C-390 Millennium: Τη Δευτέρα στην Αθήνα οι υπογραφές για τα τρία νέα μεταγωγικά της Πολεμικής Αεροπορίας

Αύριο Δευτέρα (01.11.2026) υπογράφεται στην Αθήνα, σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert, η διακρατική συμφωνία Ελλάδας και Πορτογαλίας για την απόκτηση των πρώτων τριών μεταγωγικών αεροσκαφών C-390 Millennium από την Πολεμική Αεροπορία.

Η ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής του C-390 Millennium επιτρέπει πλέον στην Πολεμική Αεροπορία να προχωρήσει στην αναβάθμιση των αερομεταφορικών της δυνατοτήτων. Στο επίκεντρο βρίσκονται νέα αεροσκάφη πολλαπλών ρόλων, με μεγαλύτερη ταχύτητα και αυξημένη μεταφορική ικανότητα.

Με την υπογραφή επιβεβαιώνεται το ρεπορτάζ του OnAlert, που πριν από λίγες ημέρες είχε μεταδώσει ότι η συμφωνία με τη Λισαβόνα αναμενόταν να ολοκληρωθεί τις προσεχείς εβδομάδες.

Η διαδικασία έφτασε πλέον στο σημείο όπου η επιλογή του βραζιλιάνικου αεροσκάφους της Embraer περνά σε συμβατικό στάδιο. Πριν από τις υπογραφές, το τελευταίο συμβολικό μήνυμα ήταν η πτήση του πορτογαλικού C-390 κατά τη διάρκεια της παρέλασης της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη.

Τα αεροσκάφη θα είναι καινούργια και θα αποκτηθούν στο πλαίσιο της συνεργασίας της Πορτογαλίας με την κατασκευάστρια εταιρεία. Μέσω αυτής της οδού, η Αθήνα μπορεί να αξιοποιήσει την εμπειρία της Πορτογαλικής Αεροπορίας, η οποία χρησιμοποιεί ήδη τον συγκεκριμένο τύπο και διαθέτει γνώση τόσο στην εκπαίδευση όσο και στην υποστήριξή του.

Όπως έχει αναφέρει το OnAlert, ο στόχος παραμένει να παραδοθεί το πρώτο αεροσκάφος στην Ελλάδα μέσα στο 2027. Η συμφωνία θα περιλαμβάνει το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα.

Η πορεία από το πρώτο ενδιαφέρον έως την επιλογή του C-390

Από τα πρώτα στάδια, το OnAlert είχε καταγράψει το ισχυρό ενδιαφέρον του Αεροπορικού Επιτελείου για το C-390. Η αναζήτηση νέου μεταγωγικού προέκυψε από την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η παλαίωση των C-130 και τα προβλήματα υποστήριξής τους, τα οποία δυσχεραίνουν τον καθημερινό σχεδιασμό των αποστολών.

Στη συνέχεια, η αρχική πρόθεση πήρε τη μορφή συγκεκριμένου σχεδίου. Στις 6 Μαΐου 2026, το OnAlert είχε αποκαλύψει τη λύση της διακρατικής συμφωνίας με την Πορτογαλία για τρία αεροσκάφη, καθώς και τη δυνατότητα αξιοποίησης του πορτογαλικού προγράμματος για ταχύτερη πρόσβαση στην παραγωγή. Έπειτα ακολούθησαν η έγκριση του προγράμματος, η προετοιμασία της συνεργασίας και οι τελικές διαπραγματεύσεις.

Το Millennium αποκτούσε σταθερά το προβάδισμα, με την αξιολόγηση να λαμβάνει υπόψη την ταχύτητα, το φορτίο, το κόστος του συνολικού πακέτου και τη δομή της υποστήριξης. Η υπογραφή της Δευτέρας συνιστά το αποφασιστικό στάδιο αυτής της πορείας.

Η σύγκριση του C-390 Millennium με το C-130J

Απέναντί του βρέθηκε το αμερικανικό C-130J Super Hercules. Πρόκειται για ένα δοκιμασμένο μεταγωγικό, με ευρεία διεθνή χρήση και σύγχρονα συστήματα, που είχε ως πλεονέκτημα τη συνέχεια της οικογένειας Hercules. Το στοιχείο αυτό είχε ιδιαίτερη βαρύτητα για μια Αεροπορία με εμπειρία δεκαετιών στα C-130.

