Πιερρακάκης: Προειδοποίηση για τα ομόλογα της Ευρώπης – Οι τεχνολογικοί κολοσσοί ανταγωνίζονται τα κράτη για κεφάλαια

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, προειδοποίησε για τα ομόλογα της Ευρώπης.

Μιλώντας στην εκδήλωση του ΕΛΙΑΜΕΠ «Η Ευρώπη στην εποχή της ισχύος: Ποιος θα διαμορφώσει το μέλλον της;», ο κ. Πιερρακάκης απευθύνθηκε στον διεθνώς αναγνωρισμένο συγγραφέα Τζουλιάνο ντα Έμπολι και ανέφερε: «οι κανόνες με τους οποίους λειτουργούμε στο Eurogroup σχετίζονται με τις αγορές και με τον τρόπο λειτουργίας τους. Αυτή τη στιγμή, δοκιμαζόμαστε σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον. Είπα προηγουμένως ότι η Ευρώπη είναι πιο ανθεκτική. Αν συγκρίνουμε τη σημερινή κατάσταση με τον κόσμο και την ευρωπαϊκή πολιτική πραγματικότητα μέσα στην οποία έπρεπε να λειτουργήσει η Ελλάδα το 2010, τότε δεν είχαμε κανένα θεσμικό πλαίσιο για να αντιμετωπίσουμε την ελληνική κρίση. Στην πορεία, όμως, εξελιχθήκαμε. Οι τράπεζες είναι σήμερα πολύ καλύτερα κεφαλαιοποιημένες, έχουμε νέους θεσμούς, έχουμε τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), έχουμε ένα δημοσιονομικό πλαίσιο στην Ευρώπη. Αυτή είναι η θετική πλευρά. Έχουμε, λοιπόν, ανθεκτικότητα.

Υπάρχει, ωστόσο, και η πιο απαιτητική όψη: τα μέσα δεκαετή επιτόκια βρίσκονται περίπου στο 4%, από 1,1% προηγουμένως. Η μεταβολή συνδέεται με παράγοντες όπως η επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης, την οποία ανέφερα νωρίτερα, αλλά και με δυσκολότερες δημοσιονομικές συνθήκες.

Το μέσο έλλειμμα στην Ευρώπη έχει πλέον διπλασιαστεί σε σχέση με τα επίπεδα πριν από δέκα χρόνια. Παράλληλα, έχουν αυξηθεί οι επενδυτικές ανάγκες, μεταξύ άλλων για την άμυνα, τις γηράσκουσες κοινωνίες και τις υψηλότερες κοινωνικές δαπάνες.

Ο συνδυασμός όλων αυτών με το αυξημένο κόστος ενέργειας διαμορφώνει ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον. Χρειάζεται να αναζητήσουμε καινοτόμες λύσεις, να δούμε πώς θα αξιοποιήσουμε με τον καλύτερο τρόπο τους οικονομικούς πόρους, πώς κάθε ευρώ θα έχει μεγαλύτερη απόδοση και πώς θα πετύχουμε καλύτερο συντονισμό.

Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε πως, συγκρίνοντας τη σημερινή Ευρώπη με εκείνη πριν από δέκα χρόνια —όπως είχε κάνει νωρίτερα και ο συνομιλητής του—, τα κράτη-μέλη είναι 27. Από αυτά, πέντε έχουν πλεόνασμα: η Δανία και οι τέσσερις χώρες που είχαν ενταχθεί σε προγράμματα του ΔΝΤ την προηγούμενη δεκαετία. «Αυτό είναι ένα συλλογικό τραύμα που μετατράπηκε σε πολιτική».

Τεχνητή Νοημοσύνη και η επίδρασή της στις κεφαλαιαγορές

Στη συνέχεια, μιλώντας για τις αλλαγές που συντελούνται, είπε: «αυτό που αλλάζει είναι η ίδια η ποιότητα του χρόνου, ο τρόπος με τον οποίο το ChatGPT, η Anthropic, οι αλγόριθμοι και τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα εξελίσσονται ως προς τον βαθμό πολυπλοκότητάς τους.

