Politico: Η Γαλλία γίνεται ο νέος «μεγάλος ασθενής» της Ευρώπης – Η δημοσιονομική και κοινωνική κρίση ανησυχεί τις αγορές

Η Γαλλία αναδεικνύεται στον νέο «μεγάλο ασθενή» της Ευρώπης, καθώς πλησιάζει τις επόμενες προεδρικές εκλογές, σύμφωνα με ανάλυση του Politico.

Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπαίνει σε έναν φαύλο κύκλο, μετά από δύο διαδοχικά Σαββατοκύριακα μαζικών κινητοποιήσεων. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους ζητώντας από την κυβέρνηση υψηλότερους μισθούς για τους εκπαιδευτικούς, καλύτερες σχολικές υποδομές και παρεμβάσεις για την απότομη άνοδο του κόστους ζωής.

Το Politico περιγράφει μια χώρα που αντιμετωπίζει δίδυμες δημοσιονομικές και κοινωνικές κρίσεις, οι οποίες αλληλοτροφοδοτούνται.

«Η Γαλλία βρίσκεται στο χείλος μιας οικονομικής κρίσης», ανέφερε χαρακτηριστικά στο Politico ο πρώην πρωθυπουργός Μισέλ Μπαρνιέ. «Πρέπει να στείλουμε ένα μήνυμα στις αγορές».

Οι αγορές ανησυχούν και τα πολιτικά άκρα βρίσκονται στο προσκήνιο

Οι αρχές απέτρεψαν ακραίες συγκρούσεις και λεηλασίες, όπως εκείνες που είχαν στιγματίσει τον πρώτο γύρο των διαδηλώσεων στα μέσα Οκτωβρίου. Ωστόσο, οι χρηματοπιστωτικές αγορές παραμένουν τρομοκρατημένες.

Όπως μεταδίδει το Politico, οι επενδυτές είχαν αρχίσει να ξεφορτώνονται γαλλικά κρατικά ομόλογα ή να ζητούν αποδόσεις σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ακόμη και πριν από την έναρξη των διαδηλώσεων.

Η κυβέρνηση Λεκορνί δεν έχει καταφέρει να περιορίσει ουσιαστικά το σταθερά υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα, να ελέγξει το δημόσιο χρέος των 3,5 τρισεκατομμυρίων ευρώ, να ενισχύσει την ανάπτυξη και να αλλάξει το μη βιώσιμο συνταξιοδοτικό σύστημα. Αυτή η αποτυχία της κυβέρνησης Λεκορνί τροφοδοτεί την κρίση.

Κατά το Politico, οι επενδυτές ανησυχούν ακόμη περισσότερο με το ενδεχόμενο να αναμετρηθούν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών την επόμενη άνοιξη η ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν και ο ριζοσπαστικός αριστερός Ζαν-Λικ Μελανσόν. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ο Μελανσόν διεκδικεί ισχυρά τη δεύτερη θέση. Και οι δύο υπόσχονται να διαθέσουν δισεκατομμύρια ευρώ για τη μείωση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, γεγονός που εντείνει τον πανικό των επενδυτών.

Οι πρόσφατες ταραχές εκτιμάται πως προκάλεσαν ζημιές δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, αν και μεγάλο μέρος τους καλύπτεται από ασφάλειες. Παρ’ όλα αυτά, το χάος ρίχνει λάδι στη φωτιά.

Το Politico επισημαίνει ότι οι διαδηλώσεις στέλνουν ανησυχητικά σήματα, ιδιαίτερα στην περίπτωση που παραταθεί η κοινωνική αναταραχή. Η εικόνα θυμίζει το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» (2018-2020), που είχε επιφέρει κόστος ίσο με το 0,1% του ΑΕΠ στη γαλλική οικονομία, ενώ οι επιχειρήσεις λιανικής υπέστησαν ζημιές 2 δισεκατομμυρίων ευρώ.

«Είναι σαφές ότι οι διαδηλώσεις έχουν αντίκτυπο στις αγορές», δήλωσε στο Politico ο Ερίκ Λομπάρ, πρώην υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, θέση την οποία κατείχε πέρυσι.