Η ελληνική αξιολόγηση, ωστόσο, δεν περιορίστηκε σε αυτό το πλεονέκτημα, αλλά κάλυψε συνολικά τις προτάσεις. Όπως ανέφεραν προηγούμενα ρεπορτάζ του OnAlert, η αμερικανική πρόταση εμφανιζόταν έως και 60% ακριβότερη ως συνολικό πακέτο. Η συγκεκριμένη διαφορά αφορούσε τις προσφορές που είχαν τεθεί υπό εξέταση και δεν συνιστά γενικό τιμοκατάλογο των δύο αεροσκαφών. Σύμφωνα με όσα είχαν καταγραφεί, ούτε η αναθεωρημένη αμερικανική προσφορά κατάφερε να καλύψει το προβάδισμα του C-390.

Στην οικονομική διαφορά προστέθηκαν η μεγαλύτερη ταχύτητα του αεριωθούμενου Millennium, η ικανότητά του να μεταφέρει φορτίο και η δυνατότητα αξιοποίησής του σε ευρύτερο φάσμα ρόλων.

Σημαντικό στοιχείο αποτέλεσε και η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού του KC-390, εφόσον εξοπλιστεί κατάλληλα, δυνατότητα που δεν υπήρχε στο αμερικανικό πακέτο που αξιολογήθηκε. Ο συνδυασμός των επιχειρησιακών επιδόσεων και των οικονομικών στοιχείων οδήγησε στην επιλογή του βραζιλιάνικου αεροσκάφους.

Η επίσκεψη του OnAlert στο πιλοτήριο της Embraer στη Βραζιλία

Τον περασμένο Ιούνιο, το OnAlert επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της Embraer στη Βραζιλία και γνώρισε από κοντά το αεροσκάφος. Στο πλαίσιο της αποστολής πραγματοποιήθηκε πτήση περίπου μίας ώρας, από το Σάο Ζοζέ ντος Κάμπος έως το Γκαβιάο Πεισότο, όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις δοκιμών της εταιρείας.

Η εικόνα από το πιλοτήριο έδειξε ότι το Millennium ανήκει σε διαφορετική τεχνολογική γενιά. Οι χειριστές εργάζονται σε ένα σύγχρονο περιβάλλον, με μεγάλες ψηφιακές οθόνες, συγκεντρωμένη απεικόνιση των πληροφοριών και ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου πτήσης fly-by-wire.

Κατά τη διάρκεια της πτήσης, στελέχη και δοκιμαστές της Embraer ανέλυσαν τις επιδόσεις και τη σχεδιαστική φιλοσοφία του αεροσκάφους. Η άμεση εικόνα από το πιλοτήριο και τον χώρο φορτίου έδωσε στο OnAlert τη δυνατότητα να παρουσιάσει καθαρά την πλατφόρμα που είχε ήδη προηγηθεί στην αξιολόγηση των ελληνικών αναγκών.

Το C-390 μεταφέρει έως 26 τόνους και πετά με 870 χλμ./ώρα

Το C-390 διαθέτει δύο κινητήρες και είναι στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος. Το μέγιστο ωφέλιμο φορτίο του ανέρχεται σε 26 τόνους, ενώ η μέγιστη ταχύτητά του φτάνει περίπου τους 470 κόμβους, ήτοι 870 χιλιόμετρα την ώρα. Το επιχειρησιακό του ύψος προσεγγίζει τα 36.000 πόδια.

Με μήκος 35,2 μέτρα, άνοιγμα πτερύγων 35,05 μέτρα και ύψος 11,84 μέτρα, το αεροσκάφος μπορεί να μεταφέρει έως 80 επιβάτες ή 66 αλεξιπτωτιστές, ανάλογα με τη διαμόρφωσή του. Η πίσω ράμπα, μαζί με το σύστημα διαχείρισης φορτίου, διευκολύνει τη μεταφορά παλετών, οχημάτων και στρατιωτικού υλικού, αλλά και τις ρίψεις εφοδίων.

Το φορτίο, η ποσότητα καυσίμων και το προφίλ της πτήσης καθορίζουν την εμβέλεια που μπορεί να επιτευχθεί. Για επιχειρήσεις από ημιπροετοιμασμένους διαδρόμους, η δυνατότητα χρήσης εξαρτάται από την αντοχή του εδάφους, το μήκος του διαδρόμου και τις απαιτήσεις της αποστολής.