Ούτε εμείς έχουμε κατανοήσει πλήρως αυτή την εξέλιξη, όπως δεν την αντιλαμβάνονται πραγματικά ούτε οι ειδικοί των εταιρειών. Η συζήτηση που γίνεται τώρα εξαρτάται από το «με ποιον συνομιλεί κανείς;» και επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στους κινδύνους: Θα υπερισχύσουν οι μηχανές και θα αναλάβουν τον καθοριστικό ρόλο στις αλλαγές της καθημερινότητάς μας; Αυτή είναι η μία πλευρά. Από την άλλη, οι συγκεκριμένες τεχνολογίες μπορούν να προσφέρουν τεράστια οφέλη.

Το ζήτημα, κατά τον ίδιο, είναι πως η συζήτηση δεν γίνεται ακόμη με συστηματικό τρόπο. Για να δείξει τις επιπτώσεις, ανέφερε πως πιθανότατα θα εξεταστούν και οι διαφορές στις αποδόσεις των ομολόγων, οι οποίες αποτελούν αυτή τη στιγμή το σημαντικότερο θέμα στη Γαλλία. «για παράδειγμα, οι διαφορές αποδόσεων αυξάνονται.

Πριν από δέκα χρόνια, το παγκόσμιο μέσο επίπεδο κυμαινόταν στο 1% με 1,1%, ενώ σήμερα στην Ευρώπη φτάνει το 4%. Η δημοσιονομική εικόνα των κρατών δεν είναι ο μόνος λόγος που διευρύνονται οι διαφορές αποδόσεων. Η Microsoft, η Amazon και η Google ανταγωνίζονται πλέον τα κράτη στην άντληση κεφαλαίων. Αυτό ασκεί ανοδικές πιέσεις στις διαφορές αποδόσεων, καθώς παλαιότερα οι εταιρείες χρηματοδοτούσαν την ανάπτυξη και τις επενδύσεις τους από τα πολύ μεγάλα ταμειακά αποθέματά τους. «Αυτή είναι μόνο μία από τις αλλαγές που βλέπουμε».

Τεχνητή νοημοσύνη: επιπτώσεις στην εργασία και την κοινωνική προστασία

«Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε τις επιπτώσεις; Ποιες θα είναι αυτές οι επιπτώσεις;

Μέρος της εικόνας βασίζεται σε εκτιμήσεις. Ωστόσο, από οικονομικής πλευράς γνωρίζουμε ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη θα επιφέρει σε κάποιο βαθμό μεταφορά δραστηριότητας από την εργασία προς το κεφάλαιο.

Αυτό συνεπάγεται, αν το δούμε κοινωνικά, ότι θα υπάρχουν άνθρωποι που θα χρειαστούν προστασία.

Τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης θα χρειαστεί να προσαρμοστούν.

Δεν έχω ακόμη απάντηση για το πώς θα γίνει, καθώς πρόκειται για μια συνθήκη που θα μεταβάλλεται με μεγάλη ταχύτητα· αυτό, όμως, πρέπει να επιδιώξουμε.

Παράλληλα, η σχέση τεχνολογίας και εκπαίδευσης επιβάλλει να σχεδιάσουμε συστήματα μάθησης για μια πραγματικότητα που δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί.

Όταν ένα παιδί τεσσάρων ετών περνά το κατώφλι του σχολείου, θα ολοκληρώσει τις σπουδές του στα 18. Σε τι κόσμο θα βρεθεί τότε; Πρόκειται για τα δύσκολα ερωτήματα», επισήμανε μεταξύ άλλων.

Ευρωπαϊκή κυριαρχία, στρατηγικές επιλογές και ανταγωνιστικότητα

«Άρα, το βασικό ζήτημα είναι πως ένας πολιτικός οφείλει να αποφασίζει. Επιλογές χρειάζεται να κάνουν όλοι: οι πολίτες, οι επιχειρηματίες, οι πανεπιστημιακοί και κάθε άλλος άνθρωπος.