Ο προϋπολογισμός του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί για το 2027 προβλέπει ήδη περικοπές 43 δισεκατομμυρίων ευρώ, αφήνοντας ελάχιστο χώρο για πρόσθετη εξοικονόμηση. Έτσι, η κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει ένα αδιέξοδο δίλημμα: είτε να προσφύγει σε νέο δανεισμό, μεταφέροντας στη νέα γενιά δισεκατομμύρια ευρώ σε τόκους, είτε να περιμένει με την ελπίδα ότι οι διαμαρτυρίες θα σταματήσουν από μόνες τους.

«Έχουμε ένα μαχαίρι στον λαιμό και νιώθουμε τις σταγόνες του αίματος στην καρωτίδα μας», είπε χαρακτηριστικά κυβερνητικός αξιωματούχος που μίλησε ανώνυμα στο Politico.

«Πρέπει να δείξουμε ότι έχουμε ακούσει την οργή. Όμως έχουμε ελάχιστα περιθώρια ελιγμών δεδομένης της κατάστασης στις αγορές».

Η Ιταλία του 2011 και η Γαλλία που δεν αναγνωρίζει τους κινδύνους

Ο Μάριο Μόντι, υπενθυμίζει το Politico, είχε αντιμετωπίσει παρόμοιες συνθήκες ως πρωθυπουργός της Ιταλίας. Το 2011 απέτρεψε την οικονομική κρίση με περικοπές και μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, ενώ τώρα προειδοποιεί ότι «τα πράγματα μπορούν να εξελιχθούν πολύ γρήγορα».

Μιλώντας στο Politico, ο Μόντι ανέφερε ότι το ιταλικό περιθώριο (spread) έναντι των γερμανικών δεκαετών ομολόγων ανέβηκε από τις 150 μονάδες βάσης σε περισσότερες από 500 μέσα σε λίγους μήνες. Στη Γαλλία, το αντίστοιχο spread με τη Γερμανία έκλεισε στις 169 μονάδες βάσης, ενώ η απόδοση του γαλλικού δεκαετούς ομολόγου αναφοράς έφτασε στο 5,14% — το υψηλότερο σημείο από το 2002.

Για μεγάλο διάστημα, η Γαλλία θεωρούνταν το «καλομάθημενο παιδί» της ΕΕ, σημειώνει ο Μόντι στο Politico, καθώς χρησιμοποιούσε το πολιτικό και οικονομικό της βάρος για να παρακάμπτει ή να παραβιάζει τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ένωσης.

Παρά το μέγεθος και την ισχύ της χώρας, ελάχιστοι πίστευαν πως θα βρισκόταν στην πρώτη γραμμή μιας ευρωπαϊκής κρίσης χρέους.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει στη διάθεσή της ισχυρά μέσα παρέμβασης, ωστόσο ο Μόντι τονίζει πως οι Γάλλοι ψηφοφόροι χρειάζεται να κατανοήσουν ότι μια κρίση δημόσιου χρέους στη χώρα τους δεν είναι πλέον σενάριο επιστημονικής φαντασίας.

«Το μείζον πρόβλημα είναι ότι το κοινό δεν ανησυχεί αρκετά για αυτόν τον κίνδυνο. Η Γαλλία δεν είναι ψυχολογικά προετοιμασμένη να θεωρήσει τον εαυτό της στόχο μιας κρίσης, ούτε καν ως την αφετηρία μιας κρίσης που θα μπορούσε να εξαπλωθεί».

Η δυσφορία, επισημαίνει η ανάλυση του Politico, δεν αφορά μόνο την οικονομία, αφού πολλοί δείκτες καταδεικνύουν ότι η Γαλλία έχει χάσει την αυτοπεποίθησή της.

Πρόσφατη δημοσκόπηση καταγράφει ότι 9 στους 10 Γάλλους βλέπουν απαισιόδοξα το μέλλον και θεωρούν πως τα παιδιά τους θα ζήσουν χειρότερα από τους ίδιους.