Στην ελληνική περίπτωση, βασικό κριτήριο είναι το συνολικό μεταφορικό έργο που μπορεί να εκτελεστεί. Η ταχύτερη μεταφορά μεγαλύτερης ποσότητας υλικών ενδέχεται να μειώσει τον αριθμό των εξόδων και να επιστρέψει το αεροσκάφος νωρίτερα σε νέα αποστολή.

Δύο κινητήρες και σύγχρονη τεχνική υποστήριξη

Στο Millennium έχουν τοποθετηθεί δύο turbofan IAE V2500-E5, με ώση περίπου 31.330 λιβρών έκαστος. Οι κινητήρες ανήκουν σε οικογένεια που χρησιμοποιείται ευρέως στην πολιτική αεροπορία και υποστηρίζεται από εκτεταμένο διεθνές τεχνικό δίκτυο.

Η μακρά χρήση της συγκεκριμένης οικογένειας έχει δημιουργήσει σημαντική τεχνογνωσία στη συντήρηση, χωρίς αυτό να αναιρεί τις ιδιαίτερες απαιτήσεις και πιστοποιήσεις της στρατιωτικής έκδοσης. Παράλληλα, η ψηφιακή εποπτεία των συστημάτων διευκολύνει τον προγραμματισμό των εργασιών και τον έγκαιρο εντοπισμό βλαβών.

Για την Πολεμική Αεροπορία, κρίσιμο ζήτημα είναι πόσο διαθέσιμος θα είναι ο στόλος. Όταν αποτελείται αρχικά από τρία αεροσκάφη, η απουσία έστω και ενός μειώνει αισθητά το μεταφορικό έργο που μπορεί να αναληφθεί. Γι’ αυτό, η εξασφάλιση ανταλλακτικών, τεχνικής συνδρομής και εκπαίδευσης μηχανικών έχει άμεση επιχειρησιακή σημασία.

Η Πορτογαλία και το πραγματικό εύρος του πακέτου

Στην πορτογαλική απόφαση, η οποία δημοσιοποιήθηκε στις 22 Οκτωβρίου, ορίστηκε δαπάνη περίπου 590 εκατομμυρίων ευρώ, πριν από τον προβλεπόμενο ΦΠΑ, για τα τρία αεροσκάφη και τις παροχές που τα συνοδεύουν για την Ελλάδα.

Από το συνολικό ποσό, περίπου 532,9 εκατομμύρια ευρώ αφορούν την προμήθεια των αεροσκαφών και την αρχική υποστήριξή τους. Τα υπόλοιπα 57,1 εκατομμύρια προορίζονται για συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, εκπαίδευση, επιπλέον υποστήριξη, τεχνικές ομάδες στην Ελλάδα και τη διαχείριση του προγράμματος. Πρόκειται για το εύρος του εγκεκριμένου πορτογαλικού σχήματος και όχι για τιμή τριών αεροσκαφών χωρίς εξοπλισμό ή υπηρεσίες.

Η συνεργασία με τη Λισαβόνα δίνει, επιπλέον, τη δυνατότητα αξιοποίησης μιας εκπαιδευτικής βάσης. Η εμπειρία από την Beja μπορεί να συμβάλει στην προετοιμασία πληρωμάτων και τεχνικών από την Ελλάδα και στην οργανωμένη ένταξη του νέου τύπου.

Η προοπτική ανεφοδιασμού των Rafale

Μια ακόμη πτυχή αφορά τον ανεφοδιασμό στον αέρα. Στην έκδοση KC-390, το Millennium φέρει ατρακτίδια που διαθέτουν εύκαμπτο σωλήνα και καλάθο, γνωστά ως σύστημα hose-and-drogue. Η συγκεκριμένη δυνατότητα ενδιαφέρει την Ελλάδα, καθώς τα Rafale χρησιμοποιούν την ίδια μέθοδο ανεφοδιασμού.

Για να αξιοποιηθεί επιχειρησιακά η δυνατότητα, χρειάζονται ο κατάλληλος εξοπλισμός, πιστοποιημένη συμβατότητα μεταξύ των αεροσκαφών και πληρώματα με την απαιτούμενη εκπαίδευση. Οι δυνατότητες που τελικά θα παραδοθούν θα αποσαφηνιστούν από το ακριβές περιεχόμενο της ελληνικής σύμβασης.

