HELLAS–SPACE 2.0: Νέους οπτικούς δορυφόρους πολύ υψηλής ανάλυσης αποκτά η Ελλάδα με διαγωνισμό 69 εκατ. ευρώ

Στο πλαίσιο του «HELLAS–SPACE 2.0», η Ελλάδα προχωρά στην απόκτηση τριών οπτικών δορυφόρων πολύ υψηλής ανάλυσης. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης προκηρύσσει τον πρώτο διαγωνισμό του προγράμματος, με προϋπολογισμό 69 εκατ. ευρώ.

Έως και 30 εκατοστά θα φτάνει η χωρική ανάλυση των εικόνων που θα παρέχουν οι τρεις δορυφόροι του «HELLAS–SPACE 2.0». Η ελληνική επικράτεια και η ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου θα παρατηρούνται συχνά.

Η αξιοποίηση της νέας δορυφορικής υποδομής θα καλύπτει ανάγκες των δημόσιων υπηρεσιών σε πολιτική προστασία, επιτήρηση της επικράτειας και περιβαλλοντική προστασία, ενώ παράλληλα θα μειώνει την εξάρτηση από τρίτους παρόχους.

Τη διαδικασία του διαγωνισμού αναλαμβάνει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA), με τη συνεργασία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης και του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ).

Πρόκειται για την πρώτη διαγωνιστική διαδικασία του νέου Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος, συνολικού προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα αξιοποιεί και διευρύνει τις δυνατότητες που αναπτύχθηκαν στο πρώτο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων.

Σε πολιτική προστασία, περιβαλλοντική παρακολούθηση και επιτήρηση της επικράτειας θα χρησιμοποιείται η νέα δορυφορική υποδομή. Μεταξύ άλλων, θα προσφέρει γρήγορη χαρτογράφηση περιοχών μετά από πυρκαγιές, πλημμύρες και σεισμούς, καθώς και καταγραφή ζημιών σε υποδομές.

Εικόνες από διαφορετικές χρονικές περιόδους θα μπορούν να συγκρίνονται, ώστε να εντοπίζονται ευκολότερα νέες κατασκευές, μεταβολές στη χρήση γης και αποθέσεις υλικών.

Η σύγκριση αυτή θα δίνει στις αρμόδιες υπηρεσίες τη δυνατότητα να κατευθύνουν ελέγχους σε πιθανές αυθαίρετες παρεμβάσεις σε δασικές, παράκτιες και προστατευόμενες ζώνες, αλλά και σε παράνομες χωματερές.

Σημαντική είναι επίσης η συμβολή του συστήματος στη θαλάσσια επιτήρηση. Ο συνδυασμός οπτικών εικόνων με άλλα δορυφορικά δεδομένα και στοιχεία ναυσιπλοΐας θα βοηθά στον εντοπισμό και την παρακολούθηση πλοίων χωρίς ενεργό σήμα αναγνώρισης (AIS).

Με αυτά τα δεδομένα θα ενισχύεται το έργο του Λιμενικού Σώματος, η διερεύνηση ύποπτων δραστηριοτήτων, η αντιμετώπιση της παράνομης αλιείας και η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Στο έργο εντάσσονται ο σχεδιασμός, η κατασκευή, η ολοκλήρωση και οι δοκιμές των τριών δορυφόρων, καθώς και η εκτόξευση και η παραλαβή τους σε τροχιά. Προβλέπεται ακόμη η ανάπτυξη επίγειων υποδομών για τον έλεγχο και την επεξεργασία δεδομένων.

Επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί ένα πλήρες σύστημα που θα καλύπτει όλα τα στάδια, από τη συλλογή εικόνων μέχρι τη χρήση τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Μέχρι το τέλος του 2026 προβλέπονται άλλοι τρεις διαγωνισμοί στο «HELLAS–SPACE 2.0». Ο δεύτερος, που αναμένεται να προκηρυχθεί μέσα στον Νοέμβριο, αφορά θερμικούς δορυφόρους ελληνικής ιδιοκτησίας, για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής παρακολούθησης και τον εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς και κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Δύο ακόμη διαγωνιστικές διαδικασίες έχουν προγραμματιστεί έως το τέλος του έτους.

Η μία αφορά μικροδορυφόρους που θα εντοπίζουν ραδιοσήματα και θα μπορούν να συνδράμουν στον εντοπισμό σκαφών χωρίς σήμα αναγνώρισης.

Η δεύτερη αφορά συστήματα επίγνωσης της κατάστασης στο διάστημα, τα οποία θα παρακολουθούν κινδύνους που μπορεί να απειλήσουν την ασφαλή λειτουργία των διαστημικών υποδομών.

Βάσει των όρων της προκήρυξης, οι προσφορές για τον πρώτο διαγωνισμό των 69 εκατ. ευρώ πρέπει να υποβληθούν έως τις 23 Δεκεμβρίου 2026, στις 13:00.