Την ανάγκη να παραμείνει η Ευρώπη προετοιμασμένη ακόμη και για τα πιο δύσκολα σενάρια υπογράμμισε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μετά την ολοκλήρωση του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, στις Βρυξέλλες.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις δέχονται ισχυρή πίεση από το διεθνές περιβάλλον. «Οι πολίτες αισθάνονται την πίεση στην καθημερινότητά τους, ειδικά οι πιο ευάλωτοι», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι αντίστοιχη πίεση δέχονται και οι επιχειρήσεις, οι οποίες λειτουργούν σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.
Τα Στενά του Ορμούζ και ο ευρωπαϊκός συντονισμός
Ο πρόεδρος του Eurogroup ανέφερε ότι η Ευρώπη πρέπει να εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα, ιδίως σε περίπτωση παρατεταμένης διαταραχής στα Στενά του Ορμούζ. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «η ευθύνη μας απέναντί τους είναι να είμαστε προετοιμασμένοι ακόμη και για τα πιο δύσκολα σενάρια», καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι η αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων απαιτεί στενό ευρωπαϊκό συντονισμό, τον οποίο χαρακτήρισε «απαραίτητη προϋπόθεση» για την αποτελεσματική διαχείριση κρίσιμων ζητημάτων.
Η ανθεκτικότητα της ευρωζώνης και τα μέτρα στήριξης
Παρά τις προκλήσεις, ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι η Ευρώπη διαθέτει ισχυρά θεμέλια. «Η ευρωζώνη έχει επιδείξει την ανθεκτικότητά της», ανέφερε, σημειώνοντας ότι ο πληθωρισμός βρισκόταν κοντά στον στόχο πριν από το τελευταίο σοκ, ενώ η αγορά εργασίας παραμένει ισχυρή, με ιστορικά χαμηλή ανεργία. «Αυτό είναι το θεμέλιό μας και πάνω σε αυτό χτίζουμε με σχεδιασμό, συνέπεια και υπευθυνότητα», πρόσθεσε.
Αναφερόμενος στα μέτρα στήριξης, ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι τα κράτη-μέλη ενεργούν συντονισμένα και δίνουν έμφαση στη σύσταση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία τα μέτρα πρέπει να είναι «στοχευμένα και προσωρινά». Ο ίδιος ανέφερε ότι τα μέτρα πρέπει να κινούνται εντός των δημοσιονομικών κανόνων και να μην υπονομεύουν τους στόχους της Πράσινης Μετάβασης. «Η διατήρηση αυτής της ισορροπίας δεν είναι εύκολη, αλλά είναι απολύτως απαραίτητη», αναγνώρισε.
Το μήνυμα του ΔΝΤ για τις επιδοτήσεις
Ο πρόεδρος του Eurogroup έκανε ιδιαίτερη αναφορά στα συμπεράσματα του ΔΝΤ. Όπως είπε, «όταν τα μέτρα δεν είναι στοχευμένα, τελικά ωφελούν πολύ περισσότερο τους πλούσιους παρά τους φτωχούς». Ο ίδιος χαρακτήρισε αυτό το συμπέρασμα «ένα σημαντικό μάθημα πολιτικής» και σημείωσε ότι επιβεβαιώνει τη γραμμή που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σύμφωνα με τον Κυριάκο Πιερρακάκη, το ΔΝΤ εκτιμά ότι «περίπου το 70% του συνολικού κόστους των μέτρων του 2022 είτε δεν ήταν στοχευμένα είτε στρέβλωσαν τις τιμές». Ο πρόεδρος του Eurogroup προειδοποίησε ότι οι επιδοτήσεις ενέργειας, όταν δεν σχεδιάζονται σωστά, μπορούν να ωφελήσουν δυσανάλογα τα υψηλότερα εισοδήματα.
Η ενεργειακή μετάβαση και η πίεση στην ευρωπαϊκή οικονομία
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε επίσης τη σημασία της ενεργειακής μετάβασης. Όπως ανέφερε, τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά έχουν ήδη επωφεληθεί από τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και από τη στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ο ίδιος σημείωσε ότι η ΕΕ ενισχύει τη στρατηγική της για ενεργειακή ανεξαρτησία, επενδύοντας σε καθαρές μορφές ενέργειας, διασυνδέσεις και κοινά δίκτυα. «Οι τρέχουσες εξελίξεις δείχνουν πως πρέπει να επιταχύνουμε», επισήμανε.
