Jerusalem Post: Η επικύρωση της συμφωνίας Τουρκίας–Λιβύης ανησυχεί το Ισραήλ και επηρεάζει την Ελλάδα

Η έγκριση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης της θαλάσσιας συμφωνίας Τουρκίας–Λιβύης, που είχε υπογραφεί το 2019, προκαλεί ανησυχία στο Ισραήλ και επικρίσεις από την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο. Όπως γράφει η Jerusalem Post, ο απόστρατος συνταγματάρχης Εράν Λέρμαν χαρακτήρισε την εξέλιξη «πολύ ανησυχητική» για την ισραηλινή ασφάλεια.

Ο Λέρμαν είναι αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Στρατηγικής και Ασφάλειας της Ιερουσαλήμ και διδάσκει Μεσανατολικές και Ισλαμικές Σπουδές στο Κολέγιο Σάλεμ. Η συμφωνία είχε συναφθεί από τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της δυτικής Λιβύης, με έδρα την Τρίπολη, και εγκρίθηκε την Τρίτη από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης.

Αλλαγή στάσης από τις αρχές της ανατολικής Λιβύης

Η απόφαση σηματοδοτεί, σύμφωνα με το δημοσίευμα, σημαντική μετατόπιση στις περιφερειακές σχέσεις. Ο Χαλίφα Χαφτάρ, επικεφαλής του Λιβυκού Εθνικού Στρατού με έδρα τη Βεγγάζη, απομακρύνεται από το μποϊκοτάζ της Άγκυρας, το οποίο ίσχυε από το 2020.

Ο Λέρμαν δήλωσε ότι δεν γνωρίζει τι οδήγησε τη Βουλή των Αντιπροσώπων να εγκρίνει τη συμφωνία, η οποία παρέμενε σε εκκρεμότητα για μεγάλο διάστημα. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η εξέλιξη μπορεί να δυσκολέψει την ανάπτυξη υποθαλάσσιων διασυνδέσεων του Ισραήλ και να δημιουργήσει σοβαρότερες προκλήσεις για τη θαλάσσια ασφάλεια.

Το Ισραήλ εργάζεται τα τελευταία χρόνια για τη σύνδεση του ηλεκτρικού του δικτύου με την Κύπρο και την Ελλάδα και, στη συνέχεια, με την ηπειρωτική Ευρώπη. Η Τουρκία αντιτίθεται στο σχέδιο και αμφισβητεί τα θαλάσσια όρια που επικαλείται η Ελλάδα βάσει του διεθνούς δικαίου.

Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η Τουρκία διατηρεί στρατιωτική κατοχή στη βόρεια Κύπρο και δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση για την Υφαλοκρηπίδα ή τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Παράλληλα, έχει επιδιώξει να προβάλλει αξιώσεις σε ελληνικά νησιά ως προέκταση της επικράτειάς της.

«Δεν είμαι βέβαιος ότι οι Τούρκοι θα παρέμβουν πράγματι για να εμποδίσουν την τοποθέτηση ενός ηλεκτρικού καλωδίου. Δεν είναι απολύτως σαφές αν έχουν την εξουσία να το κάνουν στην αποκλειστική οικονομική τους ζώνη, αλλά αυτό θα αποτελέσει πηγή αυξανόμενης έντασης τα επόμενα χρόνια», εκτίμησε ο Λέρμαν.

Ανησυχία για τις συμμαχίες στην Ανατολική Μεσόγειο

Η Αίγυπτος και η Ελλάδα είχαν αντιταχθεί προηγουμένως στην προσέγγιση Τουρκίας και Λιβύης, σημείωσε ο Λέρμαν. Κατά την εκτίμησή του, τυχόν αποδυνάμωση της υφιστάμενης περιφερειακής σύμπλευσης θα μπορούσε να δώσει στην Άγκυρα περιθώριο να προωθήσει περαιτέρω τις νεοοθωμανικές φιλοδοξίες της.

Ο ίδιος ανέφερε ότι ο προσανατολισμός της Αιγύπτου προς το αμυντικό σύμφωνο της Μέκκας θα μπορούσε να τη φέρει πιο κοντά στην Τουρκία, ενισχύοντας μια χώρα που, όπως είπε, έχει καταστήσει σαφείς τις επιδιώξεις της να ανακτήσει την αυτοκρατορική ισχύ που είχε στο παρελθόν.

«Τα κοινά συμφέροντα του Ισραήλ, της Αιγύπτου, της Κύπρου και της Ελλάδας ήταν πολύ σημαντικά απέναντι στις νεοοθωμανικές φιλοδοξίες του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και αυτό δημιούργησε μια σημαντική σύγκλιση», δήλωσε ο Λέρμαν.

Ο αναλυτής αναφέρθηκε στις τριμερείς συνόδους Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, καθώς και Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου, που πραγματοποιήθηκαν την τελευταία δεκαετία. Όπως είπε, δημιουργήθηκαν επίσης γραμματείες στη Λευκωσία για τη διαχείριση αυτών των παράλληλων σχέσεων.

«Βλέπαμε ουσιαστικά την ανάδυση μιας σύγκλισης συμφερόντων και δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο», πρόσθεσε. Αν η Αίγυπτος απομακρυνθεί από αυτήν, παρά την πρόσφατη σύνοδο του προέδρου της, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, με τους ηγέτες της Ελλάδας και της Κύπρου στο Ελ Αλαμέιν, και κινηθεί προς αποδοχή της τουρκικής θέσης, αυτό θα ήταν, κατά τον ίδιο, «ιδιαίτερα προβληματικό» για το Ισραήλ.

Οι θαλάσσιες οδοί και η ασφάλεια του Ισραήλ

Ο Λέρμαν επισήμανε και τους κινδύνους για τη θαλάσσια ασφάλεια του Ισραήλ. Το μεγαλύτερο μέρος του διεθνούς εμπορίου της χώρας πραγματοποιείται διά θαλάσσης, ενώ τα λιμάνια της Χάιφα, του Ασντόντ και του Εϊλάτ διακινούν το 98% του όγκου των εισαγωγών και των εξαγωγών της.

Οι Χούθι συνιστούν ήδη απειλή για το λιμάνι του Εϊλάτ, ανέφερε, προσθέτοντας ότι «το τελευταίο πράγμα που χρειαζόμαστε είναι ένα πρόβλημα και στις δυτικές θαλάσσιες προσβάσεις μας».

Η Τουρκία διατηρεί σημαντική ναυτική παρουσία στη Μεσόγειο και προβάλλει όλο και πιο έντονα τις αξιώσεις της βάσει του δόγματος «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο αμφισβητεί θαλάσσια όρια που αναγνωρίζονται βάσει της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Το δόγμα, που παρουσιάστηκε το 2006, επιδιώκει να κατοχυρώσει τουρκικά κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία σε θαλάσσια περιοχή 462.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων στη Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο.

«Βεβαίως, διαθέτουν τη ναυτική και στρατιωτική ικανότητα να υποστηρίξουν αυτή τη στρατηγική. Το Ισραήλ έχει επίσης δυνατότητες, αλλά κανείς, υπό τις σημερινές συνθήκες, δεν επιδιώκει ένα ακόμη μεγάλο μέτωπο έντασης και αντιπαράθεσης», δήλωσε ο Λέρμαν. Προέτρεψε την Ιερουσαλήμ να κάνει ό,τι μπορεί ώστε η Αίγυπτος να μην ευθυγραμμιστεί πλήρως με την Τουρκία και να ενισχύσει τη συνεργασία της με την Αθήνα και τη Λευκωσία.