SPIKE NLOS: Θα γίνουν βολές από Apache και Στρατό Ξηράς τον Δεκέμβριο σε Καράβια και Κρήτη

Μετά τις επιτυχημένες εκτοξεύσεις SPIKE από μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού, το επόμενο σημαντικό βήμα για την ένταξη των ισραηλινών κατευθυνόμενων βλημάτων στο ελληνικό οπλοστάσιο αναμένεται μέσα στον Δεκέμβριο. Στη νέα φάση συμμετέχουν ένα αναβαθμισμένο επιθετικό ελικόπτερο Apache AH-64A+ και ένα εποχούμενο σύστημα του Στρατού Ξηράς, με τις πρώτες βολές τους να έχουν προγραμματιστεί σε δύο διαφορετικά πεδία.

Οι πληροφορίες του OnAlert αναφέρουν ότι η βολή του Apache έχει προγραμματιστεί στο πεδίο βολής Καράβια, στο Μυρτώο Πέλαγος. Το επίγειο σύστημα, από την άλλη, θα εκτοξεύσει το βλήμα στο Πεδίο Βολής Κρήτης.

Οι δύο δοκιμές συνιστούν κομβικά στάδια για την πιστοποίηση του όπλου στους αντίστοιχους ελληνικούς φορείς, αλλά και για το πέρασμα από την εγκατάσταση και την εκπαίδευση στην επιχειρησιακή χρήση.

Η αξία των δοκιμών δεν περιορίζεται στην προσθήκη ενός ακόμη πυραύλου. Με τους SPIKE NLOS, επίγειες μονάδες και ελικόπτερα μπορούν να πλήττουν στόχους χωρίς να τους βλέπουν απευθείας, να λαμβάνουν εικόνα από τον πύραυλο και να επιτρέπουν στον χειριστή να παρεμβαίνει όσο αυτός βρίσκεται σε πτήση.

Από τις κανονιοφόρους στα ελικόπτερα Apache

Η δραστηριότητα αποδοχής της 21ης Οκτωβρίου στο Βόρειο Κρητικό Πέλαγος ανέδειξε για πρώτη φορά με σαφήνεια τη νέα δυνατότητα του Πολεμικού Ναυτικού. Στις εκτοξεύσεις συμμετείχαν ελληνική κανονιοφόρος τύπου «Μαχητής» και Σκάφος Ανορθόδοξου Πολέμου Mark V, στο πλαίσιο δραστηριότητας όπου έλαβαν μέρος και μονάδες του ισραηλινού Ναυτικού.

Στη δοκιμή χρησιμοποιήθηκαν βλήματα SPIKE NLOS και SPIKE ER. Ανήκουν στην ίδια οικογένεια, αλλά έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά και χρήσεις, ενισχύοντας την ισχύ πυρός των μικρών μονάδων επιφανείας.

Το επόμενο ενδιαφέρον αφορά πλέον την εφαρμογή του NLOS από αέρος και από ξηράς. Η επιτυχημένη ναυτική δοκιμή δημιουργεί ένα σημαντικό προηγούμενο για την εξέλιξη του συνολικού προγράμματος. Ωστόσο, κάθε πλατφόρμα πρέπει να περάσει ξεχωριστούς ελέγχους, αφού η χρήση από ελικόπτερο και η εκτόξευση από όχημα συνοδεύονται από διαφορετικές τεχνικές και επιχειρησιακές απαιτήσεις.

Η δοκιμή του SPIKE NLOS στα Καράβια

Για την Αεροπορία Στρατού, η προγραμματισμένη βολή αποτελεί μέρος της προσπάθειας αναβάθμισης των Apache «Alpha». Τα ελικόπτερα εξακολουθούν να έχουν σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη των χερσαίων δυνάμεων, όμως οι νέες απειλές καθιστούν αναγκαία την αναβάθμιση των συστημάτων παρατήρησης και την ικανότητα προσβολής από μεγαλύτερη απόσταση.

