Νέα μέτρα στήριξης: Έρχονται σε δόσεις – Ποιες εφεδρείες έχει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για τον δύσκολο χειμώνα

Στα υπό εξέταση μέτρα περιλαμβάνεται η επαναφορά του fuel pass, με ενίσχυση που ενδέχεται να κυμανθεί από 25 έως 60 ευρώ. Παράλληλα, εξετάζεται σοβαρά η επιδότηση των λογαριασμών ρεύματος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ σχεδιάζεται πρόσθετη κρατική κάλυψη του κόστους της ακτοπλοΐας. Ενδεχόμενη νέα άνοδος στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε μέριμνα για οικονομικά ευάλωτους καταναλωτές. Θεωρείται, επίσης, βέβαιη η παράταση των υφιστάμενων ενισχύσεων στα καύσιμα.

Της ΣΙΣΣΥΣ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Καθώς το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να κινείται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα και οι γεωπολιτικές εντάσεις δεν υποχωρούν, χωρίς να διακρίνεται προοπτική αποκλιμάκωσης, η κυβέρνηση προετοιμάζει νέα στήριξη για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ο σχεδιασμός εστιάζει σε όσους δέχονται τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις, ενόψει ενός χειμώνα που προμηνύεται εξαιρετικά δύσκολος.

Οι ανατιμήσεις έχουν πλέον συνέπειες πέρα από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και τις τιμές των καυσίμων, επηρεάζοντας το κόστος λειτουργίας σε όλη την οικονομία: από τη βιομηχανία και τη βιοτεχνία μέχρι τις μικρές επιχειρήσεις, την εστίαση, τις μεταφορές και το λιανεμπόριο. Τα μέτρα θα προωθηθούν σε στάδια, με πρώτο την παράταση των ενισχύσεων που εφαρμόζονται στην αντλία για τη βενζίνη και το ντίζελ κίνησης, καθώς και για το πετρέλαιο θέρμανσης. Αργότερα, εφόσον βρεθούν επιπλέον πόροι, στο τραπέζι μπαίνουν η επιστροφή του fuel pass, η επιδότηση λογαριασμών ρεύματος μικρομεσαίων επιχειρήσεων και η κάλυψη μέρους των αυξήσεων στις ακτοπλοϊκές μετακινήσεις.

Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις

Με βάση τον σχεδιασμό, ο οποίος θα προσαρμόζεται στα δημοσιονομικά περιθώρια και στην εξέλιξη των τιμών, εξετάζονται τα ακόλουθα μέτρα:

– Επιστροφή του fuel pass. Ένα από τα κύρια ενδεχόμενα, εφόσον εγκριθούν πρόσθετοι πόροι, είναι να επανέλθει το fuel pass για ορισμένο χρονικό διάστημα. Το ποσό της ενίσχυσης μπορεί να διαμορφωθεί από 25 έως 60 ευρώ, ανάλογα με τον τύπο του οχήματος, τον τόπο κατοικίας και τα εισοδηματικά στοιχεία του δικαιούχου. Το προηγούμενο πρόγραμμα είχε υλοποιηθεί τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2026 και κόστισε περίπου 113 εκατομμύρια ευρώ. Η απόφαση για επανάληψή του θα συνδεθεί με την πορεία των τιμών στη βενζίνη και στο ντίζελ. Την περασμένη Πέμπτη, πάντως, η τιμή του brent ξεπέρασε τα 112 δολάρια ανά βαρέλι, ένδειξη ότι η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει αν συνεχιστεί η άνοδος.

Μέτρα για την ενεργειακή επιβάρυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

Η κυβέρνηση εξετάζει καινούργιες ενισχύσεις για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς η αύξηση στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος επιβαρύνει χιλιάδες επαγγελματίες, κυρίως σε δραστηριότητες με μεγάλη κατανάλωση ενέργειας. Η πρόταση που συζητείται βασίζεται στο σύστημα επιδοτήσεων του 2025, στο οποίο είχαν ενταχθεί πάνω από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις για την ενίσχυση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Στο πρόγραμμα υπήρχε ξεχωριστή πρόβλεψη για κλάδους που καταναλώνουν πολλή ενέργεια, μεταξύ άλλων αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και καθαριστήρια. Το συγκεκριμένο μοντέλο αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για τα μέτρα που εξετάζονται τώρα.

Από την 1η Δεκεμβρίου 2024 έως τις 28 Φεβρουαρίου 2025, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε εφαρμόσει, όπως υπενθυμίζεται, επιδότηση για επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 10 εκατομμύρια ευρώ. Από το μέτρο επωφελήθηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις. Η επιδότηση ορίστηκε στα 0,02 ευρώ ανά κιλοβατώρα, με το επιδοτούμενο ποσοστό κατανάλωσης να μεταβάλλεται ανάλογα με τον κύκλο εργασιών. Για αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και καθαριστήρια το ποσό ήταν διπλάσιο, δηλαδή 0,04 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις η ενίσχυση αφορούσε ολόκληρη την κατανάλωση, ανεξαρτήτως κύκλου εργασιών.

