Λούλα: Κέρδισε τις εκλογές στη Βραζιλία και βάζει «μπλόκο» στα σχέδια Τραμπ – Οι 5 μεγάλες οικονομικές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει

Η εκλογική μάχη στη Βραζιλία κρίθηκε σε έναν αγωνιώδη δεύτερο γύρο, όπου ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα έκανε μια πρωτοφανή ανατροπή και εξασφάλισε την επανεκλογή του στην ηγεσία της μεγαλύτερης οικονομίας της Λατινικής Αμερικής.

Η επικράτηση του 81χρονου αριστερού ηγέτη διακόπτει την αλυσίδα νικών δεξιών υποψηφίων στη Λατινική Αμερική, οι οποίοι συνδέονται με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, η έκβαση προκαλεί ισχυρή αναταραχή στο εσωτερικό της Βραζιλίας, αφού η πλευρά του ηττημένου Φλάβιο Μπολσονάρου δεν αποδέχεται το αποτέλεσμα.

Οριακό αποτέλεσμα στη Βραζιλία

Αφού ολοκληρώθηκε η καταμέτρηση, το Ανώτατο Εκλογικό Δικαστήριο ανακοίνωσε ότι ο Λούλα συγκέντρωσε 51,8% των ψήφων. Ο αντίπαλός του, Φλάβιο Μπολσονάρου, έμεινε πίσω με διαφορά που έφτασε σχεδόν τα 4,4 εκατομμύρια ψήφους.

Το αποτέλεσμα έκλεισε μια εκλογική βραδιά γεμάτη ανατροπές και ένταση. Καθοριστική ήταν η αιφνιδιαστική απόφαση του δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Κριστιάνο Ζανίν, να δώσει δύο επιπλέον ώρες για την ψηφοφορία, μόλις τρία λεπτά προτού αυτή ολοκληρωθεί κανονικά, μεταδίδει το Associated Press.

Η απόφαση ελήφθη κατόπιν αιτημάτων και από τις δύο πλευρές. Οι υποστηρικτές του Λούλα επικαλέστηκαν προβλήματα στα μέσα μεταφοράς ψηφοφόρων προς το Σάο Πάολο και το Σαλβαδόρ, ενώ η πλευρά Μπολσονάρου ζήτησε παράταση λόγω των ισχυρών βροχοπτώσεων στον νότο της χώρας.

Η άρνηση αποδοχής του εκλογικού αποτελέσματος

Ο Φλάβιο Μπολσονάρου, γιος του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρου, απέρριψε αμέσως την ήττα του και ζήτησε να ακυρωθούν οι εκλογές. Ο πατέρας του εκτίει 27 χρόνια κάθειρξης για την απόπειρα πραξικοπήματος του 2022.

Στρέφοντας τα πυρά του κατά του δικαστή Ζανίν, ο Μπολσονάρου επισήμανε πως στο παρελθόν είχε υπάρξει δικηγόρος του Λούλα και τον κατηγόρησε ότι «άλλαξε τους κανόνες του παιχνιδιού στη μέση του αγώνα».

«Είναι αδύνατον να αναγνωρίσουμε το αποτέλεσμα των εκλογών υπό το πρίσμα αυτών των γεγονότων που συνέβησαν», ανέφερε ο Φλάβιο Μπολσονάρου.

Ο επικεφαλής του Εκλογικού Δικαστηρίου, Κάσιο Νούνες Μάρκες, τόνισε ότι η παράταση της ψηφοφορίας δεν άλλαξε το τελικό αποτέλεσμα. Ο ίδιος είχε διοριστεί στο Ανώτατο Δικαστήριο από τον Ζαΐρ Μπολσονάρου.

Ο Ζοάο Πέδρο Πάντουα, καθηγητής Νομικής στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο Fluminense, δήλωσε: «Δεν υπάρχει ισχυρή νομική βάση για ακύρωση. Η παράταση του ωραρίου είναι ασυνήθιστη, αλλά για να ακυρωθούν οι εκλογές, ο υποψήφιος θα έπρεπε να αποδείξει ότι αυτό επηρέασε την ικανότητα των ψηφοφόρων να εκφράσουν ελεύθερα τη βούλησή τους. Δεν φαίνεται να υπήρξε τέτοιος αντίκτυπος».

Το αποτέλεσμα αποτελεί βαριά ήττα τόσο για τον φυλακισμένο πατέρα του Μπολσονάρου, που προσδοκούσε αποφυλάκιση και κυβερνητικό αξίωμα αν κέρδιζε ο γιος του, όσο και για τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος ήλπιζε να εντάξει τη Βραζιλία στον κύκλο των δεξιών ηγετών της Λατινικής Αμερικής, όπως είναι οι Μιλέι στην Αργεντινή, Νόμποα στο Εκουαδόρ, Καστ στη Χιλή και Ντε λα Εσπριέγια στην Κολομβία.

Λούλα: «Η χώρα αυτή δεν θα γίνει η αυλή κανενός»

Όπως κατέγραψε ο Guardian, οι δρόμοι στις μεγάλες πόλεις της Βραζιλίας γέμισαν με έντονα και αντικρουόμενα συναισθήματα.

Στη λεωφόρο Παουλίστα, στο Σάο Πάολο, δεκάδες χιλιάδες υποστηρικτές του Λούλα γιόρτασαν τη νίκη με πυροτεχνήματα και φώναζαν συνθήματα όπως «Ποτέ ξανά δικτατορία».

Ο 44χρονος Λεονάρντο Ματσάντο εξέφρασε τον ενθουσιασμό του λέγοντας: «Νιώθω καταπληκτικά. Η Βραζιλία είναι τρομερή. Ο Λούλα είναι ο πατέρας μας».

