεξάντρ Λουμπέ, βουλευτής του Εθνικού Συναγερμού και ένας από τους βασικούς συντάκτες του οικονομικού προγράμματος της Λεπέν, δήλωσε στο Politico ότι το κόστος ζωής «θα είναι το κυρίαρχο ζήτημα της προεκλογικής εκστρατείας».

«Το πλεονέκτημα [για εμάς] είναι ότι είμαστε πολύ συνεπείς σε αυτό το θέμα. Είναι λίγο όπως με τη μετατανάστευση – είμαστε εδραιωμένοι στη σκέψη του κόσμου για αυτά τα ζητήματα».

Η Λεπέν, που θεωρείται φαβορί στις προεδρικές εκλογές της ερχόμενης άνοιξης, έχει εδώ και καιρό θέσει το κόστος ζωής ως βασικό άξονα της ατζέντας της, αξιοποιώντας τα σημερινά οικονομικά και δημοσιονομικά προβλήματα της γαλλικής κυβέρνησης.

Στην πρώτη προεκλογική της εμφάνιση, η Λεπέν έβαλε την προσιτή στέγαση στο επίκεντρο και διπλασίασε τις δεσμεύσεις για την προστασία των συνταξιούχων απέναντι στις επερχόμενες δημοσιονομικές περικοπές. Παράλληλα, η βετεράνος της γαλλικής ακροδεξιάς ζητά μείωση των φόρων στην ενέργεια, απορρίπτοντας στην πράξη τις επικρίσεις ότι οι προτάσεις της δεν είναι δημοσιονομικά εφικτές.

Μιλώντας στο κομματικό συνέδριο την περασμένη εβδομάδα, η Λεπέν παρουσίασε ένα μήνυμα αλλαγής και ελπίδας. Παράλληλα, επέλεξε ως σύνθημα της εκστρατείας της τη λέξη «Αναγέννηση» (Renaissance), κεντρικό σύνθημα του αντιπάλου της, προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν.

Ο Λουμπέ ανέφερε στο Politico ότι η επιλογή αυτού του θετικού τόνου «ήταν εσκεμμένος».

«Υπάρχει μια αίσθηση κατήφειας στη χώρα. Πρέπει να προσφέρουμε λίγη ελπίδα, ένα όραμα, μια κατεύθυνση», εξήγησε.

Κοινωνικά στρώματα και νεολαία: το αδιέξοδο των κεντρώων

Τα πρόσφατα κύματα διαμαρτυριών στην Ισπανία, τη Γαλλία, την Ινδία και, σε μικρότερο βαθμό, τη Γερμανία στράφηκαν γύρω από τα παράπονα για το κόστος διαβίωσης, με τους νέους να πλήττονται ιδιαίτερα.

Το Politico επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες κινητοποιήσεις αντανακλούν την οργή που εκδηλώθηκε στις ΗΠΑ, όπου οι δημοσκοπήσεις κατέγραφαν την αίσθηση των νέων Αμερικανών πως η οικονομική τους κατάσταση χειροτερεύει.

Στο Politico, η Πένι Νάας, αντιπρόεδρος της διατλαντικής δεξαμενής σκέψης German Marshall Fund, δήλωσε: «Η συζήτηση για την οικονομική προσιτότητα στις ΗΠΑ διεξάγεται με ταξικούς όρους».

«Αν είσαι Αμερικανός και δεν είσαι εύπορος, και η ενέργεια αντιπροσωπεύει πολύ μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού σου εισοδήματος, νιώθεις πολύ πιο βαριά τις συνέπειες της παρούσας κατάστασης».

Ως παράδειγμα, η ίδια αναφέρθηκε στις μαθητικές και φοιτητικές διαμαρτυρίες στη Γαλλία, οι οποίες άρχισαν στις συγκριτικά φτωχότερες αστικές περιφέρειες, σημειώνοντας ότι «υπάρχουν αρκετές ομοιότητες με όσα συμβαίνουν στην Ευρώπη».

Οι κεντρώοι υποψήφιοι, όπως αναφέρει το Politico, δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να βρουν τον κατάλληλο τρόπο να προσεγγίσουν το ακροατήριο.

Ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, βασικός κεντρώος αντίπαλος της Λεπέν, επιδιώκει να αποκτήσει προεκλογική δυναμική με ατζέντα που εστιάζει στον οικονομικό ρεαλισμό.

Έπειτα από διαδοχικές εκλογικές ήττες, οι Χριστιανοδημοκράτες του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς βρίσκονται επίσης υπό ισχυρή πίεση. Στα ανατολικά κρατίδια χάνουν έδαφος από την ακροδεξιά, ενώ στο Βερολίνο από τη ριζοσπαστική αριστερά.

Η Σίγκριντ Φρίζ, 32χρονη Δανή ευρωβουλευτής του Σοσιαλφιλελεύθερου Κόμματος, συνόψισε στο Politico το μήνυμα της αμερικανικής κάλπης: «Αυτό που δείχνουν αυτές οι εκλογές είναι ότι αν θέλεις να κερδίσεις τις καρδιές και το μυαλό των πολιτών, δεν μπορείς να πολεμήσεις τον λαϊκισμό προσπαθώντας να γίνεις ο υπερασπιστής του status quo».

Κλείνοντας, είπε: «Εκείνοι που κέρδισαν σε αυτή την εκστρατεία είναι οι νέοι, οι προοδευτικοί, οι δυνάμεις που είναι πραγματικά οι δυνάμεις της αλλαγής».