Euronaval 2026: Η Diehl Defence παρουσιάζει τα νέα συστήματα IRIS-T SLM Naval και IRIS-T SLS Mk4

Παρά την επιλογή των ισραηλινών συστημάτων από τις ΕΕΔ για τη δημιουργία της ασπίδας του Αχιλλέα, η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία διαθέτει αξιόλογες λύσεις, δοκιμασμένες σε συνθήκες μάχης και με συνεχή εξέλιξη. Πρόκειται για τα αντιαεροπορικά συστήματα της γερμανικής Diehl BGT, με τον πύραυλο IRIS-T να αποτελεί ήδη μέρος του οπλισμού των F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας. Στην ανάπτυξη και την κατασκευή του πυραύλου και του συστήματος συμμετέχει ενεργά και η εγχώρια αμυντική βιομηχανία, μέσω των IDE και ΕΑΣ, ενώ ενδεχόμενη προμήθεια θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από το SAFE.

Στο περίπτερο της Diehl BGT στην έκθεση Euronaval 2026 παρουσιάστηκαν ομοιώματα τριών συστημάτων της εταιρείας, σχεδιασμένων για αντιαεροπορική κάλυψη μικρού και μέσου βεληνεκούς τόσο στη θάλασσα όσο και στην ξηρά. Η επιχειρησιακή αξία του συστήματος IRIS-T φάνηκε καθαρά στον πόλεμο της Ουκρανίας, όπου χρησιμοποιείται για την προστασία κρίσιμων υποδομών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων από αεροσκάφη, πυραύλους cruise και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ουκρανικές πηγές αναφέρουν ότι τα ποσοστά επιτυχίας του ήταν ιδιαίτερα υψηλά, ακόμη και απέναντι σε απαιτητικούς στόχους, όπως οι πύραυλοι κρουζ.

IRIS-T SLM

Με μέγιστη εμβέλεια 40 χιλιομέτρων και δυνατότητα εμπλοκής σε ύψος έως 20 χιλιομέτρων, το IRIS-T SLM είναι αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς. Αφετηρία για την ανάπτυξή του αποτέλεσε ο πύραυλος αέρος-αέρος IRIS-T, ο οποίος υπηρετεί σε αρκετές ευρωπαϊκές αεροπορίες, μεταξύ αυτών και στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Για τη χρήση του από επίγειο φορέα, η χερσαία εκδοχή απέκτησε αλλαγές στην αεροδυναμική διαμόρφωση και στο σύστημα πρόωσης.

Σχεδιασμένο ως πλήρες σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας, το IRIS-T SLM συγκροτείται από επιμέρους μονάδες που συνεργάζονται σε δικτυοκεντρικό πλαίσιο. Η συνήθης διάταξή του περιλαμβάνει:

1. Ραντάρ επιτήρησης: Hensoldt TRML-4D.
2. Κέντρο διοίκησης και ελέγχου: Το Common Tactical Operations Center (CTOC), υπεύθυνο για τη διαχείριση της τακτικής εικόνας, την εκτίμηση των απειλών και την ανάθεση στόχων.
3. Εκτοξευτές: Κινητές μονάδες που μεταφέρουν και εκτοξεύουν πυραύλους.
4. Οχήματα επαναφόρτωσης και υποστήριξης: Χρησιμοποιούνται για την αναχορηγία πυρομαχικών και τη συντήρηση του συστήματος.

Το ραντάρ TRML-4D χρησιμοποιεί τρισδιάστατη τεχνολογία AESA με GaN, λειτουργεί στη ζώνη C και επιτηρεί ολόκληρο τον ορίζοντα σε 360 μοίρες. Σύμφωνα με τη Diehl, μπορεί να εντοπίζει στόχους σε απόσταση έως 250 km και να παρακολουθεί μέχρι 1500, ενώ διαθέτει ενσωματωμένο σύστημα αναγνώρισης φίλιων και εχθρικών αεροσκαφών (IFF). Για στόχους μεγέθους μαχητικού αεροσκάφους η συνήθης εμβέλεια ξεπερνά τα 120 χλμ., ενώ για πυραύλους κρουζ υπερβαίνει τα 60 χλμ.