Στην πολιτική, όμως, συνήθως αποφεύγουμε τις αποφάσεις. Αν προσπαθείς να επενδύσεις παντού χωρίς να διαλέγεις, δεν πετυχαίνεις τίποτα. Πρέπει να επιλέξουμε νικητές.

Αν μπορέσουμε να κινηθούμε με στόχο να ενισχύσουμε τη δύναμή μας, τότε, με μια έννοια, μιλάμε για κυριαρχία.

Έτσι θα μπορούμε να συνομιλούμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα χωρίς να βρισκόμαστε σε ασύμμετρη αλληλεξάρτηση και θα διαθέτουμε μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι τι χρειάζεται να γίνει, αλλά κατά πόσο και με ποιον τρόπο θα υλοποιηθεί.

Για αρχή, το να διαμορφώσουμε κοινό λεξιλόγιο σε συγκεκριμένα ζητήματα και να συμφωνήσουμε ως προς το τι πρέπει να γίνει σημαίνει ότι έχουμε καλύψει τη μισή απόσταση.

Συνεπώς, κινούμαστε προς αυτή τη μεριά, χωρίς όμως να τίθεται το θέμα ως ένα απλό «ναι» ή «όχι» ή ως επιλογή ανάμεσα στο άσπρο και το μαύρο.

Η Ευρώπη χρειάζεται να εγκαινιάσει μια νέα περίοδο προόδου, καθώς η κοινή αυτή αντίληψη αρχίζει σιγά σιγά να διαμορφώνεται.

Μέχρι σήμερα, η πορεία μας βασιζόταν σε μικρά βήματα που γίνονταν σταδιακά· δεν είναι, προσωπικά, η μέθοδος που προτιμώ.

Εγώ υποστηρίζω τα μεγάλα άλματα, και αυτό ακριβώς περιμένουν από εμάς οι πολίτες.

Είμαι αισιόδοξος πως η κοινή αυτή διαπίστωση, όπως καταγράφηκε στις εκθέσεις Ντράγκι και Λέτα, θα οδηγεί όλο και περισσότερο σε κοινές πρωτοβουλίες», είπε.

Διαδηλώσεις στη Γαλλία, βία και αποτελεσματικότητα της πολιτικής

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στη Γαλλία. «Μήπως δεν ζήσαμε και στην Ελλάδα μια ανάλογη εμπειρία; Πρώτα απ’ όλα, για τη βία: δεν μπορεί ποτέ να γίνει αποδεκτή. Τελεία και παύλα. Και θεωρώ πως εκεί ολοκληρώνεται η συζήτηση.

Θα ήθελα, ωστόσο, να κάνω ένα βήμα πίσω. Ο Τζουλιάνο μίλησε νωρίτερα για την οργή ως παράγοντα της εξίσωσης· θα συμπλήρωνα πως, πέρα από αυτήν και τους αλγορίθμους, σημασία έχει αν παράγεις αποτελέσματα. Αυτό είναι τελικά καθοριστικό για κάθε πολίτη, είτε ψηφίζει ένα κόμμα είτε άλλο είτε κάποιο τρίτο.

Υπάρχουν αποτελέσματα στην υγεία και στην εκπαίδευση; Λειτουργούν σωστά τα δημόσια οικονομικά; Όλα αυτά επηρεάζουν καθοριστικά το αν αισθάνεσαι πως οι φόροι σου αξιοποιούνται όπως πρέπει, καθώς και τη συμπεριφορά σου και την αίσθηση ότι ανήκεις σε μια δημοκρατική πολιτεία.

