«Καμπανάκι» Εξάρχου για περισσότερες παρεμβάσεις της Ε.Ε. στο φυσικό αέριο και το ρεύμα ενόψει χειμώνα – Τι λέει για τον Κάθετο Διάδρομο

Ο Αλέξανδρος Εξάρχου δήλωσε στο Platts, μέλος της S&P Global Energy, ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χρειάζεται να ενισχύσουν τις επιδοτήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα και να περιορίσουν τα τέλη μεταφοράς φυσικού αερίου, προκειμένου να μετριαστούν οι συνέπειες μιας ενεργειακής κρίσης που αναμένεται τον χειμώνα.

Στη συνέντευξή του, ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR προειδοποίησε πως «πρόκειται για κρίση, πρέπει να ξεφύγουν από τα συνηθισμένα. Πρέπει να δράσουν τώρα».

Παρεμβάσεις στις χρεώσεις ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου

Για την ηλεκτρική ενέργεια, ο κ. Εξάρχου ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να δώσει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να επιδοτήσουν σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό το ρεύμα. «Διαφορετικά, κατά τη γνώμη μου, ο πληθωρισμός θα γίνει ανεξέλεγκτος», σημείωσε.

Αναφορικά με το φυσικό αέριο, κάλεσε τις κυβερνήσεις της Ευρώπης να προχωρήσουν σε μεγάλη μείωση των χρεώσεων διαμετακόμισης για τις εισαγωγές, σε μια περίοδο κατά την οποία ανεβαίνουν απότομα οι διεθνείς τιμές του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Στάθηκε ιδιαίτερα στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου (Vertical Gas Corridor), από τον οποίο μεταφέρεται LNG. Οι διαχειριστές του είχαν συμφωνήσει νωρίτερα το 2026 με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον προσδιορισμό των τιμολογίων. Ο κ. Εξάρχου χαρακτήρισε τη συμφωνία «σημαντική», αλλά τόνισε ότι δεν αρκεί στις σημερινές συνθήκες υψηλών τιμών. «Πρέπει να κάνουν περισσότερα», είπε.

Στις 15 Οκτωβρίου, η Platts υπολόγισε στα 27,775 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (MMBtu) την τιμή του LNG με παράδοση DES στη Μεσόγειο. Η τιμή αυτή ήταν κατά 173% υψηλότερη από την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Ο κ. Εξάρχου άσκησε κριτική στην εκτεταμένη εξάρτηση της Ευρώπης από αγορές LNG άμεσης παράδοσης (spot) ενόψει του φετινού χειμώνα, «σε ένα περιβάλλον το οποίο δεν είναι καθόλου ασφαλές ως προς τη διασφάλιση επαρκών ποσοτήτων».

Εμπειρογνώμονες φυσικού αερίου που συγκάλεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν επανειλημμένα υποστηρίξει ότι ο εφοδιασμός της ΕΕ παραμένει σταθερός και έχουν μειώσει τη σημασία του κινδύνου ελλείψεων. Ο κ. Εξάρχου διατύπωσε διαφορετική εκτίμηση: «Πιστεύω ότι αυτό δεν είναι ακριβές», δήλωσε.

Ο επικεφαλής της Aktor επέκρινε ακόμη τις πρόσφατες παροτρύνσεις του Ευρωπαίου επιτρόπου Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, προς τα κράτη-μέλη να μειώσουν, όπου μπορούν, την κατανάλωση φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού. Στα μέτρα που προτάθηκαν περιλαμβάνονται χαμηλότερη θερμοκρασία στα δημόσια κτίρια, αποφυγή χρήσης εξωτερικών θερμαντικών σωμάτων και σβήσιμο των περιττών δημόσιων φώτων τη νύχτα. «Το θεώρησα αφελές και ανόητο», δήλωσε.

Μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας LNG

Για τα επόμενα χρόνια, ο κ. Εξάρχου θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες πρέπει να κλείσουν περισσότερες μακροχρόνιες συμφωνίες για προμήθεια LNG με αμερικανικούς προμηθευτές. Σύμφωνα με τον ίδιο, η διάρκεια των συμβολαίων θα πρέπει να είναι τουλάχιστον πέντε χρόνια.

Οι ΗΠΑ είναι ήδη ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στους πρώτους εννέα μήνες του 2026 κάλυψαν περίπου το 60,7% των εισαγωγών, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της S&P Global Energy CERA.

Ο κ. Εξάρχου ξεκαθάρισε ότι η θέση του δεν αφορά κατ’ ανάγκη την αύξηση του αμερικανικού μεριδίου, αλλά πρωτίστως την εξασφάλιση των μελλοντικών προμηθειών. «Δεν περιμένω ότι το πρόβλημα θα λυθεί μέσα στα επόμενα δύο χρόνια και, επομένως, οι Ευρωπαίοι πρέπει να διασφαλίσουν ότι θα έχουν επαρκείς ποσότητες από τις ΗΠΑ τα επόμενα χρόνια», δήλωσε.

Μέσω της Atlantic SEE LNG Trade, κοινοπραξίας της εταιρείας υποδομών με την ελληνική εισαγωγική εταιρεία φυσικού αερίου και LNG ΔΕΠΑ, η Aktor έχει ήδη μακροπρόθεσμη έκθεση στην αγορά αμερικανικού LNG.

Η Atlantic SEE έχει συμφωνήσει να αγοράζει από την αμερικανική εξαγωγική εταιρεία LNG Venture Global ένα εκατομμύριο μετρικούς τόνους καυσίμου τον χρόνο, για 20 χρόνια. Οι πρώτες παραδόσεις προβλέπεται να αρχίσουν το 2030.

Νωρίτερα φέτος, η Atlantic SEE είχε αναφέρει ότι στόχος της ήταν να εξασφαλίσει επιπλέον LNG για βραχυπρόθεσμες ανάγκες. Η κίνηση συνδεόταν με την επικείμενη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού LNG από την ΕΕ και την εντεινόμενη πίεση στη διεθνή αγορά.

Ωστόσο, ο κ. Εξάρχου δήλωσε σήμερα πως οι εταιρείες του δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να εξασφαλίσουν πρόσθετες ποσότητες. «Βρισκόμαστε σε συζητήσεις, αλλά δεν έχουμε καταφέρει να το πετύχουμε – γι’ αυτό ανησυχώ», ανέφερε. «Δεν θέλουμε να αναλάβουμε τον κίνδυνο της αγοράς spot, επειδή οι τιμές είναι εξαιρετικά ευμετάβλητες. Επομένως, δεν θέλουμε να δεσμευτούμε, καθώς βλέπουμε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει στην Ευρώπη διάθεση για συμφωνίες μεγαλύτερης διάρκειας από τις συναλλαγές spot».

Νέος πλωτός σταθμός LNG στην Ελλάδα

Ο Αλέξανδρος Εξάρχου ανέφερε ακόμη ότι η εταιρεία του έχει συμφωνήσει με τη Motor Oil για την ανάπτυξη ενός ακόμη πλωτού σταθμού αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG (FSRU) στην Ελλάδα. Στόχος είναι να αυξηθεί περαιτέρω η δυναμικότητα εισαγωγής LNG της χώρας.

Όπως ανέφερε ο κ. Εξάρχου, το FSRU που σχεδιάζεται στο λιμάνι της Κορίνθου θα μπορεί να διαχειρίζεται ετησίως 4,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. Η λειτουργία του προβλέπεται να ξεκινήσει το 2031.

Σε λειτουργία βρίσκονται ήδη στην Ελλάδα δύο ακόμη εγκαταστάσεις εισαγωγής LNG: ο χερσαίος τερματικός σταθμός της Ρεβυθούσας και η πλωτή μονάδα FSRU της Αλεξανδρούπολης.