Ηλεκτρικά αυτοκίνητα: Αυξάνονται, αλλά τι γίνεται με τους φορτιστές;

Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα γίνονται διαρκώς καλύτερα και πιο προσιτά. Το ερώτημα, όμως, είναι αν το ίδιο ισχύει για το δίκτυο φόρτισης. Μεγάλη έρευνα δείχνει ότι η εικόνα δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική…

Η άνοδος στις τιμές των καυσίμων έχει ενισχύσει τη διεθνή απήχηση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Καθώς η χρήση τους συνεπάγεται χαμηλότερο κόστος μετακίνησης, όλο και περισσότεροι επιλέγουν να εγκαταλείψουν τα οχήματα με κινητήρες εσωτερικής καύσης και να στραφούν στην ηλεκτροκίνηση.

Για να κινείται κανείς χωρίς προβλήματα με ηλεκτρικό αυτοκίνητο, είναι απαραίτητο να υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές φόρτισης. Η ανάγκη γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στα μεγάλα ταξίδια, όταν ο οδηγός πρέπει να βρίσκει διαθέσιμο φορτιστή σε σημεία που απέχουν εκατοντάδες χιλιόμετρα από την κατοικία του.

Η ταχεία αύξηση των ηλεκτρικών μοντέλων στους δρόμους προϋποθέτει ανάλογη ανάπτυξη του δικτύου δημόσιων φορτιστών. Μέχρι στιγμής, όμως, η επέκταση αυτή δεν ακολουθεί.

Αυτό είναι το συμπέρασμα της αμερικανικής ChargePoint Holdings, η οποία λειτουργεί δικό της δίκτυο σταθμών φόρτισης. Η εταιρεία αναφέρει ότι μέσα στην περασμένη χρονιά οι συνεδρίες φόρτισης αυξήθηκαν κατά 34%, την ώρα που το δίκτυο μεγάλωσε κατά 16%.

Η κατάσταση είναι ακόμα πιο δύσκολη στην Ευρώπη, όπου αυξάνεται διαρκώς ο αριθμός των ιδιοκτητών ηλεκτρικών οχημάτων που δεν μπορούν να φορτίσουν στο σπίτι τους. Περισσότερα σημεία φόρτισης σε εμπορικά κέντρα και χώρους εργασίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν λύση, εφόσον υπάρχουν αρκετές θέσεις στάθμευσης.

Και στην Ελλάδα κερδίζουν έδαφος τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, με το μερίδιό τους στις νέες ταξινομήσεις να αυξάνεται σταθερά. Παρά τη βελτίωση που έχει σημειωθεί στις υποδομές φόρτισης, η ανάπτυξή τους δεν προχωρά με ανάλογη ταχύτητα, ιδίως στην επαρχία.

Ιδιαίτερα περιορισμένο είναι το δίκτυο στα νησιά. Το καλοκαίρι πολλοί επισκέπτες ταξιδεύουν σε ελληνικά νησιά με ηλεκτρικό αυτοκίνητο, το οποίο σύντομα χρειάζεται φόρτιση, καθώς η νομοθεσία ορίζει ότι η μπαταρία του οχήματος πρέπει να βρίσκεται το πολύ στο 40%.

Ο συνδυασμός της αυξημένης εισροής ξεφόρτιστων ηλεκτρικών αυτοκινήτων και ενός ελλιπούς δικτύου φόρτισης μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε προβλήματα. Μια τέτοια εξέλιξη είναι δυνατόν να επιβραδύνει ακόμη και την αποκαλούμενη πράσινη μετάβαση.

Δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί πόσο γρήγορα πρέπει να αυξηθούν οι κοινόχρηστοι φορτιστές. Δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσα επιπλέον ηλεκτρικά οχήματα πωλούνται, καθώς καθοριστικές είναι και οι συνήθειες των οδηγών τους. Μετρά, μεταξύ άλλων, πόσο συχνά φορτίζουν στο σπίτι —αν έχουν αυτή τη δυνατότητα— και πόσο χρησιμοποιούν δημόσιους σταθμούς. Ενδεικτικό είναι ότι οι συνεδρίες φόρτισης αυξήθηκαν με πολύ ταχύτερο ρυθμό από τον αριθμό των νέων ηλεκτρικών αυτοκινήτων που κυκλοφόρησαν.