Αυτά είναι τα κριτήρια με τα οποία αξιολογούμαστε, κάτι που διαπίστωσα και ο ίδιος στις προηγούμενες θέσεις μου. Το μήνυμα που έδιναν οι ψηφιακές πλατφόρμες, ότι το κράτος λειτουργεί πλέον με λιγότερη γραφειοκρατία, έδειχνε πως υπήρχε ένας μηχανισμός που παρήγαγε αποτελέσματα.

Βεβαίως, χρειάζεται να κάνουμε ακόμη περισσότερα σε κάθε τομέα της δημόσιας πολιτικής. Ωστόσο, αυτό αποτελεί μέρος της εξίσωσης και, κατά την άποψή μου, έχει παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στην εθνική μας εμπειρία», υπογράμμισε.

Τζουλιάνο ντα Έμπολι: «Η σημερινή ελληνική πολιτική ηγεσία και κυβέρνηση αποτελεί ένα από τα ελπιδοφόρα ευρωπαϊκά παραδείγματα»

«Συμμερίζομαι την αισιοδοξία και πιστεύω πράγματι ότι η Ευρώπη, ακόμη και αν εξετάσουμε μόνο τα τελευταία χρόνια, έχει δείξει πως μπορεί να φέρει αποτελέσματα.

Έχει αποδειχθεί πολύ πιο ανθεκτική από όσο θα φανταζόταν κανείς, αν λάβουμε υπόψη τις κρίσεις των τελευταίων ετών, τις οποίες κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε χωρίς να είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι.

Για την πανδημία, βέβαια, δεν υπήρχε ευρωπαϊκό πλαίσιο που να προβλέπει τον τρόπο αντιμετώπισής της.

Όσον αφορά την Ουκρανία, σε ορισμένα σημεία η προετοιμασία ήταν ακόμη πιο περιορισμένη. Παρ’ όλα αυτά, κάτι έγινε και το πλαίσιο αποδείχθηκε αρκετά ανθεκτικό.

Αν εξετάσει κανείς την Ουγγαρία, θα δει πως είχε έναν πολιτικό με μεγάλο ταλέντο. Για να είμαι σαφής, δεν συμφωνώ με τις απόψεις του Βίκτορ Όρμπαν· ισχύει το ακριβώς αντίθετο.

Ωστόσο, ως σύμβουλος πολιτικών, χρειάζεται να αναγνωρίζεις το ταλέντο όπου το συναντάς.

Ο Βίκτορ Όρμπαν υπήρξε ικανός πολιτικός και για περισσότερα από 15 χρόνια έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του, ώστε να οδηγήσει την Ουγγαρία σε διαφορετική κατεύθυνση από την προηγούμενη.

Στις ενέργειες αυτές περιλαμβάνονταν, βέβαια, κινήσεις κατά των δημοκρατικών θεσμών, η αποδυνάμωση των θεσμικών αντιβάρων και άλλα αντίστοιχα.

Ωστόσο, τελικά απέτυχε, καθώς το ευρωπαϊκό πλαίσιο αποδείχθηκε, με κάποιον τρόπο, πιο ισχυρό.

Άρα, οι προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας είναι τεράστιες και περιλαμβάνουν, όπως γνωρίζουμε, και την πολιτική. Παράλληλα, όμως, έχουμε δείξει ότι μπορούμε να προσαρμοζόμαστε.

Κατά την άποψή μου, ένα σημαντικό μέρος των Ευρωπαίων ψηφοφόρων υποστηρίζει αυτή την κατεύθυνση.

Και αυτό έχει σημασία.

Θεωρώ πως πολλοί Ευρωπαίοι προσδοκούν από κάποιους πολιτικούς ηγέτες της Ευρώπης να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να υπερασπιστούν αυτή την πορεία.

Για τον λόγο αυτό, κάποιοι από εμάς θεωρούμε ότι η σημερινή πολιτική ηγεσία και κυβέρνηση της Ελλάδας αποτελούν ένα από τα ελπιδοφόρα ευρωπαϊκά παραδείγματα και εκφράζουν μια ελπιδοφόρα πολιτική στάση», κατέληξε.