Μια ολόκληρη πόλη μεταφέρθηκε με πλοίο στην άλλη άκρη του κόσμου

Το 1856, ένα ιστιοφόρο πραγματοποίησε ένα από τα πιο αξιοσημείωτα ταξίδια στην ιστορία της μετανάστευσης: μετέφερε ολόκληρο τον πληθυσμό ενός απομονωμένου νησιού του Ειρηνικού Ωκεανού. Στο πλοίο επιβιβάστηκαν οικογένειες, παιδιά και ηλικιωμένοι, μαζί με όσα μπορούσαν να πάρουν, αφήνοντας πίσω έναν τόπο που έμεινε χωρίς κατοίκους.

Το Morayshire ανέλαβε να μεταφέρει τους 193 κατοίκους του Πίτκερν στο Νόρφολκ, που βρισκόταν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Η μετακίνηση αφορούσε ολόκληρη κοινότητα, η οποία αναγκάστηκε να αποχωριστεί την πατρίδα της, καθώς οι πόροι του νησιού δεν επαρκούσαν πλέον για την επιβίωση των κατοίκων.

Το νησί που συνδέθηκε με τους στασιαστές του Bounty

Η απαρχή της ιστορίας τοποθετείται στο 1790, όταν εννέα άνδρες που είχαν στασιάσει στο βρετανικό HMS Bounty εγκαταστάθηκαν στο απομονωμένο Πίτκερν μαζί με γυναίκες και άνδρες από την Ταϊτή.

Έναν χρόνο νωρίτερα, το 1789, οι στασιαστές είχαν στραφεί εναντίον του κυβερνήτη τους, Ουίλιαμ Μπλάι. Αναζητώντας ασφαλές καταφύγιο, έφτασαν στο μικρό νησί, μακριά από τους σημαντικούς θαλάσσιους εμπορικούς δρόμους.

Οι κάτοικοι συγκρότησαν εκεί μια κοινότητα, η οποία μεγάλωνε σταδιακά. Όμως, με έκταση μόλις 4,6 τετραγωνικά χιλιόμετρα, το Πίτκερν είχε περιορισμένες δυνατότητες για καλλιέργεια και παραγωγή τροφίμων.

Στα μέσα του 19ου αιώνα ο πληθυσμός είχε πλέον αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι κάτοικοι άρχισαν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα.

Η απόφαση για τη μετεγκατάσταση από το Πίτκερν

Μετά από διαπραγματεύσεις, το 1852 η βρετανική κυβέρνηση αποφάσισε να δώσει στους κατοίκους τη δυνατότητα να εγκατασταθούν σε ένα μεγαλύτερο νησί του Ειρηνικού, το Νόρφολκ.

Παλαιότερα, το Νόρφολκ λειτουργούσε ως βρετανική αποικία καταδίκων. Όταν έκλεισαν οι φυλακές, στο νησί παρέμειναν διαθέσιμα κτίρια, δρόμοι και καλλιεργήσιμες εκτάσεις.

Οι κάτοικοι του Πίτκερν ψήφισαν υπέρ της μετακίνησης, μολονότι η σκέψη ότι θα εγκατέλειπαν οριστικά τον τόπο τους προκαλούσε έντονη συγκίνηση.

Στις 3 Μαΐου 1856, οι 193 κάτοικοι ανέβηκαν στο Morayshire, μεταφέροντας προσωπικά τους αντικείμενα, εργαλεία και οικογενειακά κειμήλια.

Οι εμπειρίες των επιβατών στο Morayshire

Περισσότερο από έναν μήνα κράτησε το ταξίδι, ενώ οι συνθήκες ήταν ιδιαίτερα δύσκολες για τους ηλικιωμένους και τα μικρά παιδιά.

Μαρτυρίες της εποχής αναφέρουν ότι τις πρώτες ημέρες αρκετοί επιβάτες ταλαιπωρήθηκαν από ναυτία. Παρά τις δυσκολίες, οι οικογένειες επιδίωκαν να συνεχίσουν τις συνηθισμένες δραστηριότητές τους, κάνοντας θρησκευτικές συγκεντρώσεις και ψάλλοντας ύμνους.

Στη διάρκεια του πλου γεννήθηκε ένα αγόρι, ο Ρούμπεν Ντένισον Κρίστιαν, με αποτέλεσμα η κοινότητα των επιβατών να αριθμεί πλέον 194 ανθρώπους.

Οι κάτοικοι έφτασαν στο Νόρφολκ και αποβιβάστηκαν στις 8 Ιουνίου 1856. Εκεί τούς δόθηκαν κατοικίες και, σε μεταγενέστερο χρόνο, καλλιεργήσιμη γη.

Η νοσταλγία έφερε κάποιους πίσω στο Πίτκερν

Το Νόρφολκ πρόσφερε περισσότερους πόρους, αλλά η προσαρμογή δεν ήταν εύκολη για όλους. Κάποιοι ένιωθαν τόσο έντονα την έλλειψη του Πίτκερν, ώστε πήραν την απόφαση να επιστρέψουν.

Μια μικρή ομάδα κατοίκων γύρισε στην παλιά της πατρίδα το 1859, ενώ το 1863 επέστρεψαν και άλλοι.

Με την επιστροφή τους, το Πίτκερν κατοικήθηκε και πάλι. Παράλληλα, στο Νόρφολκ διαμορφώθηκε μια νέα κοινωνία, αποτελούμενη από απογόνους των πρώτων μεταναστών.

Η περιπέτεια του Morayshire εξακολουθεί να αποτελεί σπάνια περίπτωση οργανωμένης μετακίνησης ενός ολόκληρου πληθυσμού. Το πλοίο μετέφερε όχι μόνο ανθρώπους, αλλά και τις οικογένειες, τις μνήμες και τις παραδόσεις μιας μικρής κοινωνίας, που επιχείρησε να ξαναφτιάξει τη ζωή της χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.