Η ένταξη αυτόνομης δυνατότητας εναέριου ανεφοδιασμού θα έδινε μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό αποστολών στην Ανατολική Μεσόγειο, επιτρέποντας στα συμβατά μαχητικά να παραμένουν περισσότερο στην περιοχή ενδιαφέροντος. Αντίθετα, τα F-16 και τα F-35 χρειάζονται άκαμπτο σωλήνα, οπότε δεν μπορούν να ανεφοδιαστούν με τη συγκεκριμένη διάταξη.

Αεροδιακομιδές, ενισχύσεις και επιχειρήσεις εκκένωσης

Τα Millennium μπορούν να εξυπηρετήσουν ανάγκες σε όλους τους κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων. Μεταφορά προσωπικού και υλικού σε νησιωτικές μονάδες, υποστήριξη αεροπορικών αποσπασμάτων και ανάπτυξη δυνάμεων στο εξωτερικό είναι αποστολές όπου η ταχύτητα και η χωρητικότητα επηρεάζουν άμεσα τον χρόνο αντίδρασης.

Η καμπίνα φορτίου προσαρμόζεται και για υγειονομικές αποστολές, με την τοποθέτηση φορείων, ιατρικού εξοπλισμού και συνοδών. Το αεροσκάφος μπορεί επίσης να συμβάλει στην απομάκρυνση πολιτών από περιοχές κρίσης, καθώς και στη μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας.

Σε αποστολές μεγάλων αποστάσεων, η υψηλότερη ταχύτητα έχει ιδιαίτερη σημασία. Για μικρότερες διαδρομές, ωστόσο, εξίσου κρίσιμοι είναι οι χρόνοι φόρτωσης, εξυπηρέτησης και προετοιμασίας. Για την αποτελεσματική χρήση των αεροσκαφών χρειάζεται, επομένως, να οργανωθεί συνολικά η αλυσίδα των αερομεταφορών.

Το στοίχημα της ΕΑΒ και της πρώτης παραλαβής

Στην επόμενη φάση εμπλέκεται και η ελληνική αμυντική βιομηχανία. Τον Μάιο, η Embraer και η ΕΑΒ υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για τη δημιουργία στην Ελλάδα δυνατοτήτων συντήρησης, επισκευής και γενικής επισκευής των C-390.

Για να περάσει αυτή η προοπτική σε συγκεκριμένο τεχνικό έργο, θα χρειαστούν κατάρτιση προσωπικού, υποδομές και πιστοποιήσεις. Η εξέλιξη μπορεί, ωστόσο, να ενισχύσει την αυτονομία υποστήριξης της Πολεμικής Αεροπορίας και να διατηρήσει τεχνογνωσία εντός της χώρας.

Η ανανέωση του στόλου γίνεται ενώ οι ανάγκες για μεταφορές παραμένουν διαρκείς. Ασκήσεις, μετασταθμεύσεις, ανεφοδιασμός μονάδων και έκτακτες αποστολές απαιτούν τη χρήση των ίδιων διαθέσιμων αεροσκαφών. Κατά τη μεταβατική περίοδο, η ένταξη του νέου τύπου θα πρέπει να προχωρήσει παράλληλα με τη συνεχή υποστήριξη των υφιστάμενων μέσων.

Τα τρία πρώτα Millennium σηματοδοτούν την έναρξη της ανανέωσης, ωστόσο θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να αναλάβουν πλήρως το έργο τους. Η ουσιαστική ενίσχυση θα φανεί όταν τα αεροσκάφη, τα πληρώματα και οι τεχνικοί θα μπορούν να ανταποκρίνονται με συνέπεια στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, χωρίς να χάνεται η δυνατότητα κάλυψης έκτακτων αναγκών.

Η επιτυχία θα κριθεί με αυτό το μέτρο, μετά την πρώτη προσγείωση αεροσκάφους με ελληνικά εθνόσημα. Από τη στιγμή που θα μπουν οι υπογραφές, προτεραιότητα θα έχει η υλοποίηση.

Η υλοποίηση περνά από την εκπαίδευση των πληρωμάτων, τη διασφάλιση των ανταλλακτικών και την τήρηση του χρονοδιαγράμματος παραδόσεων. Η πορεία που κατέγραψε το OnAlert, από το πρώτο ενδιαφέρον και την επιλογή του έναντι του C-130J μέχρι την πτήση στη Βραζιλία, καταλήγει τώρα στη συμφωνία με την οποία η Πολεμική Αεροπορία αποκτά το επόμενο μεταγωγικό της.