Την ίδια ώρα, πανευρωπαϊκή μελέτη διαπίστωσε ότι μόνο οι μισοί Γάλλοι δηλώνουν περήφανοι για το δημοκρατικό πολίτευμα, ποσοστό αισθητά μικρότερο από το 66% στη Γερμανία και σχεδόν 70% στη Βρετανία.

Η απογοήτευση αυτή στρέφει τους ψηφοφόρους στα άκρα, προς τη Μαρίν Λεπέν, της οποίας το οικονομικό σχέδιο οικονομολόγοι έχουν χαρακτηρίσει μη ρεαλιστικό, αλλά και προς τον Ζαν-Lικ Μελανσόν, που θέλει να βάλει «φωτιά» στο γαλλικό χρέος.

Τα στοιχεία του Politico δίνουν στη Λεπέν ποσοστό 34% και στον Μελανσόν 15%· έτσι, σχεδόν οι μισοί ψηφοφόροι δηλώνουν πρόθεση να στηρίξουν αντισυστημικές δυνάμεις.

Απέναντί τους, ο κεντροδεξιός υποψήφιος Εντουάρ Φιλίπ προσπαθεί να αναδειχθεί σε εκπρόσωπο της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά η προεκλογική του εκστρατεία δεν έχει καταφέρει ακόμη να βρει ρυθμό.

«Δεν είμαστε μπανανία», όμως η αξιοπιστία έχει χαθεί

Όσοι αξιωματούχοι, βουλευτές και διπλωμάτες μίλησαν στο Politico συμφωνούν πως η Γαλλία δεν κινδυνεύει άμεσα να αντιμετωπίσει κρίση όπως εκείνη της Ελλάδας, η οποία θα την υποχρέωνε να διακόψει τις πληρωμές μισθών και πιστωτών.

Παρ’ όλα αυτά, προειδοποιούν για το ενδεχόμενο μιας κρίσης ανάλογης με αυτήν που έζησε η Ιταλία το 2011, όταν ο Μάριο Μόντι πήρε τη θέση του Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

«Δεν είμαστε ακόμη μια μπανανία που κινδυνεύει να κηρύξει πτώχευση», είπε στο Politico ο Σαρλ ντε Κουρσόν, έμπειρος κεντρώος βουλευτής και ειδικός στον προϋπολογισμό.

Οι πρόσφατες ταραχές στο Παρίσι, όπως τις περιγράφει η ανάλυση του Politico, αποτυπώνουν μια κρίση ταυτότητας. Μπροστά σε σπασμένη βιτρίνα σουπερμάρκετ που είχε ήδη λεηλατηθεί, κάποιοι καλούσαν περαστικούς να μπουν και να κλέψουν· λίγα μέτρα πιο πέρα, ο ιδιοκτήτης κινεζικού εστιατορίου κλείδωνε την πόρτα πίσω από κάθε πελάτη, για να προστατευτεί.

Οι σκηνές αυτές θυμίζουν μια χώρα στα πρόθυρα κρίσης χρέους, όχι ένα κράτος που ανήκει στην G7.

Από τις Βρυξέλλες, την Ουάσινγκτον και τη Νέα Υόρκη, διπλωμάτες και οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το Παρίσι πιθανότατα δεν θα πετύχει τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ έως το 2029, βάσει της δέσμευσης που είχε αναλάβει έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μιλώντας στο Politico, ο Ντε Κουρσόν αναγνώρισε ότι η Γαλλία έχει «χάσει κάθε αξιοπιστία» στα μάτια των Ευρωπαίων εταίρων της σχετικά με τα δημοσιονομικά.

Ο πρώην υπουργός Οικονομίας Ερίκ Λομπάρ ολοκλήρωσε με ειλικρίνεια: «Αποτύχαμε να τιμήσουμε τις δεσμεύσεις μας. Εξ ονόματος του γαλλικού λαού, δώσαμε υποσχέσεις να βάλουμε τα οικονομικά σε τάξη, αλλά δεν τις τηρήσαμε. Θα ήθελα πολύ να είχαμε τιμήσει τις δεσμεύσεις μας, αλλά συλλογικά δεν το κάναμε. Έτσι, θέσαμε τους εαυτούς μας σε θέση αδυναμίας».