Ερωτηθείς για το αν η Ευρώπη βρίσκεται σε στασιμοπληθωρισμό, ο Κυριάκος Πιερρακάκης απάντησε ότι «βρισκόμαστε σε μια στασιμοπληθωριστική τάση», αλλά πρόσθεσε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία δεν βρίσκεται σε πλήρη στασιμοπληθωρισμό σε αυτό το στάδιο. Όπως ανέφερε, οι προβλέψεις αναθεωρούνται προς τα κάτω για την ανάπτυξη και προς τα πάνω για τον πληθωρισμό, γεγονός που επιβεβαιώνει την πίεση που δέχονται οι ευρωπαϊκές οικονομίες.
Ντομπρόβσκις: Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοκ στασιμοπληθωρισμού
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, παραδέχθηκε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει σήμερα ένα «σοκ στασιμοπληθωρισμού». Ο ίδιος εξήγησε ότι αυτό σημαίνει επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης με ταυτόχρονη αύξηση του πληθωρισμού.
Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις ανέφερε ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη βρίσκεται στο 3%, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών της ενέργειας, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 10,9% σε ετήσια βάση. Ο ίδιος τόνισε ότι αυτή η εξέλιξη επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
Ο Επίτροπος Οικονομίας υπογράμμισε ότι «ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτιναχθεί», με το πετρέλαιο να ξεπερνά τα 125 δολάρια το βαρέλι. Όπως είπε, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας επηρεάζουν κάθε παράγοντα της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς πιέζουν τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά και οδηγούν την ΕΕ «σε πορεία ασθενέστερης ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού».
Αβεβαιότητα στις προβλέψεις και ανάγκη για δημοσιονομική σταθερότητα
Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις πρόσθεσε ότι «οι συνολικές προοπτικές παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες», ενώ περισσότερες λεπτομέρειες αναμένονται στις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής, οι οποίες θα δημοσιοποιηθούν εντός του μήνα.
Σε πιο αισιόδοξο τόνο, ο Επίτροπος Οικονομίας επισήμανε ότι «οι οικονομίες μας είναι πλέον καλύτερα προετοιμασμένες να απορροφήσουν το ενεργειακό σοκ σε σχέση με το 2022». Ο ίδιος σημείωσε ότι, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρώπη έχει διαφοροποιήσει τις προμήθειες φυσικού αερίου και έχει επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Αναφερόμενος στην πολιτική απάντηση, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις υπογράμμισε ότι ο πόλεμος «θα έχει σοβαρές συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά της Ευρώπης». Παράλληλα, σημείωσε ότι «τα υγιή δημόσια οικονομικά αποτελούν βασικό μας πλεονέκτημα για τη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας». Όπως ανέφερε, τα περιθώρια ελιγμών είναι ήδη περιορισμένα, λόγω των υψηλότερων ελλειμμάτων, των αυξημένων επιτοκίων και της ανάγκης για μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες.
Το μήνυμα για τα λάθη του παρελθόντος
«Δεν μπορούμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι τα μέτρα στήριξης πρέπει να είναι «προσωρινά και στοχευμένα» και να μην αυξάνουν τη συνολική ενεργειακή ζήτηση. Ο ίδιος σημείωσε ότι την ίδια θέση επανέλαβε και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Καταλήγοντας, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις είπε ότι η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και «παραμένει έτοιμη να προσαρμόσει την πολιτική της απάντηση, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο».
Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Πιερ Γκραμένια, προειδοποίησε για αυξημένη αβεβαιότητα και πιέσεις στις αγορές. Όπως ανέφερε, «τις τελευταίες εβδομάδες η αντίδραση των αγορών φάνηκε υπερβολικά αισιόδοξη». Ωστόσο, ο ίδιος σημείωσε ότι η πρόοδος για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ έχει επιβραδυνθεί, οδηγώντας εκ νέου σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Οι αγορές, τα spreads και οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη
Ο Πιερ Γκραμένια ανέφερε επίσης ότι τα spreads των κρατικών ομολόγων στην ευρωζώνη διευρύνονται, αν και με ηπιότερο ρυθμό σε σχέση με τον Μάρτιο. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «ακόμη και αν η σύγκρουση επιλυθεί σύντομα, οι οικονομικές της επιπτώσεις θα διαρκέσουν περισσότερο από την ίδια τη σύγκρουση».
Ο επικεφαλής του ESM προειδοποίησε, τέλος, ότι μια πιο απότομη ανατιμολόγηση από τις αγορές θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες. Μια τέτοια εξέλιξη θα επηρέαζε αρνητικά την ανάπτυξη και θα περιόριζε ακόμη περισσότερο τα ήδη στενά περιθώρια άσκησης πολιτικής στην Ευρώπη.
