Παγκόσμια αγορά πετρελαίου: «Παίρνει ανάσα» με πλεόνασμα 2 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα το δ’ τρίμηνο, σύμφωνα με τον IEA

Ο IEA (International Energy Agency – Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας) εκτιμά ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου θα εμφανίσει πλεόνασμα προσφοράς για πρώτη φορά μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, καθώς οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο ανακάμπτουν παρά τη συνεχιζόμενη σύγκρουση. Η εξέλιξη συνδέεται με την αποκλιμάκωση των τιμών, με το Brent να υποχωρεί στα 95 δολάρια το βαρέλι.

Σε έκθεσή του, ο οργανισμός κάνει λόγο για πρώτες, διστακτικές ενδείξεις εξισορρόπησης στην αγορά πετρελαίου: για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η παγκόσμια προσφορά ξεπερνά τη ζήτηση.

Σύμφωνα με τον IEA, οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο έχουν φτάσει ξανά στο 74% των προπολεμικών επιπέδων χάρη στην ενίσχυση των αποστολών από τη Σαουδική Αραβία και το Ιράκ, χώρα-μέλος του ΟΠΕΚ, αν και τα δεξαμενόπλοια εξακολουθούν να δέχονται επιθέσεις. Ο οργανισμός σημειώνει ακόμη πως τα παρακολουθούμενα αποθέματα πετρελαίου αυξήθηκαν τον Οκτώβριο, για πρώτη φορά από τον Ιούνιο.

Κατά 920.000 βαρέλια την ημέρα αύξησε ο οργανισμός την πρόβλεψή του για την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου το 2026. Παρότι η παραγωγή έχει διαταραχθεί από τον πόλεμο και οι παγκόσμιες αγορές συνολικά θα έχουν φέτος έλλειμμα, αυτό εκτιμάται πλέον 60% μικρότερο από την πρόβλεψη της έκθεσης του προηγούμενου μήνα.

Η επίδραση στις τιμές του πετρελαίου

Η ενίσχυση των προμηθειών από τη Μέση Ανατολή και οι ενδείξεις ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να μην προχωρήσει σε νέα στρατιωτική δράση στο Ιράν συνέβαλαν στην πτώση των τιμών. Το πετρέλαιο αναφοράς υποχώρησε περίπου 18% μέσα στον μήνα, περιορίζοντας την επιβάρυνση από το υψηλό κόστος καυσίμων για καταναλωτές και κεντρικές τράπεζες.

Ο IEA ανέφερε πως οι προοπτικές για τις αγορές πετρελαίου εσωτερικής καύσης και ντίζελ έχουν «βελτιωθεί οριακά», καθώς οι υψηλές τιμές περιορίζουν την κατανάλωση. Τα μέλη του οργανισμού θα επιταχύνουν την αποδέσμευση των υπόλοιπων έκτακτων αποθεμάτων πετρελαίου που είχαν δεσμεύσει νωρίτερα φέτος, διοχετεύοντας επιπλέον 71 εκατομμύρια βαρέλια έως τα τέλη Φεβρουαρίου. Τον προηγούμενο μήνα, ευρωπαϊκά κράτη δεσμεύτηκαν να κινηθούν ταχύτερα, έπειτα από την κριτική των ΗΠΑ ότι καθυστέρησαν.

Η πρόβλεψη για πλεόνασμα

Σύμφωνα με την έκθεση, το τρέχον τρίμηνο η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αναμένεται να έχει πλεόνασμα περίπου 2 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, αντί για έλλειμμα αντίστοιχου μεγέθους που προβλεπόταν πριν από έναν μήνα.

Για ολόκληρο το 2026, ο μέσος όρος του ελλείμματος προβλέπεται στα 685.000 βαρέλια ημερησίως, έναντι 1,7 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα που υπολογίζονταν στην προηγούμενη εκτίμηση.

«Οι εξαγωγές του Κόλπου ανέκαμψαν πολύ πιο γρήγορα από την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου», σημείωσε ο οργανισμός. Τον περασμένο μήνα οι αποστολές από την περιοχή, χωρίς να υπολογίζεται το Ομάν, ανήλθαν σε 18,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως παρά το κύμα επιθέσεων εναντίον δεξαμενόπλοιων, ανέφερε.

Η παραγωγή πετρελαίου ενισχύεται

Η έκθεση αναφέρει ότι η Σαουδική Αραβία παρήγαγε 10 εκατομμύρια βαρέλια αργού την ημέρα τον Οκτώβριο. Την ίδια περίοδο, η παραγωγή του Ιράκ έφτασε τα 4,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων επτά ετών.

Ωστόσο, η σύγκρουση εξακολουθεί να αφήνει επίμονα σημάδια περιορισμένης προσφοράς. Τα παρακολουθούμενα αποθέματα πετρελαίου αυξήθηκαν τον προηγούμενο μήνα, αλλά η άνοδος προήλθε κυρίως από φορτία που βρίσκονται στη θάλασσα, ενώ τα αποθέματα στην ξηρά παρέμειναν στο χαμηλότερο σημείο της τελευταίας δεκαετίας.

Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου προβλέπεται να υποχωρήσει φέτος κατά 2,68 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, πτώση ελαφρώς μεγαλύτερη από εκείνη που προέβλεπε η έκθεση του προηγούμενου μήνα. Η μέση ζήτηση αναμένεται να διαμορφωθεί στα 102,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τον IEA.

Η κατανάλωση αναμένεται να ανακάμψει την επόμενη χρονιά, χωρίς όμως να φτάσει τα επίπεδα του 2025. Η αύξηση θα προέλθει κυρίως από τις πρώτες ύλες για την πετροχημική βιομηχανία, ενώ οι υψηλές τιμές, η ηλεκτροκίνηση και η αποδοτικότερη χρήση καυσίμων περιορίζουν την ανάκαμψη της κατανάλωσης από τα οχήματα.

Ο IEA εκτιμά επίσης ότι το πλεόνασμα προσφοράς που αναμένεται το τρέχον τρίμηνο θα διευρυνθεί σημαντικά την επόμενη χρονιά.