Κυβερνοεπίθεση σε ψυγεία σούπερ μάρκετ και στην Ελλάδα: 300 εκτεθειμένα συστήματα στη χώρα, χτύπησαν κρεοπωλείο στην Κηφισιά

Συναγερμός έχει σημάνει σε ευρωπαϊκές χώρες μετά τις κυβερνοεπιθέσεις στα συστήματα ψύξης μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Η Ελλάδα φαίνεται επίσης να επηρεάστηκε από το hacking, καθώς χάκερς φέρεται να έβαλαν στο στόχαστρο κρεοπωλείο στην Κηφισιά.

Πληροφορίες του newsit.gr αναφέρουν ότι έχουν επηρεαστεί και στην Ελλάδα ψυγεία της Dixell, της εταιρείας που δέχτηκε την κυβερνοεπίθεση. Παράλληλα, φαίνεται πως στόχος χάκερ έγινε κρεοπωλείο στην Κηφισιά.

Στις 14 Οκτωβρίου, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ) απηύθυνε έκκληση στους φορείς κρίσιμων υποδομών να αποσυνδέσουν χωρίς καθυστέρηση από το δημόσιο διαδίκτυο όλα τα συστήματα ελέγχου εξοπλισμού.

Η οδηγία δόθηκε τότε μετά από δύο σοβαρά περιστατικά που είχαν σημειωθεί πρόσφατα στην Ευρώπη.

Η ΕΑΚ είχε καταγράψει στην Ελλάδα περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα ανάλογου τύπου, τα περισσότερα ελεγκτές εμπορικής ψύξης των Danfoss, Copeland/Dixell και Carel. Όπου το επέτρεπαν οι κανονισμοί προστασίας δεδομένων, ενημέρωσε απευθείας τους φορείς που είχαν την ευθύνη διαχείρισής τους.

Η ΕΑΚ είχε προτείνει, μεταξύ άλλων, τα εξής μέτρα:

• Να αποσυνδεθούν από το δημόσιο διαδίκτυο τα συστήματα ελέγχου και η απομακρυσμένη πρόσβαση να γίνεται αποκλειστικά μέσω ασφαλούς σύνδεσης (VPN) και πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης
• Να αλλαχθούν οι αρχικοί κωδικοί πρόσβασης και να εγκατασταθούν οι ενημερώσεις ασφαλείας
• Να αντικατασταθεί ο εξοπλισμός που δεν καλύπτεται πλέον από υποστήριξη του κατασκευαστή

Αναστάτωση έχει προκληθεί σε ευρωπαϊκές αλυσίδες σούπερ μάρκετ από τις κυβερνοεπιθέσεις, καθώς οι χάκερ φέρονται να μπήκαν στα συστήματα ελέγχου ψυγείων και καταψυκτών και να άλλαξαν τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ενδείξεις φέρεται να έφτασαν τους 50 ή ακόμη και τους 70 βαθμούς Κελσίου, με συνέπεια να καταστούν ακατάλληλες μεγάλες ποσότητες τροφίμων και να αποσυρθούν.

«Κάποιος είχε ρυθμίσει τα ψυγεία να λειτουργούν σε θερμοκρασία 150°C»

Ο Γεώργιος Μπούμπας, ιδιοκτήτης του κρεοπωλείου, επιβεβαιώνει ότι χάκερς επιτέθηκαν στα ψυγεία της επιχείρησης: «Η δουλειά μας ξεκινάει περίπου στις 4 τα ξημερώματα, όταν οι εργαζόμενοι πηγαίνουν για να ετοιμάσουν τις παραγγελίες των καταστημάτων μας. Μόλις έφτασαν, διαπίστωσαν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με τα ψυγεία.

Στην αρχή πιστέψαμε πως επρόκειτο για τεχνικό πρόβλημα και επιχειρήσαμε να εξακριβώσουμε τι είχε συμβεί. Περάσανε περίπου δύο ώρες ώσπου να βρούμε την αιτία, καθώς δεν μας είχε περάσει από το μυαλό ότι κάποιος είχε χακάρει τα ψυγεία μας.

Αφού μιλήσαμε με τον τεχνικό και έγιναν ορισμένες προσπάθειες, εκείνος μας είπε ότι είχαμε πέσει θύμα κυβερνοεπίθεσης. Κάποιος είχε επέμβει στο σύστημα και είχε βάλει τα ψυγεία να λειτουργούν στους 150 βαθμούς Κελσίου.