Το OnAlert έχει καταγράψει τις εργασίες στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας, όπου ισραηλινοί τεχνικοί συνεργάζονται με το προσωπικό της Αεροπορίας Στρατού. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό 19 AH-64A+, ενώ προβλέπεται να εξοπλιστούν με SPIKE NLOS εννέα ελικόπτερα.

Η Elbit Systems αναλαμβάνει την αναβάθμιση των ηλεκτροοπτικών και ηλεκτρονικών συστημάτων, ενώ η Rafael προσθέτει το όπλο, καλύπτοντας δύο συμπληρωματικές ανάγκες. Το πλήρωμα χρειάζεται καλύτερη εικόνα για να αναγνωρίζει και να αξιολογεί όσα συμβαίνουν στο πεδίο, καθώς και ένα όπλο που θα του επιτρέπει να αξιοποιεί την πληροφορία σε μεγαλύτερο βάθος.

Στα Καράβια θα ελεγχθεί στην πράξη η λειτουργία του ελικοπτέρου, του εξοπλισμού και του πυραύλου με πραγματικά πυρομαχικά. Θα αξιολογηθούν όλα τα στάδια, από την προετοιμασία μέχρι την εκτόξευση και την παρακολούθηση της εμπλοκής, με βασικό ζητούμενο να λειτουργήσει σωστά το σύνολο του συστήματος.

Πώς επηρεάζεται η αποστολή του πληρώματος Apache

Η συντομογραφία NLOS προκύπτει από το Non-Line-of-Sight και αναφέρεται στο βασικό γνώρισμα του όπλου: ο φορέας έχει τη δυνατότητα να βάλλει κατά στόχου χωρίς άμεση οπτική επαφή, με τη συνδρομή της ηλεκτροοπτικής καθοδήγησης και της ζεύξης δεδομένων του πυραύλου.

Ο SPIKE NLOS είναι εξοπλισμένος με αισθητήρες ημέρας και υπέρυθρης ακτινοβολίας. Η εικόνα από τον ερευνητή φτάνει στον χειριστή μέσω αμφίδρομης ραδιοζεύξης, ενώ το βλήμα λαμβάνει εντολές. Η Rafael αναφέρει ότι είναι δυνατή η αλλαγή στόχου ή η διακοπή της εμπλοκής στη διάρκεια της πτήσης, με τον άνθρωπο να διατηρεί την τελική απόφαση.

Έτσι, το πλήρωμα μπορεί να διατηρεί μεγαλύτερο έλεγχο καθώς εξελίσσεται η αποστολή. Η εικόνα που μεταδίδεται συμβάλλει στην επιβεβαίωση του στόχου και στην επανεκτίμηση της κατάστασης, εάν οι συνθήκες έχουν διαφοροποιηθεί μετά την εκτόξευση.

Η εμβέλεια προσβολής δίνει στο Apache περισσότερες επιχειρησιακές επιλογές. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε περιβάλλον με εντονότερη επιτήρηση και αυξημένη παρουσία αντιαεροπορικών συστημάτων. Ο κίνδυνος δεν παύει να υπάρχει, ωστόσο διευρύνονται οι δυνατότητες σχεδιασμού της αποστολής.

Ο SPIKE NLOS έρχεται να προστεθεί στα ήδη διαθέσιμα όπλα, όχι να τα αντικαταστήσει. Πυροβόλο, ρουκέτες και Hellfire εξακολουθούν να έχουν τους δικούς τους ρόλους, ενώ ο νέος πύραυλος προσφέρει μια επιπλέον λύση για πλήγματα σε μεγαλύτερες αποστάσεις και εναντίον στόχων που δεν είναι ορατοί απευθείας από τον φορέα.

Το βεληνεκές και η διαμόρφωση για την Ελλάδα

Η εμβέλεια συγκαταλέγεται στα βασικά γνωρίσματα της οικογένειας SPIKE NLOS, αλλά τα διαθέσιμα στοιχεία διαφέρουν ανά έκδοση. Η Rafael αναφέρει για το σύστημα πέμπτης γενιάς μέγιστο βεληνεκές 32 χιλιομέτρων, ενώ σε νεότερη ενημέρωση για χρήση από ελικόπτερα κάνει λόγο για δυνατότητα προσβολής στόχων σε απόσταση έως 50 χιλιομέτρων.

