Πούτιν: Επί 90 λεπτά παρέδιδε «μάθημα» ρωσικής ιστορίας στους ηγέτες Φινλανδίας και Νορβηγίας αντί να συζητήσει για εκεχειρία στην Ουκρανία

Η τηλεφωνική συνομιλία του Βλαντίμιρ Πούτιν με τους ηγέτες της Φινλανδίας και της Νορβηγίας εξελίχθηκε σε μακρά διάλεξη για τη μεσαιωνική ρωσική ιστορία, με τον Ρώσο πρόεδρο να αφιερώνει περισσότερο χρόνο στις ιστορικές του απόψεις παρά στις προσπάθειες να τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Αν και είχε προγραμματιστεί να κρατήσει λιγότερο από μισή ώρα, η επικοινωνία διήρκεσε 90 λεπτά, ενώ η άμεση κατάπαυση του πυρός απασχόλησε ελάχιστα τους συνομιλητές.

Οι Financial Times, επικαλούμενοι τρεις ανθρώπους που γνωρίζουν το περιεχόμενο της συνομιλίας, αναφέρουν ότι την Τρίτη (27/10) ο Ρώσος πρόεδρος συνομίλησε με τον πρόεδρο της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, και τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε. Μεγάλο μέρος της τηλεφωνικής επικοινωνίας αφιερώθηκε σε εκτενή αναφορά στη μεσαιωνική ιστορία των Σλάβων.

Αντί να σταθεί στα κρίσιμα ζητήματα για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, ο Πούτιν ανέλυσε επί μακρόν όσα το Κρεμλίνο αποκαλεί «αρχικές αιτίες της σύγκρουσης».

Η προγραμματισμένη διάρκεια ήταν μικρότερη των 30 λεπτών, αλλά η επικοινωνία παρατάθηκε σε μιάμιση ώρα, όπως ανέφερε ο Στουμπ σε φινλανδικά μέσα ενημέρωσης.

Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι το ουκρανικό αίτημα για άμεση εκεχειρία έμεινε σχεδόν εκτός συζήτησης. Οι δύο ηγέτες της Βόρειας Ευρώπης δεν διέκοψαν τις ιστορικές αναφορές του Πούτιν, καθώς ήθελαν να καταλάβουν αν εκείνος βλέπει σοβαρά το ενδεχόμενο μελλοντικού διαλόγου με την Ευρώπη.

Από τους μεσαιωνικούς ηγεμόνες στον Τραμπ: Η ιστορική προσήλωση του Πούτιν

Ο Ρώσος πρόεδρος έχει αξιοποιήσει και στο παρελθόν ιστορικές αναφορές σε διπλωματικές επαφές, επιχειρώντας να εξηγήσει τις θέσεις του για την Ουκρανία.

Όπως γράφουν οι Financial Times, ο Πούτιν έχει επανειλημμένα παρουσιάσει τη δική του εκδοχή για την κοινή ιστορία Ρώσων και Ουκρανών, προβάλλοντάς την ως δικαιολόγηση της εισβολής που διέταξε τον Φεβρουάριο του 2022.

Κατά τη συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στην Αλάσκα τον Αύγουστο του 2025, φέρεται να είχε κάνει ανάλογη εκτενή αναφορά στους μεσαιωνικούς Σλάβους ηγεμόνες.

Την περασμένη Πέμπτη (22/10), ο Πούτιν επικαλέστηκε ακόμη «τις τελευταίες γενετικές έρευνες» και ισχυρίστηκε ότι Ρώσοι και Ουκρανοί αποτελούν «έναν λαό».

«Έτσι διαμορφώθηκε η ιστορία της ιστορικής Ρωσίας. Αυτές είναι οι σημερινές πραγματικότητες», είπε χαρακτηριστικά.

Ιστορικοί έχουν αμφισβητήσει τις συγκεκριμένες ερμηνείες, ενώ η ουκρανική κυβέρνηση απορρίπτει τη χρήση του κοινού ιστορικού παρελθόντος από τη Μόσχα ως επιχείρημα για τις εδαφικές διεκδικήσεις της.