Τον ρόλο του κεντρικού εγκεφάλου έχει το CTOC, το οποίο συνθέτει τα δεδομένα των διαθέσιμων ραντάρ σε αναγνωρισμένη αεροπορική εικόνα και υποστηρίζει τη διαχείριση πολλών εμπλοκών ταυτόχρονα. Επιπλέον, μπορεί να ανταλλάσσει στοιχεία με άλλες μονάδες αεράμυνας, ώστε να εντάσσεται σε ευρύτερο εθνικό ή νατοϊκό δίκτυο.

Ο εκτοξευτής, τοποθετημένος σε αυτοκινούμενο όχημα, μεταφέρει οκτώ πυραύλους IRIS-T SLM μέσα σε ειδικούς περιέκτες. Πριν από τη βολή ανυψώνεται ο εκτοξευτής στο πίσω μέρος του οχήματος και στρέφεται σε κατακόρυφη θέση 90 μοιρών, εξασφαλίζοντας κάλυψη 360 μοιρών. Μία πυροβολαρχία μπορεί να διαθέτει οκτώ τέτοιους εκτοξευτές, δηλαδή συνολικά 64 πυραύλους έτοιμους για εκτόξευση. Κάθε εκτοξευτής μπορεί επίσης να τοποθετηθεί σε απόσταση 20 χλμ. από το κέντρο διοίκησης, διευρύνοντας την εμβέλεια αναχαίτισης στα 60 χλμ. Το σύστημα uplink του εκτοξευτή σχεδιάστηκε και κατασκευάζεται από την Intrakom Defence Electronics (IDE).

IRIS–T SLM Naval

Τον Οκτώβριο του 2025 σημειώθηκε το πρώτο σημαντικό ορόσημο, στο πλαίσιο της γερμανικής άσκησης Maritime Firing Exercise 2025 που πραγματοποιήθηκε στη Νορβηγία.

Για τη δοκιμή, η Diehl τοποθέτησε πρωτότυπο ναυτικό σύστημα IRIS-T SLM στη γερμανική φρεγάτα F125 Baden-Württemberg. Αναπτύχθηκε ειδικό υποσύστημα Anti-Air Warfare (AAW), το οποίο εγκαταστάθηκε στο κατάστρωμα C του πλοίου. Η διαδικασία ξεχώρισε και για την ταχύτητά της: μεσολάβησαν λιγότεροι από δέκα μήνες από την αρχική ιδέα μέχρι την πρώτη βολή. Η Diehl ανακοίνωσε ότι το σύστημα εκπλήρωσε όλους τους στόχους της δοκιμής, επιβεβαιώνοντας τη λειτουργία του και σε θαλάσσιο περιβάλλον. Το γερμανικό πρόγραμμα κατέδειξε ότι ένας πύραυλος που είχε αρχικά αναπτυχθεί για επίγεια αντιαεροπορική άμυνα μπορεί να προσαρμοστεί με επιτυχία στις ανάγκες πολεμικού πλοίου.

Η πρόταση της κατασκευάστριας για τη ναυτική διαμόρφωση προβλέπει σταθερούς κάθετους εκτοξευτές, εγκατεστημένους μόνιμα στο πλοίο. Για τη γερμανική φρεγάτα F-125 σχεδιάζεται η τοποθέτηση δύο εκτοξευτών, με συνολικό απόθεμα 35 πυραύλων. Η εταιρεία αναφέρει ότι ολοκληρώθηκαν όλες οι προβλεπόμενες δοκιμές και ότι το σύστημα θα μπει σε φάση παραγωγής εντός του 2027.

