Ορμούζ: Νέα πλήγματα των ΗΠΑ σε δυνάμεις ναρκοθέτησης του Ιράν – Η Τεχεράνη απάντησε με πυραύλους στην Ιορδανία

Η εύθραυστη ηρεμία ενός μηνός κατέρρευσε αργά το βράδυ της Κυριακής στον Περσικό Κόλπο, καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν στρατιωτική επιχείρηση εναντίον ιρανικών στόχων στα Στενά του Ορμούζ, πυροδοτώντας άμεσα την αντίδραση της Τεχεράνης.

Το νέο αυτό επεισόδιο σηματοδοτεί την κλιμάκωση της σύγκρουσης που διαρκεί ήδη περισσότερο από έξι μήνες, καταγράφοντας τα πρώτα πλήγματα των ΗΠΑ από την 1η Αυγούστου.

Το χτύπημα στο Ορμούζ και οι αναφορές για το νησί Χαργκ

Σύμφωνα με τον Τιμ Χόκινς, εκπρόσωπο της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) εντοπίστηκαν να προετοιμάζονται για την εκτόξευση ρουκετών με θαλάσσιες νάρκες στο Ορμούζ, μόλις μία εβδομάδα αφότου ο αμερικανικός στρατός ολοκλήρωσε την αποναρκοθέτηση των διεθνών ναυτιλιακών οδών της περιοχής.

Ημιεπίσημα ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν εκρήξεις κοντά στο νησί Λαράκ (περίπου 660 χιλιόμετρα ανατολικά του Χαργκ).

Σε ανακοίνωσή τους που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, οι IRGC έκαναν λόγο για «τον μαρτυρικό θάνατο και τον τραυματισμό αρκετών μαχητών και συμπατριωτών μας».

Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προέβη σε ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social, συνοδευόμενη από ΑΙ βίντεο, γράφοντας χαρακτηριστικά: «To νησί Χαργκ γίνεται κομμάτια».

Πάντως, δεν υπήρξαν επιβεβαιωμένες ενδείξεις ότι ο ενεργειακός κόμβος του Ιράν δέχθηκε επίθεση, ενώ ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ δεν ανταποκρίθηκαν αμέσως σε αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.

Τυχόν επίθεση στο νησί Χαργκ —από όπου διέρχονταν το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν πριν από την έναρξη του πολέμου με τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου— θα προκαλούσε σοβαρή διαταραχή στο εμπόριο ενέργειας και τεράστια πίεση στην ιρανική οικονομία.

Στα ιρανικά μέσα δεν υπήρξε άμεση αντίδραση στην ανάρτηση του Τραμπ.

Ιρανική απάντηση με βαλλιστικούς πυραύλους

Αργότερα, η ιρανική κρατική τηλεόραση πρόβαλε πλάνα από την εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων κατά αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία, σε απάντηση για τα αμερικανικά πλήγματα.

Οι ένοπλες δυνάμεις της Ιορδανίας ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν οκτώ πυραύλους που παραβίασαν τον εναέριο χώρο της χώρας νωρίς το πρωί της Δευτέρας.

Από την πλευρά τους, Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι απέρριψαν τον ισχυρισμό του Ιράν ότι τα αμερικανικά πλήγματα συνιστούσαν πράξη επιθετικότητας, χαρακτηρίζοντάς τα ως μια «περιορισμένη, ακριβή ενέργεια» κατά των δυνάμεων ναρκοθέτησης.

«Επί της ουσίας, το Ιράν δημιούργησε την απειλή και ο αμερικανικός στρατός την εξάλειψε για να προστατεύσει τους πολιτικούς ναυτικούς, την εμπορική ναυτιλία και την ελεύθερη ροή του παγκόσμιου εμπορίου», ανέφερε σε ανακοίνωσή της αργά την Κυριακή η CENTCOM.

Η επιστροφή σε ανοιχτή σύγκρουση ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την περιοχή, όπου το Ιράν έχει βάλει στο στόχαστρο αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και υποδομές σε χώρες του Κόλπου από την έναρξη του πολέμου.

Η τελευταία φορά που ο αμερικανικός στρατός είχε επιβεβαιώσει πλήγματα κατά του Ιράν ήταν στις 29 Ιουλίου, όταν ανακοίνωσε «βαρύ κύμα επιθέσεων» σε δεκάδες στόχους των Φρουρών της Επανάστασης.

Την 1η Αυγούστου, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι διέταξε αναστολή των νέων επιθέσεων κατόπιν παρότρυνσης των συμμάχων του Κόλπου (Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα).

Οικονομική πίεση και νέες κυρώσεις

Η στρατιωτική αυτή έξαρση σημειώθηκε μόλις λίγες ημέρες αφότου η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε τη μετατόπιση του ενδιαφέροντός της στην αύξηση της οικονομικής πίεσης —αντί της στρατιωτικής δράσης— για τον τερματισμό του πολέμου.