Λαβρόφ: Ο πόλεμος θα συνεχιστεί και μπορεί να κλιμακωθεί

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ εμφανίστηκε ακόμη πιο απαισιόδοξος για τις πιθανότητες ειρήνευσης, ενώ παράλληλα περιόρισε τη σημασία της επικοινωνίας του Πούτιν με τους δύο Ευρωπαίους ηγέτες.

«Φαίνεται ότι δεν συζητήθηκε τίποτα καινούργιο», είπε ο Λαβρόφ, σε πάνελ με Αφρικανούς δημοσιογράφους.

Κατά τον ίδιο, η τηλεφωνική επαφή δείχνει μόνο ότι οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να εξασφαλίσουν θέση στη διαδικασία διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία.

Ακολούθως, έκανε μια ιδιαίτερα ανησυχητική πρόβλεψη για την εξέλιξη της σύγκρουσης.

«Ο πόλεμος θα συνεχιστεί και μάλιστα, θα έλεγα, είναι πιθανό να κλιμακωθεί», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Οι δηλώσεις του επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας έρχονται σε αντίθεση με τις απόπειρες επανεκκίνησης των επαφών, καθώς για τον Νοέμβριο έχουν προγραμματιστεί συνομιλίες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι πρωτοβουλίες Τραμπ προς τη Μόσχα χωρίς ανάλογες παραχωρήσεις

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει αναλάβει το τελευταίο διάστημα σειρά πρωτοβουλιών για να πείσει τη Ρωσία να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με τους Financial Times.

Τον Οκτώβριο, ο Αμερικανός πρόεδρος ενέκρινε την εισαγωγή ρωσικού ντίζελ, πάγωσε την επιβολή νέων κυρώσεων στις εξαγωγές ενέργειας της Ρωσίας και πίεσε την Ουκρανία να διακόψει τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε ρωσικά διυλιστήρια.

Παρά τις κινήσεις αυτές, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν απέσπασαν ανάλογες παραχωρήσεις από τη Μόσχα, αναφέρει το βρετανικό δημοσίευμα.

Η Ρωσία εξακολουθεί να απορρίπτει την πρόταση του Τραμπ για προσωρινή παύση των επιθέσεων στις ουκρανικές ενεργειακές υποδομές. Παράλληλα, δεν διαφαίνεται πρόθεση του Πούτιν να εγκαταλείψει τις βασικές απαιτήσεις του για τον τερματισμό του πολέμου.

Μετά την επικοινωνία, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι ο Ρώσος πρόεδρος τόνισε πως μπορεί να επιτευχθεί δίκαιη και μακροχρόνια ειρηνευτική συμφωνία μόνο αν ληφθούν πλήρως και χωρίς όρους υπόψη τα νόμιμα συμφέροντα της Ρωσίας.

Επιπλέον, η Μόσχα κατηγόρησε τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ ότι υιοθετούν πολιτική αντιπαράθεσης, η οποία, όπως υποστηρίζει, παρατείνει τη σύγκρουση.

Η Ευρώπη διεκδικεί θέση στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία

Την Τρίτη ο Πούτιν μίλησε τηλεφωνικά για πρώτη φορά από τον Ιούλιο του 2025 με ηγέτες ευρωπαϊκών χωρών που στηρίζουν την Ουκρανία. Τότε είχε επικοινωνήσει με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

Η συνομιλία έγινε ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να αποκτήσει πιο ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις που αφορούν τον τερματισμό του πολέμου.

Το καλοκαίρι, όπως αναφέρουν οι Financial Times, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είχαν συζητήσει να διορίσουν ειδικό εκπρόσωπο για απευθείας επαφές με τη Μόσχα. Η προσπάθεια, όμως, καθυστέρησε εξαιτίας των ενδοευρωπαϊκών διαφωνιών και της απροθυμίας του Κρεμλίνου να συνεργαστεί με τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας.

Ένδειξη αλλαγής στη στάση της Μόσχας υπήρξε μετά την επίσκεψη στην Αγία Πετρούπολη, την περασμένη εβδομάδα, του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ. Τότε το Κρεμλίνο παραδέχθηκε ότι για οποιαδήποτε τελική συμφωνία ειρήνης θα χρειαστεί και η συμμετοχή της Ευρώπης.