Τα ψυγεία μας λειτουργούν κανονικά σε θερμοκρασία γύρω στους μηδέν βαθμούς, με περιθώριο απόκλισης ενός βαθμού προς τα πάνω ή προς τα κάτω. Είναι λοιπόν σαφές πόσο μεγάλη ήταν η διαφορά από τη θερμοκρασία που είχε οριστεί.

Το γεγονός ότι πιάνουμε δουλειά πολύ νωρίς μάς βοήθησε να εντοπίσουμε εγκαίρως το πρόβλημα και να το διορθώσουμε προτού υπάρξει ζημιά. Στα ψυγεία καταγράφηκε πραγματική θερμοκρασία έως 17 βαθμούς Κελσίου.

Δεν είχαμε οικονομική απώλεια, καθώς προλάβαμε να αντιμετωπίσουμε το περιστατικό. Αν δεν το είχαμε αντιληφθεί εγκαίρως, όμως, η ζημιά θα μπορούσε να ήταν μεγαλύτερη από 200.000 ευρώ.

Το ζήτημα αφορά κυρίως ψυγεία νεότερης τεχνολογίας, που συνδέονται με Wi-Fi και παρέχουν τη δυνατότητα παρακολούθησης και ελέγχου από απόσταση, ακόμη και με κινητό τηλέφωνο.

Στα παλιά ψυγεία δεν μπορεί να γίνει απομακρυσμένη παρέμβαση: όταν χαλάσουν, ο ψυκτικός καλείται για να τα επισκευάσει. Στα σύγχρονα, διαδικτυακά συστήματα, αντίθετα, ένας χάκερ μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση και να διαταράξει τη λειτουργία τους.

Έχουμε δύο κρεοπωλεία, εξοπλισμένα με ψυγεία της εταιρείας Frostline.

Η εταιρεία που διαχειρίζεται τα συστήματά μας μάς ενημέρωσε ότι το ίδιο πρόβλημα δεν είχε παρουσιαστεί μόνο σε εμάς. Όπως μας είπε, ανάλογο περιστατικό υπήρξε σε ένα μικρό σούπερ μάρκετ στην Πολιτεία, αλλά και σε άλλο κατάστημα, πιθανότατα στην Ερυθραία».

Επιθέσεις σε σούπερ μάρκετ σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες

Δημοσιεύματα κάνουν λόγο για περιστατικά hacking στο Βέλγιο, τη Σουηδία, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία και την Εσθονία, ενώ υπάρχουν αναφορές και από την Ιρλανδία.

Στο Βέλγιο φέρεται να επηρεάστηκαν περίπου 40 καταστήματα της αλυσίδας Delhaize και 15 της Carrefour. Στη Σουηδία, προβλήματα αναφέρθηκαν σε σημεία πώλησης των ICA και Coop.

Εκπρόσωπος της ICA επιβεβαίωσε ότι επηρεάστηκε μικρός αριθμός καταστημάτων τα οποία λειτουργούν έξω από το κεντρικό δίκτυο της εταιρείας. Επίσης, το περιστατικό έπληξε επτά από τα περίπου 800 καταστήματα Coop στη Σουηδία , με την εταιρεία να σημειώνει πως παρέμενε περιορισμένο και υπό έλεγχο.

Οι επιπτώσεις αφορούσαν και τα τρόφιμα: σύμφωνα με δημοσιεύματα τοπικών μέσων, αναγκάστηκαν να πεταχτούν προϊόντα αξίας εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, επειδή οι αυξημένες θερμοκρασίες στους χώρους ψύξης και κατάψυξης δεν επέτρεπαν πλέον την ασφαλή κατανάλωσή τους.

Danfoss: στο στόχαστρο συστήματα με παλαιότερο λογισμικό

Η Danfoss βρίσκεται στο επίκεντρο, καθώς συστήματά της είχαν αποτελέσει στόχο παρόμοιων κυβερνοεπιθέσεων που έπληξαν γαλλικά σούπερ μάρκετ τις προηγούμενες εβδομάδες.

Η εταιρεία αναφέρει ότι οι επιθέσεις εκμεταλλεύονται κυρίως συστήματα που χρησιμοποιούν παλαιότερο λογισμικό. Όπως έχει επισημάνει, είχε εισηγηθεί στους πελάτες της να προχωρήσουν σε αναβαθμίσεις, αλλά δεν ανταποκρίθηκαν όλοι.