Ίνκας: Είχαν λάβει κοκαΐνη, αλκοόλ και αγιαχουάσκα παιδιά που θυσιάζονταν σε τελετουργίες

Σε μουμιοποιημένα λείψανα παιδιών που θυσιάστηκαν σε θρησκευτικές τελετές της αυτοκρατορίας των Ίνκας βρέθηκαν ίχνη κοκαΐνης, αλκοόλ και ουσιών που σχετίζονται με την παρασκευή αγιαχουάσκα.

Μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Antiquity ανέλυσε δείγματα από τρίχες και νύχια οκτώ παιδικών μουμιών, αναζητώντας ενδείξεις για όσα είχαν καταναλώσει πριν πεθάνουν.

Το εύρημα που ξεχώρισε ήταν η ανίχνευση χημικών καταλοίπων κοκαΐνης και στις οκτώ μούμιες.

Η παρουσία της υποδεικνύει ότι τα παιδιά κατανάλωναν φύλλα κόκας στο πλαίσιο της προετοιμασίας τους για τη θυσία.

Για τους Ίνκας η κόκα ήταν ιερό φυτό: τη χρησιμοποιούσαν σε τελετές και την προσέφεραν, μεταξύ άλλων, στις θεότητές τους.

Η χρήση της, όμως, πιθανόν εξυπηρετούσε και πρακτικές ανάγκες, αφού κάποια παιδιά οδηγούνταν σε ιερά σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 6.000 μέτρων.

Το μάσημα των φύλλων κόκας ενδέχεται να μετρίαζε τη ναυτία και την εξάντληση που προκαλούσε η επίπονη πορεία σε μεγάλο υψόμετρο.

Αλκοόλ και ψυχοδραστικές ουσίες πριν από τις θυσίες

Σε τέσσερα από τα οκτώ παιδιά ανιχνεύθηκε επίσης κατανάλωση αλκοόλ. Επρόκειτο για τσίτσα, παραδοσιακό ποτό που παρασκευάζεται από καλαμπόκι.

Κατά την εκτίμηση των επιστημόνων, η τσίτσα μπορεί να δινόταν στα παιδιά ώστε να μειώσει την αντίληψή τους και να τα κρατήσει ήρεμα όσο διαρκούσε η τελετουργία.

Ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί η γνωστή «Κυρία του Αμπάτο», η οποία είναι γνωστή και ως Χουανίτα.

Στα λείψανά της βρέθηκε αρμίνη, αλκαλοειδές που σχετίζεται με φυτά του γένους Banisteriopsis· τα φυτά αυτά αποτελούν βασικό συστατικό για την παρασκευή αγιαχουάσκα.

Ο ακριβής σκοπός για τον οποίο χρησιμοποιήθηκε η συγκεκριμένη ουσία παραμένει αδιευκρίνιστος για τους ερευνητές.

Μια πιθανή ερμηνεία είναι πως το ποτό εντασσόταν σε θρησκευτικές πρακτικές που σχετίζονταν με προφητικές αντιλήψεις.

Οι ποσότητες των ουσιών που εντοπίστηκαν διέφεραν από παιδί σε παιδί.

Μάλιστα, σε ένα παιδί η κατανάλωση κόκας αυξήθηκε σημαντικά κατά τον τελευταίο μήνα της ζωής του, κάτι που ίσως σχετίζεται με πιο εντατική προετοιμασία για τη θυσία.

Η καπακότσα, τελετουργία των Ίνκας

Οι Ίνκας ονόμαζαν «καπακότσα» (capacocha) την πρακτική της θυσίας παιδιών, η οποία γνώρισε ιδιαίτερη ανάπτυξη τον 15ο αιώνα, στην περίοδο της αυτοκρατορικής ακμής.

Τα παιδιά προέρχονταν από διάφορα σημεία της αυτοκρατορίας και επιλέγονταν κυρίως βάσει της ηλικίας, της αγνότητας και της ξεχωριστής ομορφιάς τους.

Πρώτος σταθμός τους ήταν το Κούσκο, η πολιτική και θρησκευτική έδρα των Ίνκας. Από εκεί ακολουθούσαν απαιτητικές πορείες προς απομονωμένα ιερά στις βουνοκορφές.

Οι θυσίες τελούνταν σε αυτά τα ιερά.

Οι ιστορικές μαρτυρίες αναφέρουν ότι τα παιδιά σκοτώνονταν με χτύπημα ρόπαλου στο κεφάλι και έπειτα ενταφιάζονταν στα ιερά. Οι Ίνκας πίστευαν πως εκεί λειτουργούσαν ως μεσολαβητές μεταξύ ανθρώπων και θεών.

Οι μουμιοποιημένες σοροί είχαν ξεχωριστή θρησκευτική βαρύτητα: σε κάποιες περιπτώσεις θεωρούνταν χρησμοί, ενώ στη λατρεία τους συμμετείχαν ακόμη και συγγενείς των παιδιών.

Τα ευρήματα της επιστημονικής έρευνας

Τη μελέτη συνυπογράφει ως επικεφαλής η δρ Ντάγκμαρα Σόχα, από το Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας. Η ομάδα εξέτασε τρίχες και νύχια, καθώς η κερατίνη τους μπορεί να διαφυλάξει κατάλοιπα ουσιών που απορροφήθηκαν από τον οργανισμό.

Η ίδια ανέφερε ότι οι ερευνητές επιδίωξαν να αναζητήσουν περισσότερες κατηγορίες ψυχοδραστικών ουσιών και να διαπιστώσουν αν η χρήση τους άλλαζε από περιοχή σε περιοχή όπου τελούνταν οι τελετές.

Η ερευνήτρια σημείωσε ότι τα ευρήματα δεν παραπέμπουν σε ένα κοινό τελετουργικό σχήμα για όλη την καπακότσα. Αντιθέτως, οι τελετές φαίνεται πως διαμορφώνονταν ανάλογα με τις τοπικές θρησκευτικές παραδόσεις και τις λατρείες κάθε ιερού βουνού.

Οι χαμηλές θερμοκρασίες και η εξαιρετικά ξηρή ατμόσφαιρα στις ορεινές περιοχές διατήρησαν τις μούμιες σε εξαιρετική κατάσταση. Έτσι οι επιστήμονες μπόρεσαν να εξετάσουν ενδείξεις που παρέμεναν κρυμμένες επί περίπου πέντε αιώνες.