Πριν από αυτό, ο Γουίτκοφ είχε συναντηθεί στο Όσλο με τον Στουμπ, τον Στέρε και τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Σε κοινή δήλωση, οι ηγέτες της Φινλανδίας και της Νορβηγίας ανέφεραν ότι επικοινώνησαν με τον Πούτιν για να του διαβιβάσουν απευθείας μηνύματα σχετικά με τις επόμενες διαπραγματεύσεις.

Τον Νοέμβριο αναμένεται να διεξαχθούν στο Άμπου Ντάμπι νέες συνομιλίες ανάμεσα στην Ουκρανία, τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι μελλοντικές εγγυήσεις ασφάλειας μετά τη λήξη του πολέμου.

Δανία και Ιταλία αντιδρούν: «Η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει ενωμένη»

Η κίνηση των δύο ηγετών της Βόρειας Ευρώπης αντιμετωπίστηκε με επιφυλάξεις από άλλες κυβερνήσεις της ηπείρου. Εκείνες επιμένουν ότι οι επαφές με τη Μόσχα πρέπει να γίνονται με κοινή ευρωπαϊκή θέση.

Μιλώντας στο δημόσιο δίκτυο DR, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν εξέφρασε σκεπτικισμό για την ανεξάρτητη πρωτοβουλία της Φινλανδίας και της Νορβηγίας, καθώς δεν είχε προηγηθεί συνεννόηση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους εταίρους.

«Δεν βλέπω καμία ένδειξη ότι η Ρωσία επιθυμεί ειρήνη με την Ευρώπη, ούτε στον υβριδικό πόλεμο που διεξάγεται καθημερινά ούτε στην Ουκρανία, όπου εξαπολύει καθημερινά σφοδρές επιθέσεις», δήλωσε.

«Πιστεύω ότι πρέπει να διατηρήσουμε την Ευρώπη ενωμένη, αντί να ενεργούμε μεμονωμένα», συμπλήρωσε.

Η κυβέρνηση της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι υπογράμμισε από την πλευρά της ότι η πρωτοβουλία φέρνει στο προσκήνιο ένα γενικότερο ζήτημα συντονισμού στην Ευρώπη.

«Πάνω απ’ όλα, αυτή η τηλεφωνική επικοινωνία καθιστά σαφές ένα πράγμα: Η Ευρώπη δεν έχει ακόμη καταλήξει σε συμφωνία για το ποιος θα εκπροσωπεί τα συμφέροντά της στην ειρηνευτική διαδικασία», ανέφερε το γραφείο της.

Ο Στουμπ και ο Στέρε ξεκαθάρισαν ότι η επικοινωνία τους με τον Πούτιν δεν έγινε εκ μέρους της Ευρώπης στο σύνολό της.

Ζελένσκι ενημερώθηκε αμέσως μετά την τηλεφωνική επικοινωνία

Μετά την τηλεφωνική συνομιλία με τον Ρώσο πρόεδρο, οι ηγέτες της Φινλανδίας και της Νορβηγίας επικοινώνησαν με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον ενημέρωσαν για όσα συζητήθηκαν.

Σε ανάρτηση στο X, ο Ουκρανός πρόεδρος είπε ότι οι συνομιλητές του είχαν μεταφέρει στον Πούτιν πως χρειάζονται ουσιαστικές ενέργειες αποκλιμάκωσης, με έμφαση στις επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας.

Ο Στουμπ από την πλευρά του περιέγραψε την επικοινωνία ως «ειλικρινή και ουσιαστική» και σημείωσε ότι η έκβαση του πολέμου θα επηρεάσει άμεσα την ασφάλεια της Φινλανδίας, της Νορβηγίας και της Ευρώπης συνολικά.

«Ο τερματισμός του πολέμου απαιτεί απευθείας συνομιλίες», υπογράμμισε.

Παρότι οι επαφές με τη Μόσχα έχουν ξαναρχίσει, οι τοποθετήσεις της ρωσικής ηγεσίας και η περιορισμένη αναφορά σε άμεση εκεχειρία δείχνουν ότι παραμένουν σοβαρά εμπόδια πριν από την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας.