Human Rights Watch: Η επέκταση του άνθρακα υπονομεύει τον ρόλο της Τουρκίας στην COP31

Η συνεχιζόμενη στήριξη της τουρκικής κυβέρνησης στην επέκταση της ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα υπονομεύει την αξιοπιστία της ως οικοδέσποινας της συνόδου του ΟΗΕ για το κλίμα, υποστήριξε την Τετάρτη η Human Rights Watch, όπως μεταδίδει το Turkish Minute.

Η οργάνωση επισήμανε τις προσπάθειες αναβίωσης ενός έργου που έχει απορριφθεί από δικαστήρια, καθώς και την προώθηση ενός άλλου μέσω της διαδικασίας αδειοδότησης. Η παρέμβασή της έγινε την ώρα που παγκόσμιοι ηγέτες συγκεντρώνονταν στην Αττάλεια για την COP31, όπου Τούρκοι αξιωματούχοι προβάλλουν την ηλεκτροκίνηση και τις επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ως βασικά στοιχεία της παγκόσμιας απάντησης στην κλιματική αλλαγή.

Σύμφωνα με τη Human Rights Watch, η κυβέρνηση δεν έχει θέσει χρονοδιάγραμμα για τον τερματισμό της ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα και συνεχίζει να στηρίζει έργα που θα παρατείνουν την εξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα.

«Ωστόσο, οι τουρκικές αρχές φαίνονται αποφασισμένες να επεκτείνουν τη χρήση άνθρακα, ακόμη και ενώ φιλοξενούν την COP31, οδηγώντας την Τουρκία σε λάθος κατεύθυνση όσον αφορά την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την προστασία του δικαιώματος των μελών των τοπικών κοινοτήτων στην υγεία», δήλωσε η Ντενίζ Μπαϊράμ, βοηθός ερευνήτρια για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία στη Human Rights Watch.

Οι δικαστικές αποφάσεις για το Αφσίν-Ελμπιστάν

Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η πρόταση για την προσθήκη δύο μονάδων στον ανθρακικό σταθμό Αφσίν-Ελμπιστάν Α, στην επαρχία Καχραμανμαράς της νότιας Τουρκίας.

Δύο διοικητικά δικαστήρια εξέδωσαν τον Ιούνιο αποφάσεις κατά της επέκτασης, στο πλαίσιο πέντε προσφυγών που είχαν καταθέσει τοπικές αρχές, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και κάτοικοι. Σύμφωνα με τη Human Rights Watch, η τουρκική κυβέρνηση άσκησε έφεση κατά μίας από τις αποφάσεις τον επόμενο μήνα.

Επίσης τον Ιούλιο, οι αρχές ξεκίνησαν τη διαδικασία αδειοδότησης για την επέκταση υφιστάμενου ανθρακικού σταθμού στη βορειοδυτική επαρχία Τσανάκαλε, ανέφερε η οργάνωση.

Η Human Rights Watch, η οποία κατέθεσε νομικό υπόμνημα υπέρ μίας από τις προσφυγές για το Αφσίν-Ελμπιστάν, δήλωσε ότι πραγματογνώμονες που όρισαν τα δικαστήρια εντόπισαν σημαντικές ελλείψεις στη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Μεταξύ αυτών ήταν η ανεπαρκής ανάλυση της ποιότητας του αέρα, της παρατεταμένης έκθεσης στη ρύπανση και των συνδυαστικών επιπτώσεων των εκπομπών στην υγεία.

Οι πραγματογνώμονες διαπίστωσαν επίσης ότι δεν είχαν εξεταστεί επαρκώς οι κίνδυνοι για παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με χρόνια νοσήματα, ούτε οι μακροπρόθεσμες αναπνευστικές και καρδιαγγειακές επιπτώσεις των ρύπων από την καύση ορυκτών καυσίμων. Σύμφωνα με την οργάνωση, έκθεση πραγματογνωμόνων διαπίστωσε ακόμη ότι τα στοιχεία συμμετοχής σε δημόσια διαβούλευση είχαν παραποιηθεί και ότι οι περισσότεροι παρευρισκόμενοι αντιτάχθηκαν στην επέκταση.

Η ενεργειακή πολιτική και η περιοχή του Ακμπελέν

Ο άνθρακας κάλυψε περίπου το 34% της ηλεκτροπαραγωγής της Τουρκίας το 2025, παραμένοντας η μεγαλύτερη πηγή ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα Ember. Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια κάλυψαν μαζί το 22%.

Εθνικό ενεργειακό σχέδιο που ανακοινώθηκε στις 5 Νοεμβρίου στοχεύει στην επέκταση της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας και στην ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας έως το 2040. Η Human Rights Watch ανέφερε ότι το σχέδιο περιλαμβάνει φιλόδοξες δεσμεύσεις για τις ανανεώσιμες πηγές, αλλά κανέναν συγκεκριμένο στόχο σταδιακής εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων.

Στην COP31, η τουρκική κυβέρνηση προωθεί επίσης έναν μη δεσμευτικό στόχο, ώστε η ηλεκτρική ενέργεια να καλύπτει το 35% της παγκόσμιας τελικής ενεργειακής ζήτησης έως το 2035. Περιβαλλοντικοί ακτιβιστές έχουν αμφισβητήσει την πρωτοβουλία, επειδή δεν απαιτεί η πρόσθετη ηλεκτρική ενέργεια να προέρχεται από καθαρές πηγές.

Η οργάνωση επισήμανε ακόμη τη συνεχιζόμενη εκχέρσωση δασών και ελαιώνων γύρω από το Ακμπελέν, στην περιοχή του Αιγαίου της Τουρκίας, για την εξόρυξη άνθρακα που τροφοδοτεί δύο υφιστάμενους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, παρά την αντίθεση των κατοίκων.

Η κριτική της επεκτάθηκε και στην Αυστραλία, η οποία ηγείται των διαπραγματεύσεων της COP31, ενώ η Τουρκία ασκεί την προεδρία της διάσκεψης. Σύμφωνα με την οργάνωση, η Αυστραλία, σημαντικός εξαγωγέας άνθρακα, επιδιώκει επίσης την επέκταση των ορυκτών καυσίμων.

«Οι συνδιοργανώτριες της COP31, η Τουρκία και η Αυστραλία, πρέπει να υιοθετήσουν αποφασιστικές πολιτικές για να τερματίσουν την επέκταση νέων έργων ορυκτών καυσίμων και να ορίσουν σαφές χρονοδιάγραμμα για τη σταδιακή κατάργηση των υφιστάμενων ανθρακικών σταθμών», δήλωσε η Μπαϊράμ. «Η ακύρωση έργων άνθρακα που βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία αδειοδότησης θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση».