Μαχάτμα Γκάντι: Η δασκάλα από το Μπρούκλιν που «έγραψε» το πιο διάσημο απόφθεγμά του

«Πρέπει να γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε στον κόσμο». Η φράση συγκαταλέγεται στα πιο γνωστά αποφθέγματα που αποδίδονται στον Μαχάτμα Γκάντι και έχει αναπαραχθεί εκατομμύρια φορές σε ιστοσελίδες, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ομιλίες και πολιτικές καμπάνιες.

Παρά τη μεγάλη διάδοσή της, δεν έχει βρεθεί αξιόπιστη πηγή που να τεκμηριώνει ότι ο Ινδός ηγέτης είπε ποτέ αυτά τα λόγια.

Η διερεύνηση της προέλευσης της φράσης οδηγεί σε μια άλλη ιστορία, με κεντρικό πρόσωπο μια Αμερικανίδα εκπαιδευτικό από το Μπρούκλιν.

Η σύνδεση της φράσης με τον εγγονό του Γκάντι

Ανάμεσα στις πρώτες γνωστές αναφορές που συνέδεσαν το απόφθεγμα με τον Γκάντι ήταν εκείνη του εγγονού του, Αρούν Γκάντι. Σε συνέντευξή του, η οποία δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα India-West την 1η Φεβρουαρίου 2002, η ιδέα αποδόθηκε έμμεσα στον Ινδό ηγέτη.

Ανάλογη αναφορά περιλαμβανόταν και στη συνέντευξη με τίτλο «Be the change you wish to see: An interview with Arun Gandhi», η οποία δημοσιεύτηκε την άνοιξη του 2001. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, οι σχετικές αναφορές καταγράφηκαν πολλές δεκαετίες μετά τον θάνατο του Γκάντι, χωρίς να παρατίθεται πρωτογενής τεκμηρίωση.

Προτού εξαπλωθεί το Διαδίκτυο, η φράση είχε ήδη περάσει σε έντυπα. Συμπεριλήφθηκε, μεταξύ άλλων, στο βιβλίο του Αλ Γκορ «Earth in the Balance», που εκδόθηκε το 1992. Ακόμη παλαιότερη καταγραφή της υπάρχει σε πανεπιστημιακή έκδοση του βιβλίου «The Great Turning», των Κρεγκ Σίντλερ και Γκάρι Λαπιντ, το 1989.

Η ιστορία που αφορά τη ζάχαρη

Μια αφήγηση που έχει συνδεθεί με τη φράση μιλά για μια μητέρα που επισκέφθηκε τον Γκάντι μαζί με τον γιο της, προκειμένου να του ζητήσει να πείσει το παιδί να περιορίσει την υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης.

Ο Γκάντι είπε στη μητέρα να γυρίσει μετά από δύο εβδομάδες. Όταν εκείνη επέστρεψε, εκείνος παρότρυνε τον γιο της να πάψει να τρώει ζάχαρη. Η γυναίκα τότε τον ρώτησε γιατί δεν του είχε πει το ίδιο κατά την πρώτη τους συνάντηση.

Σύμφωνα με την ιστορία, ο Γκάντι εξήγησε ότι έπρεπε πρώτα να διακόψει ο ίδιος τη ζάχαρη, για να μπορέσει να αποτελέσει παράδειγμα για το παιδί.

Παρότι οι συγγραφείς που μετέφεραν την ιστορία είχαν ισχυριστεί ότι την είχαν διαβάσει στην αυτοβιογραφία του Γκάντι, δεν υπάρχει εκεί σχετική αναφορά.

Η δασκάλα από το Μπρούκλιν πίσω από τη φράση

Η διαδρομή της φράσης οδηγεί στην Αρλίν Λοράνς, μια νεαρή εκπαιδευτικό που δίδασκε σε λύκειο του Μπρούκλιν. Το 1971 μίλησε σε δημοσιογράφο για μια αρχή που είχε διαμορφώσει μέσα από τη σχολική της εμπειρία: «Γίνε η αλλαγή που θέλεις να δεις να συμβαίνει, αντί να προσπαθείς να αλλάξεις όλους τους άλλους».

Μετά από ένα περιστατικό βίας στο σχολείο της, η Λοράνς ξεκίνησε ένα πρόγραμμα που έδινε έμφαση στην αγάπη και την ειρηνική συνύπαρξη. Όπως εξήγησε, επιδίωξή της ήταν να μετασχηματίσει ένα κλίμα έντασης σε κοινότητα με φροντίδα και συνεργασία.

Το 1972 εκδόθηκε το βιβλίο της, «The Love Project». Αργότερα ακολούθησαν αναθεωρημένες εκδόσεις, καθώς και νέα έργα σχετικά με την εκπαιδευτική παρέμβασή της.

Όταν έμαθε αργότερα ότι τα λόγια της αποδίδονταν στον Γκάντι, δεν επιχείρησε να αποκαταστήσει την πατρότητα της φράσης. Έκρινε ενθαρρυντικό ότι τα λόγια της είχαν συνδεθεί με έναν τόσο σπουδαίο ιστορικό ηγέτη.

Έτσι, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα αποφθέγματα της σύγχρονης εποχής φαίνεται ότι δεν ειπώθηκε από τον Μαχάτμα Γκάντι, αλλά γεννήθηκε από την εμπειρία μιας δασκάλας που επιχείρησε να αλλάξει το σχολείο όπου εργαζόταν.