Στο στρατόπεδο των ψηφοφόρων του Μπολσονάρου, αντίθετα, κυριαρχούσε η οργή. Ο Αουρέλιο Τζούνιορ, 45χρονος οδοντίατρος από την Μπραζίλια, χαρακτήρισε «ντροπή» την παράταση της ψηφοφορίας.

«Δεν είχαμε ζήσει ποτέ κάτι παρόμοιο στη Βραζιλία, και τώρα σκαρφίστηκαν την ιδέα να παρατείνουν την εκλογική διαδικασία κατά δύο ώρες», συμπλήρωσε.

Η 34χρονη επιχειρηματίας Ζακλίν Μαρία Λίμα ντε Φράνσα, από το Ρίο ντε Τζανέιρο, είχε αντίθετη άποψη και είπε πως η παράταση ήταν «παραπάνω από δίκαιη… όλοι πρέπει να έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν κι αυτό είχε παραμεληθεί».

Βίντεο από το εκλογικό επιτελείο του έδειξε τον Λούλα να πανηγυρίζει με κόκκινα γυαλιά σε σχήμα αστεριού και να φιλά τη σύζυγό του, Ροζάντζελα ντα Σίλβα. Μιλώντας στο πλήθος στο Σάο Πάολο και στην πλατεία Σινελάστον του Ρίο, υποσχέθηκε ότι θα κυβερνήσει για όλους τους Βραζιλιάνους και επιτέθηκε στον πολιτικό του αντίπαλο.

«Αυτή ήταν μια ήττα για τον αρνητισμό και τα ψέματα. Πρέπει να ομολογήσω ότι κάθε φορά που συμμετείχα σε ντιμπέιτ, ένιωθα αμηχανία», δήλωσε ο Λούλα.

«Ή η πατρίδα παραμένει ελεύθερη ή πεθαίνουμε για τη Βραζιλία. Αυτή η χώρα δεν θα δεχθεί να γίνει η αυλή κανενός», συμπλήρωσε, απευθύνοντας μήνυμα προς το εξωτερικό.

Η επίσημη ανάληψη των καθηκόντων του Λούλα για την τέταρτη μη συνεχόμενη θητεία του αναμένεται στις 5 Ιανουαρίου 2027.

Οι πέντε βασικές οικονομικές δυσκολίες της νέας θητείας

Το ΑΕΠ της Βραζιλίας ανέρχεται σε 2,6 τρισεκατομμύρια δολάρια, όμως η χώρα αντιμετωπίζει δομικά προβλήματα στην οικονομία, τα οποία απειλούν τη νέα θητεία του Λούλα, επισημαίνει το Reuters.

Η μεγάλη αύξηση του δημόσιου χρέους

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το δημόσιο χρέος έχει ανέβει κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες και πλέον ξεπερνά το 82% του ΑΕΠ, με συνέπεια να αυξάνεται και το κόστος δανεισμού. Οι ανελαστικές δαπάνες απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού, αφήνοντας μόλις 8% για ευέλικτες επιλογές.

Ο Λούλα έχει δεσμευθεί να αυξήσει τον κατώτατο μισθό περισσότερο από τον πληθωρισμό, παρά τις εξαγγελίες για περιορισμό των δαπανών, και η επιλογή αυτή προσθέτει βάρος στα ασφαλιστικά ταμεία.

Ο συνδυασμός υψηλών επιτοκίων και πληθωρισμού που δεν υποχωρεί

Ο ετήσιος πληθωρισμός έχει διαμορφωθεί στο 4,6%, πάνω από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας, ενώ το βασικό επιτόκιο βρίσκεται στο 13,75%.

Οι προβλέψεις των αγορών θέλουν τον πληθωρισμό να μένει πάνω από το όριο του 3% μέχρι το 2029. Παράλληλα, οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι τα επιτόκια θα μειωθούν μόνο εφόσον περιοριστούν οι κρατικές δαπάνες.

Νοικοκυριά και επιχειρήσεις με υπέρογκα χρέη

Σύμφωνα με τη Serasa, αριθμός-ρεκόρ 84 εκατομμυρίων πολιτών και 9,3 εκατομμυρίων επιχειρήσεων δεν εξυπηρετούν εγκαίρως τις οφειλές τους, λόγω των υψηλών επιτοκίων.

Στα σχέδια του Λούλα περιλαμβάνονται ένας νέος κύκλος ρυθμίσεων χρεών και φορολογικές ελαφρύνσεις, ωστόσο οι αναλυτές αντιμετωπίζουν αυτά τα μέτρα ως προσωρινές λύσεις.

Περιορισμένα περιθώρια πολιτικής δράσης

Η νομοθέτηση από τον Λούλα θα γίνει με το πιο συντηρητικό Κογκρέσο που έχει υπάρξει από την αποκατάσταση της δημοκρατίας, τη δεκαετία του ’80. Το Φιλελεύθερο Κόμμα του Μπολσονάρου, μαζί με τους συμμάχους του, έχει τον έλεγχο και των δύο νομοθετικών σωμάτων, γεγονός που κάνει δύσκολη την έγκριση διορισμών και φορολογικών μεταρρυθμίσεων.

Η αβεβαιότητα γύρω από τη φορολογική μεταρρύθμιση

Η σημαντική μεταρρύθμιση του φόρου κατανάλωσης ψηφίστηκε το 2023 και αρχίζει να εφαρμόζεται τον Ιανουάριο. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν έχει γνωστοποιήσει ακόμη τον τελικό συντελεστή ΦΠΑ, ο οποίος υπολογίζεται ότι θα πλησιάσει το 28%. Καθυστερεί, επίσης, η επιβολή ειδικού φόρου σε προϊόντα που είναι επιβλαβή για την υγεία και το περιβάλλον, όπως το αλκοόλ και τα τσιγάρα.