IRIS–T SLS Mk4

Στις 9 Ιουνίου 2026, η Diehl Defence αποκάλυψε τη νεότερη εκδοχή του συστήματος IRIS-T SLS, που ονομάζεται IRIS-T SLS Mk4. Πρόκειται για την τέταρτη γενιά του συστήματος μικρού βεληνεκούς (SHORAD), η οποία ακολουθεί διαφορετική φιλοσοφία από το SLM. Το SLM καλύπτει την προστασία ευρύτερων περιοχών, ενώ το SLS Mk4 έχει ως προτεραιότητα την άμεση προστασία στρατευμάτων, μηχανοκίνητων σχηματισμών και κρίσιμων εγκαταστάσεων. Βασικό γνώρισμά του είναι η συγκέντρωση όλων των κύριων στοιχείων του σε ένα όχημα.

Η διαμόρφωση Mk4 βασίζεται σε αρχιτεκτονική TELAR (Transporter Erector Launcher and Radar), αντίστοιχη με εκείνη του ισραηλινού Spyder AiO, και ενσωματώνει:

• Ραντάρ για την επιτήρηση.
• Μονάδα διοίκησης και ελέγχου.
• Εκτοξευτές πυραύλων.
• Μέσα επικοινωνίας και διαχείρισης των εμπλοκών.

Στην παρουσίαση της Euronaval 2026, το σύστημα ήταν εγκατεστημένο σε διπλοκάμπινο Mercedes-Benz Zetros 6×6. Στο πίσω μέρος του οχήματος βρίσκονται δύο ζεύγη εκτοξευτών IRIS-T SLS, που μπορούν να μεταφέρουν συνολικά οκτώ πυραύλους. Ανάμεσά τους προβλέπεται ιστός που αναπτύσσεται και φέρει το ραντάρ Saab Giraffe 1X. Το ελαφρύ αυτό πολυλειτουργικό ραντάρ τριών διαστάσεων είναι κατάλληλο για την επιτήρηση του τοπικού εναέριου χώρου.

Όπως αναφέρει η Diehl, για το SLS Mk4 αξιοποιείται ο υπάρχων πύραυλος αέρος-αέρος IRIS-T, χωρίς να τροποποιείται το υλικό του.

Η χρήση του ίδιου πυραύλου προσφέρει σημαντικό πλεονέκτημα στην εφοδιαστική υποστήριξη, περιορίζοντας την ανάγκη ανάπτυξης ξεχωριστής οικογένειας πυρομαχικών. Ο IRIS-T διαθέτει υπέρυθρο ερευνητή απεικόνισης και σύστημα ελέγχου ώσης, χαρακτηριστικά που του προσφέρουν υψηλή ευελιξία στην αναχαίτιση στόχων από κοντινή απόσταση. Το μέγιστο βεληνεκές του είναι 12 km και το ανώτατο ύψος εμπλοκής 6 km. Όπως μας εξήγησαν, οι πύραυλοι είναι πλήρως εναλλάξιμοι με εκείνους που βρίσκονται στο οπλοστάσιο της Π.Α.

Στα σχέδια της Diehl περιλαμβάνεται και η ενσωμάτωση του CICADA, ενός αναχαιτιστικού μέσου κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών (C-UAV). Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι σύγχρονες επιχειρήσεις καταδεικνύουν πόσο αναγκαία είναι η αντιμετώπιση μικρών και χαμηλού κόστους UAV χωρίς να απαιτείται πάντα η χρήση ακριβών αντιαεροπορικών πυραύλων.

Ακόμη ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι προβλέπεται μελλοντικά η λειτουργία Fire-on-the-Move, με δυνατότητα εκτόξευσης ενώ το όχημα κινείται. Πρόκειται για στόχο ανάπτυξης, επομένως δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως επιχειρησιακά πιστοποιημένη δυνατότητα στην έκδοση που παρουσιάστηκε. Τέλος, η νέα διαμόρφωση έχει ήδη πωληθεί σε πελάτη που δεν κατονομάζεται, ενώ η σειριακή παραγωγή του συστήματος θα ξεκινήσει μέσα στο 2027.