Οι συγκεκριμένες επιδόσεις αφορούν τις αντίστοιχες διαμορφώσεις που προσφέρονται. Χωρίς επιβεβαίωση για την έκδοση των πυραύλων και τον εξοπλισμό που έχει εγκατασταθεί, δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί δεδομένο ότι τα ελληνικά ελικόπτερα διαθέτουν τη μέγιστη εμβέλεια της νεότερης έκδοσης.

Για την Αεροπορία Στρατού, καθοριστικό είναι ότι μπορεί να πλήττει στόχους πέρα από το άμεσο οπτικό πεδίο, διατηρώντας ακρίβεια και έλεγχο κατά την πτήση. Οι δυνατότητες αυτές προσδίδουν νέο ρόλο στην αναβάθμιση των Apache και ενισχύουν τη χρησιμότητά τους τα επόμενα χρόνια.

Η βολή SPIKE NLOS από επίγειο εκτοξευτή στην Κρήτη

Σημαντική είναι και η προγραμματισμένη βολή με όχημα του Στρατού Ξηράς στο Πεδίο Βολής Κρήτης. Σε αυτή την περίπτωση εξετάζεται η χρήση του πυραύλου από επίγειο εκτοξευτή, με το προσωπικό να αναλαμβάνει τον έλεγχο του εξοπλισμού και να παρακολουθεί την εξέλιξη της εμπλοκής από τον σταθμό του συστήματος.

Με την εποχούμενη διαμόρφωση, ο εκτοξευτής μπορεί να μεταφέρεται μαζί με το κατευθυνόμενο βλήμα. Το πλεονέκτημα έγκειται στην ευελιξία που αποκτούν οι Μονάδες και στην ενίσχυση των πυρών ακριβείας σε μεγαλύτερες αποστάσεις από αυτές που καλύπτουν πολλά συμβατικά αντιαρματικά συστήματα.

Πέρα από τον εκτοξευτή, το σύστημα αποτελείται από μέσα ελέγχου πυρός, θέση χειριστή και επικοινωνίες για τη λειτουργία του. Συνεπώς, η αξιολόγηση δεν περιορίζεται στην πορεία του πυραύλου: εξετάζονται επίσης η προετοιμασία του πληρώματος και ο συντονισμός των επιμέρους συστημάτων μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Οι σχεδιαστικές επιλογές του SPIKE NLOS επιτρέπουν την αντιμετώπιση διαφορετικών στόχων. Ανάλογα με την έκδοση και τη διαμόρφωση, η οικογένεια περιλαμβάνει πολεμικές κεφαλές για τεθωρακισμένα, κτίσματα και άλλες κατηγορίες στόχων. Έτσι διευρύνονται οι χρήσεις του πέρα από την τυπική αντιαρματική αποστολή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε χρήστης έχει προμηθευτεί όλες τις διαθέσιμες εκδοχές.

Η άφιξη των πρώτων συστημάτων στα νησιά του Αιγαίου

Όπως είχε μεταδώσει το OnAlert, τα πρώτα συστήματα σε οχήματα έχουν ήδη μεταφερθεί σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ενώ στον Αυλώνα είχε αρχίσει νωρίτερα η εκπαίδευση των χειριστών. Με αυτόν τον τρόπο, η διαδικασία περνά σταδιακά από την παραλαβή στην ουσιαστική ένταξη του νέου όπλου στις Μονάδες.

Η ενίσχυση των νησιωτικών Σχηματισμών με πυρά ακριβείας μεγαλύτερης εμβέλειας διευρύνει τις επιχειρησιακές επιλογές τους. Στο Αιγαίο, η γεωγραφία, οι περιορισμένες εκτάσεις και η ταυτόχρονη παρουσία χερσαίου και θαλάσσιου χώρου καθιστούν ιδιαίτερα κρίσιμη την αξιόπιστη αναγνώριση των αντικειμένων που παρακολουθούνται.