– Κάλυψη μέρους του κόστους της ακτοπλοΐας. Στόχος του σχεδιασμού είναι να αποτραπεί η μεταφορά των αυξήσεων στα εισιτήρια, με επιδότηση ενός μέρους της πρόσθετης επιβάρυνσης των ακτοπλοϊκών εταιρειών. Μελετώνται τόσο η απορρόφηση μέρους της αύξησης στις τιμές των καυσίμων όσο και η χρήση του ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων METSAF, το οποίο επιτρέπει, υπό συγκεκριμένους όρους, την επιδότηση του επιπλέον ενεργειακού κόστους. Πρόκειται για προσωρινό πλαίσιο που θέσπισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 29 Απριλίου 2026, προκειμένου να ενισχυθούν επιχειρήσεις που πλήττονται από την κρίση στη Μέση Ανατολή. Η ισχύς του είναι προσωρινή και διαρκεί έως το τέλος του έτους.

– Εξετάζεται το ενδεχόμενο να επιδοτηθεί το ρεύμα για τους ευάλωτους καταναλωτές. Αν οι λογαριασμοί συνεχίσουν να αυξάνονται, μπορεί να δοθεί στήριξη στις πιο ευάλωτες ομάδες. Οι υψηλές τιμές που εξακολουθούν να καταγράφονται στη χονδρεμπορική αγορά προμηνύουν ακριβότερο ηλεκτρικό ρεύμα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και τον Νοέμβριο. Από την 1η έως και τις 22 Οκτωβρίου, η μέση τιμή έφτασε τα 177,30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 88,49 ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του Ιουνίου, σημειώνοντας αύξηση άνω του 100%. Σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, η άνοδος έχει ήδη ανέλθει στο 11%.

Ο Οκτώβριος είναι ο τέταρτος μήνας στη σειρά κατά τον οποίο καταγράφεται αύξηση, με αποτέλεσμα οι πάροχοι να αναμένεται να περάσουν το υψηλότερο κόστος στα κυμαινόμενα τιμολόγια. Συνεπώς, οι λογαριασμοί του επόμενου μήνα ενδέχεται να είναι αυξημένοι, ανάλογα με το πρόγραμμα που έχει επιλέξει κάθε πελάτης και την κατανάλωσή του.

– Στο τραπέζι βρίσκεται η παράταση των υφιστάμενων ενισχύσεων στα καύσιμα. Οι παρεμβάσεις που ισχύουν ολοκληρώνονται στα τέλη Οκτωβρίου και εξετάζεται να συνεχιστούν για ακόμη 15 ημέρες. Το ισχύον μέτρο προβλέπει επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης, που ανεβαίνει στα 40 λεπτά με τη συνεισφορά των διυλιστηρίων, καθώς και 15 λεπτών στο ντίζελ κίνησης και 10 λεπτών στη βενζίνη. Το τελικό ύψος των μέτρων θα καθοριστεί από την εξέλιξη των τιμών και τα δημοσιονομικά περιθώρια που θα υπάρχουν.

Χρηματοδότηση

Η δυνατότητα χρηματοδότησης εξακολουθεί να καθορίζει τα περιθώρια δράσης. Με βάση τα τωρινά στοιχεία, τα κονδύλια που μπορούν να κατευθυνθούν σε νέες παρεμβάσεις ανέρχονται σε περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ. Το ύψος τους αρκεί για στοχευμένη στήριξη, όχι όμως για εκτεταμένα μέτρα μεγάλης διάρκειας, ιδίως εάν συνεχιστεί η άνοδος των διεθνών τιμών ενέργειας. Έτσι, η Αθήνα ζητά μεγαλύτερη ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ενωση, προκειμένου να εξασφαλίσει πρόσθετους πόρους χωρίς να ανατρέψει τους δημοσιονομικούς σχεδιασμούς της.

Στις συζητήσεις εξετάζεται κυρίως αν μπορεί να ανακατευθυνθεί μέρος από το ένα δισεκατομμύριο ευρώ που αφορά την ενεργειακή ρήτρα διαφυγής. Αν και η προσπάθεια αυτή δεν θεωρείται εύκολη, κυβερνητικές πηγές βλέπουν περιθώρια να επιτευχθεί συμβιβασμός. Σημαντικοί σταθμοί είναι το συμβούλιο υπουργών Ενέργειας στις 29 Οκτωβρίου, το Eurogroup στις 9 Νοεμβρίου, η άτυπη Σύνοδος των ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου και η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής στις 26 και 27 Νοεμβρίου.