Κατσιμήτρος, Δαβάκης και Βραχνός: Το τραγικό τέλος των τριών στρατηγών του 1940

Στην απόκρουση της ιταλικής εισβολής, που άρχισε στις 28 Οκτωβρίου 1940, καθοριστική ήταν η συμβολή στρατιωτικών οι οποίοι οργάνωσαν την άμυνα και οδήγησαν τις ελληνικές δυνάμεις σε σημαντικές νίκες.

Χαράλαμπος Κατσιμήτρος: Η άμυνα στο Καλπάκι

Ως διοικητής της VIII Μεραρχίας, με έδρα τα Ιωάννινα, ο υποστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος υποστήριξε ότι η κύρια αμυντική γραμμή έπρεπε να διαμορφωθεί στην περιοχή Ελαίας – Καλαμά, στο Καλπάκι. Ακόμη και υπό την πίεση της ιταλικής επίθεσης και παρά τις δυσκολίες, θεωρούσε πως οι ελληνικές δυνάμεις ήταν σε θέση να υπερασπιστούν τις θέσεις τους.

Ενδεικτική της αποφασιστικότητάς του ήταν η απάντηση που έδωσε όταν διατάχθηκε να πολεμήσει μέχρις εσχάτων: «Αναφέρατε εις τον πρωθυπουργόν και τον Στρατάρχην ότι Καλπάκι δεν θα πάρουν οι Ιταλοί. Περί αυτού να είναι βέβαιοι».

Στο ύψωμα Γκραμπάλα δόθηκε η κορυφαία μάχη, με την τοποθεσία να αλλάζει επανειλημμένα χέρια, έως ότου υπερίσχυσαν οι Έλληνες. Η επιτυχία της άμυνας στο Καλπάκι υπήρξε καθοριστική για την ανακοπή της ιταλικής προέλασης.

Η πολεμική διαδρομή του Κατσιμήτρου, ωστόσο, επισκιάστηκε αργότερα από τη συμμετοχή του στην κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου. Για αυτή τη συμμετοχή καταδικάστηκε σε κάθειρξη το 1945, αλλά το 1953 αποκαταστάθηκε αναδρομικά ως αντιστράτηγος εν αποστρατεία και του επιστράφηκαν τα παράσημά του.

Κωνσταντίνος Δαβάκης: Ο αξιωματικός που υπερασπίστηκε την Πίνδο

Στο Απόσπασμα Πίνδου τοποθετήθηκε επικεφαλής ο συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Δαβάκης, με αποστολή να αντιμετωπίσει την επίλεκτη ιταλική Μεραρχία Αλπινιστών «Τζούλια». Αν και οι Ιταλοί υπερτερούσαν αριθμητικά και οι δυνάμεις του ήταν περιορισμένες, ο Δαβάκης οργάνωσε την αντίσταση και πέρασε στην αντεπίθεση μόλις έφτασαν ενισχύσεις.

Ιταλική σφαίρα τον τραυμάτισε βαριά στις 2 Νοεμβρίου 1940, διαπερνώντας τον πνεύμονά του. Ακόμη και όσο νοσηλευόταν, ζητούσε επίμονα να επιστρέψει στο μέτωπο.

Οι Ιταλοί τον συνέλαβαν τον Δεκέμβριο του 1942, θεωρώντας τον ύποπτο για προετοιμασία αντιστασιακής δράσης. Στις 21 Ιανουαρίου 1943, κατά τη μεταφορά του στην Ιταλία, το πλοίο «Città di Genova» βυθίστηκε, αφού τορπιλίστηκε από βρετανικό υποβρύχιο. Μαζί με τον Δαβάκη σκοτώθηκαν ακόμη 23 Έλληνες αξιωματικοί.

Την προσφορά του αναγνώρισε και ο Ιωάννης Μεταξάς, ο οποίος πήγε να τον δει στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» και του είπε: «Ήρωά μου, μας έσωσες. Η Πατρίς σου σ’ ευγνωμονεί…».

Βασίλειος Βραχνός: Από τα πεδία των μαχών στην Αντίσταση

Γεννημένος στο Ναύπλιο το 1887, ο αντιστράτηγος Βασίλειος Βραχνός πήρε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους, στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Το 1940 διοικούσε την Ι Μεραρχία και συνέβαλε στις επιχειρήσεις κατά των ιταλικών δυνάμεων στην Πίνδο.

Ακολούθως πολέμησε στο ύψωμα 731 της Αλβανίας, ενώ στην Κατοχή εντάχθηκε στην αντιστασιακή οργάνωση «Άγνωστος Μεραρχία». Συνελήφθη και κρατήθηκε σε φυλακές στην Ιταλία και τη Γερμανία, μέχρι την απελευθέρωσή του το 1945.

Μετά τη λήξη του πολέμου στράφηκε στην πολιτική: εκλέχθηκε βουλευτής και ανέλαβε καθήκοντα υφυπουργού Εσωτερικών. Το τραγικό τέλος ήρθε στις 7 Μαρτίου 1971, όταν πέθανε στον ύπνο του στην Αθήνα μαζί με τη σύζυγό του, έπειτα από διαρροή φωταερίου στο υπόγειο διαμέρισμά τους. Νεκρούς τούς εντόπισε η κόρη τους.