Το Bloomberg υπολογίζει ότι οι θύρες φόρτισης παγκοσμίως ανέρχονται σε 6,6 εκατομμύρια. Η εκτίμηση είναι πως έως το 2040 ο αριθμός τους θα έχει φτάσει τα 23 εκατομμύρια.

Ωστόσο, η εξέλιξη της ταχύτητας φόρτισης μπορεί να περιορίσει τον χρόνο που κάθε όχημα παραμένει συνδεδεμένο σε μία θύρα. Έτσι, ένας φορτιστής θα έχει τη δυνατότητα να εξυπηρετεί περισσότερα ηλεκτρικά οχήματα μέσα στην ημέρα.

Τα φορολογικά κίνητρα από τις κυβερνήσεις και οι μειώσεις τιμών από τους κατασκευαστές δεν αρκούν από μόνες τους για να διαδοθεί περισσότερο η ηλεκτροκίνηση. Χρειάζεται να επεκταθεί και το δίκτυο φόρτισης, το οποίο αποτελείται από διαφορετικές συσκευές και τύπους ρεύματος.

Κεντρικό ρόλο στο σύστημα έχει η φόρτιση εναλλασσόμενου ρεύματος επιπέδου 2. Λειτουργεί με τάση 230 ή 240 Volt, ανάλογα με τη χώρα, και αποδίδει ισχύ από 3 έως 22 kW. Οι φορτιστές αυτοί προσφέρουν τον καλύτερο συνδυασμό ταχύτητας και κόστους αγοράς, ενώ μπορούν να εγκατασταθούν σε κατοικίες και εργασιακούς χώρους.

Από την άλλη, η ταχυφόρτιση DC περιορίζει σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για την επαναφόρτιση. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες επιδιώκουν να φτάσουν σε χρόνους αντίστοιχους με εκείνους του ανεφοδιασμού ενός αυτοκινήτου με κινητήρα εσωτερικής καύσης, ώστε η διαδικασία να διαρκεί μόλις πέντε έως δέκα λεπτά.

Για να επιτευχθούν τέτοιες ταχύτητες, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να τις υποστηρίζουν και τα ίδια τα αυτοκίνητα. Σε αυτή την ανάγκη απαντά η αρχιτεκτονική των 800 V, η οποία εξοπλίζει μοντέλα που έχουν αρχίσει πλέον να εξαπλώνονται στην Ευρώπη. Στη Μεγάλη Βρετανία και τη Γερμανία, για παράδειγμα, τα αυτοκίνητα με σύστημα 800 V αντιστοιχούσαν στο 5% των συνολικών ταξινομήσεων ηλεκτρικών οχημάτων το 2024, ποσοστό που το 2025 έφτασε το 13%. Σήμερα, πάνω από τους μισούς ταχυφορτιστές στις δύο χώρες είναι συμβατοί με πλατφόρμες 800 V.

Σημαντική παράμετρος είναι επίσης η επίδραση των αυτόνομων ρομποταξί, τα οποία θα χρειάζονται και αυτά φόρτιση. Η ChargePoint εκτιμά ότι έως το 2040 ο στόλος τους στη Βόρεια Αμερική θα αριθμεί οκτώ εκατομμύρια οχήματα και θα καλύπτει το 35% των αναγκών για ηλεκτρική ενέργεια φόρτισης στην περιοχή. Στην Ευρώπη, το σχετικό μερίδιο προβλέπεται να ξεπεράσει το 10%.

Στον χώρο της φόρτισης ανακύπτουν και ζητήματα που δεν σχετίζονται με την τεχνολογία. Ένα από αυτά είναι η κλοπή των καλωδίων, φαινόμενο που καταγράφεται όλο και πιο συχνά. Για να δυσκολέψει τους δράστες, η ChargePoint προχώρησε μάλιστα στην ανάπτυξη καλωδίων που δεν κόβονται.