Αρχαιότερη φωτογραφία της Ακρόπολης: Πώς έμοιαζε η Αθήνα

Μια Αθήνα εντελώς διαφορετική από τη σημερινή αποκαλύπτει μία από τις παλαιότερες σωζόμενες φωτογραφίες της Ακρόπολης, η οποία τραβήχτηκε το 1842 από τον Γάλλο φωτογράφο Joseph-Philibert Girault de Prangey.

Η ιστορική λήψη θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα πρώιμα φωτογραφικά τεκμήρια της Ελλάδας. Στο κάδρο δεσπόζει ο Ιερός Βράχος, με τον Παρθενώνα και τμήματα των αρχαίων μνημείων και των οχυρώσεων να ξεχωρίζουν, ενώ στο φόντο διακρίνεται μια Αθήνα που μόλις είχε αρχίσει να διαμορφώνεται ως η πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

Η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Λόφο των Νυμφών, κοντά στη σημερινή θέση του Εθνικού Αστεροσκοπείου. Πρόκειται για δαγκεροτυπία, μια πρωτοποριακή για την εποχή φωτογραφική τεχνική, η οποία απαιτούσε ειδικά επεξεργασμένες μεταλλικές πλάκες και ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία εμφάνισης.

Η σημασία της εικόνας, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην ιστορία της φωτογραφίας. Το 1842 η Αθήνα βρισκόταν μόλις λίγα χρόνια μετά την Επανάσταση και την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Η πόλη είχε ανακηρυχθεί πρωτεύουσα το 1834 και ακόμη προσπαθούσε να αφήσει πίσω της τις καταστροφές των προηγούμενων ετών.

Η εικόνα αποτυπώνει έτσι μια πόλη σε μεταβατική περίοδο. Η Αθήνα δεν είχε ακόμη αποκτήσει τα μεγάλα δημόσια κτίρια και τη μορφή που θα αποκτούσε τις επόμενες δεκαετίες. Γύρω από την Ακρόπολη αναπτυσσόταν σταδιακά μια νέα πρωτεύουσα.

Ο Παρθενώνας, αντίθετα, παρέμενε το σταθερό σημείο αναφοράς. Ανάμεσα στα ίχνη του παρελθόντος και στη νέα πόλη που δημιουργούνταν, ο Ιερός Βράχος κυριαρχούσε ήδη στο αθηναϊκό τοπίο.

Σχεδόν δύο αιώνες αργότερα, η φωτογραφία του Girault de Prangey αποτελεί ένα μοναδικό ταξίδι στον χρόνο. Δεν δείχνει μόνο την Ακρόπολη του 19ου αιώνα, αλλά και μια Αθήνα που βρισκόταν ακόμη στην αρχή της πορείας της προς τη σύγχρονη μορφή της.