Καθοριστικό ρόλο στην αποτελεσματικότητα παίζει, επομένως, η ποιότητα των πληροφοριών που λαμβάνει το πλήρωμα. Η ύπαρξη ενός σύγχρονου πυραύλου δεν αρκεί χωρίς κατάλληλη εκπαίδευση και διαδικασίες, αξιόπιστες επικοινωνίες και σαφή συντονισμό με τα μέσα επιτήρησης.

Η μελλοντική αξιοποίηση του όπλου θα εξαρτηθεί και από τον τρόπο συνεργασίας του με αισθητήρες και άλλα μέσα. Η ύπαρξη διαφορετικών συστημάτων στο ελληνικό οπλοστάσιο, πάντως, δεν σημαίνει ότι αυτά ανταλλάσσουν αυτόματα δεδομένα. Για να επιτευχθεί διασύνδεση απαιτούνται συγκεκριμένες τεχνικές λύσεις και δοκιμές.

Ανάλογες προϋποθέσεις ισχύουν για την τεχνική υποστήριξη: μαζί με τη διαθεσιμότητα του οχήματος ή του ελικοπτέρου χρειάζονται διαθέσιμος εξοπλισμός όπλου, σωστή συντήρηση και προσωπικό ικανό να εντοπίζει έγκαιρα τυχόν προβλήματα. Η απόκτηση της δυνατότητας αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα· η διατήρησή της σε βάθος χρόνου θα κρίνει πόσο σταθερά μπορεί να την εντάσσει στον σχεδιασμό του ο επιχειρησιακός μηχανισμός.

Η κοινή οικογένεια πυραύλων προσφέρει επίσης τη δυνατότητα να μεταφερθεί εμπειρία από Κλάδο σε Κλάδο, ιδίως σε ζητήματα εκπαίδευσης και υποστήριξης. Κάθε φορέας έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες, ωστόσο τα συμπεράσματα από πραγματικές βολές μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση του συστήματος και στην προετοιμασία του προσωπικού που θα το χρησιμοποιήσει στη συνέχεια.

Η επιχειρησιακή αξιοποίηση μετά τις δοκιμές βολής

Οι δοκιμές που έχουν προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο αποτελούν σημαντικά ορόσημα, αλλά εντάσσονται σε μια διαδικασία που θα συνεχιστεί. Αφού αξιολογηθούν τα αποτελέσματα, η προσπάθεια θα επικεντρωθεί στην εξοικείωση των πληρωμάτων με τις διαδικασίες και στην επιχειρησιακή αξιοποίηση του συστήματος μέσω ασκήσεων.

Το πρόγραμμα εκπαίδευσης πρέπει να περιλαμβάνει την αναγνώριση, τη λήψη αποφάσεων και τη συνεργασία μεταξύ των μελών του προσωπικού, όχι μόνο τον χειρισμό των οθονών. Καθώς τα δεδομένα στο σύγχρονο πεδίο αλλάζουν γρήγορα, το πλήρωμα οφείλει να τα αξιολογεί ορθά και να διατηρεί τον έλεγχο καθώς εξελίσσεται η εμπλοκή.

Μετά τις κανονιοφόρους και τα Mark V, η ελληνική πορεία των SPIKE αναμένεται να συνεχιστεί με τα Apache και τους επίγειους φορείς. Οι προγραμματισμένες βολές στα Καράβια και στην Κρήτη θα αποτυπώσουν στην πράξη την εξέλιξη δύο προγραμμάτων που υπηρετούν τον ίδιο στόχο: να ενισχυθούν οι Ένοπλες Δυνάμεις με ελεγχόμενα πυρά ακριβείας μεγαλύτερης εμβέλειας και με περισσότερες επιλογές για τα πληρώματα.