Ιράν: Αρνείται τις επιθεωρήσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του – «Ανησυχία» στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας

Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) εκφράζει «βαθιά ανησυχία», καθώς το Ιράν εξακολουθεί να μην επιτρέπει στους επιθεωρητές της να ελέγξουν το νέο υπόγειο εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου στο Ισφαχάν.

Το άγνωστο εργοστάσιο στο Ισφαχάν και η άρνηση επιθεώρησης

Σε εμπιστευτική έκθεση για το Ιράν, που δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή και περιήλθε στην κατοχή του Reuters, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας αναφέρει ότι είναι «όλο και πιο ανήσυχη» για το εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου στο Ισφαχάν. Η Τεχεράνη γνωστοποίησε την εγκατάσταση στην υπηρεσία πέρυσι, ωστόσο δεν έχει ακόμη επιτρέψει στους επιθεωρητές να την ελέγξουν.

Σύμφωνα με την εμπιστευτική έκθεση της IAEA, το Ιράν γνωστοποίησε αυτόν τον μήνα ότι οι συζητήσεις για τις πυρηνικές επιθεωρήσεις δεν μπορούν να προχωρήσουν όσο η χώρα βρίσκεται υπό την απειλή στρατιωτικών επιθέσεων.

Οι επιθεωρητές της IAEA δεν έχουν λάβει άδεια επιστροφής σε καμία από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ στη διάρκεια της 12ήμερης εκστρατείας τον Ιούνιο του 2025. Οι επιδρομές κατέστρεψαν ή προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στα εναπομείναντα εργοστάσια εμπλουτισμού ουρανίου, τα οποία βρίσκονται στον πυρήνα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Το δίκτυο σηράγγων και τα ερωτήματα για το IFEP

Στους στόχους συγκαταλέγονταν σπήλαια και τούνελ στο Ισφαχάν. Διπλωμάτες έχουν αναφέρει ότι θεωρούν πως εκεί βρίσκεται το Εργοστάσιο Εμπλουτισμού Καυσίμου του Ισφαχάν (IFEP), το οποίο δηλώθηκε στην IAEA στις 12 Ιουνίου 2025. Ωστόσο, ανώτερος διπλωμάτης σημείωσε ότι τόσο η ακριβής θέση όσο και η κατάσταση της εγκατάστασης παραμένουν άγνωστες.

Η υπηρεσία είχε προγραμματίσει έλεγχο στο εργοστάσιο για τις 13 Ιουνίου 2025. Την ίδια ακριβώς ημέρα, όμως, άρχισαν οι βομβαρδισμοί και η επίσκεψη έγινε αδύνατη.

Η εμπιστευτική έκθεση προς τα κράτη μέλη σημειώνει: «Η Υπηρεσία δεν γνωρίζει την ακριβή τοποθεσία του IFEP, την κατάστασή του για σκοπούς διασφαλίσεων ούτε το αν περιέχει πυρηνικό υλικό».

Στην έκθεση προστίθεται ότι «Η Υπηρεσία ανησυχεί επίσης ολοένα και περισσότερο επειδή το Ιράν δεν έχει επιτρέψει στην Υπηρεσία» να επισκεφθεί την εγκατάσταση ή να εξετάσει τα σχέδιά της.

Τον Μάρτιο, ο επικεφαλής της IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε ότι, κατά την εκτίμηση της υπηρεσίας, μέσα στο σύμπλεγμα σηράγγων στο Ισφαχάν βρισκόταν σημαντική ποσότητα από το ουράνιο του Ιράν με τον υψηλότερο βαθμό εμπλουτισμού.

Η IAEA ζητά άμεση συμμόρφωση από το Ιράν

Αν και εστιάζει στο IFEP, η έκθεση επαναφέρει και την υποχρέωση του Ιράν να ενημερώσει την IAEA για την κατάσταση των εργοστασίων εμπλουτισμού και τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού. Σε αυτά περιλαμβάνεται υλικό που βρίσκεται κοντά στο επίπεδο που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Παράλληλα, ζητείται να επιτραπεί στους επιθεωρητές να επιστρέψουν στους χώρους που βομβαρδίστηκαν, ώστε να γίνει καταγραφή του εμπλουτισμένου ουρανίου.

Η έκθεση τονίζει: «Η έλλειψη πληροφοριών από την Υπηρεσία σχετικά με αυτό το πυρηνικό υλικό και η έλλειψη πρόσβασης στις εγκαταστάσεις για την επαλήθευσή του συνιστούν ζήτημα σοβαρής ανησυχίας για τη διάδοση των πυρηνικών… και πρέπει να διορθωθούν με τη μέγιστη δυνατή επείγουσα ανάγκη».