Η στρατηγική αυτή επικεντρώνεται στην επιβολή κυρώσεων σε οποιαδήποτε χώρα ή οντότητα συνεχίζει να συναλλάσσεται με την Τεχεράνη.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε την Κυριακή στο Reuters ότι είναι πιθανό να ανακοινώνονται νέες δευτερογενείς κυρώσεις σε εβδομαδιαία βάση, με αρχικό επίκεντρο τις τράπεζες.

«Αρχίζουμε με τις τράπεζες και διαμηνύουμε στα τραπεζικά ιδρύματα ότι δεν είναι αποδεκτό να διακρατούν ιρανικά κεφάλαια και να βοηθούν το καθεστώς», σημείωσε ο Μπέσεντ σε συνέντευξή του.

Μετά την επιβολή κυρώσεων στα υποκαταστήματα της αιγυπτιακής Banque Misr στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα την Παρασκευή για εικαζόμενες οικονομικές διασυνδέσεις με το Ιράν, ο Μπέσεντ ανέφερε ότι το επόμενο βήμα μπορεί να είναι ο πλήρης αποκλεισμός ενός ιδρύματος από το χρηματοπιστωτικό σύστημα που βασίζεται στο δολάριο.

«Θα βλέπετε πολύ περισσότερα τέτοια μέτρα κάθε εβδομάδα», τόνισε στο Reuters, ενόψει της συνάντησης των ηγετών της G20.

Αντιδρώντας, ο στρατηγός Χοσεΐν Μοχεμπί, εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, χαρακτήρισε την επίθεση της Κυριακής ως «θανατηφόρο λάθος του καθεστώτος Τραμπ κατά τη διάρκεια του οικονομικού πολέμου», προσθέτοντας σε δήλωσή του στα ιρανικά μέσα ότι ο εχθρός θα υποστεί τις συνέπειες σε στρατιωτικό και οικονομικό επίπεδο.

Η στροφή των ΗΠΑ στις κυρώσεις αποδίδεται και στη μείωση των αμερικανικών αποθεμάτων πυρομαχικών έπειτα από μήνες πολέμου, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για την στρατιωτική ετοιμότητα των ΗΠΑ σε άλλα σημεία του πλανήτη.

Παράλληλα, οι αναφορές του Τραμπ για ταχεία λήξη του πολέμου φαίνεται να υποχωρούν, καθώς ο ίδιος τόνισε την προηγούμενη εβδομάδα ότι «δεν βιάζεται» να επαναφέρει το Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, υποστηρίζοντας ότι η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται σε αδιέξοδο.

Ωστόσο, οι διορισμοί στην ανώτατη ηγεσία ασφαλείας του Ιράν τον τελευταίο μήνα υποδηλώνουν την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να επιδείξει αδιαλλαξία.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος υποστηρίζει σταθερά ότι η αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία έχει αποδιοργανώσει το ναυτικό και την αεροπορία του Ιράν, με Ιρανούς αξιωματούχους να υπολογίζουν τις άμεσες και έμμεσες ζημιές στα 270 δισεκατομμύρια δολλάρια.

Το Ορμούζ ως μέσο πίεσης

Παρά τις απώλειες, το Ιράν διατηρεί διαπραγματευτικό πλεονέκτημα μέσω των επιθέσεων σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται συνήθως το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, καθώς διαθέτει ακόμη επαρκή αριθμό drones και πυραύλων.

Ως αποτέλεσμα της αμερικανικής επίθεσης την Κυριακή, οι τιμές του αργού πετρελαίου σημείωσαν άνοδο: η τιμή του αμερικανικού αργού αυξήθηκε κατά 1,8% στα 84,94 δολάρια το βαρέλι, ενώ το πετρέλαιο τύπου Brent ενισχύθηκε κατά 1,9% στα 89,79 δολάρια το βαρέλι.

Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι ακόμη και αν συμφωνήσει με το Ομάν για τη διαχείριση της κυκλοφορίας στο Ορμούζ, οι ΗΠΑ δεν θα μπορούν να το χρησιμοποιούν εάν δεν εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους βάσει του Μνημονίου Συναντίληψης (MoU) του Ιουνίου.

Ο Τραμπ επιμένει ότι το Ορμούζ είναι ανοικτό, αναφέροντας ότι 24 πλοία διέσχισαν το πέρασμα την περασμένη εβδομάδα — αριθμός πολύ μικρότερος από τα 130 πλοία που το διέσχιζαν καθημερινά προπολεμικά.

Νωρίτερα την Κυριακή, πολυεθνικός συνασπισμός υπό το Ναυτικό των ΗΠΑ ανέφερε ότι η εμπορική κίνηση παραμένει σε «μειωμένα επίπεδα». Παράλληλα, ο οργανμός UKMTO του βρετανικού στρατού ανέφερε ότι άγνωστο βλήμα έπληξε δεξαμενόπλοιο το Σάββατο βόρεια της Κασάμπ στο Ομάν, χωρίς να υπάρξουν θύματα ή περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Τέλος, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι μέχρι την Κυριακή είχε ανακατευθύνει 83 εμπορικά πλοία και είχε ακινητοποιήσει τρία, στο πλαίσιο του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.