Εκλογές στο Ισραήλ: Ο Νετανιάχου προηγείται χωρίς αυτοδυναμία – Πέντε σενάρια για την επόμενη κυβέρνηση

Η καταμέτρηση των ψήφων στις εκλογές στο Ισραήλ εξελίσσεται σε πολιτικό θρίλερ, καθώς το στρατόπεδο του Μπενιαμίν Νετανιάχου προηγείται της αντιπολίτευσης, χωρίς όμως να συγκεντρώνει την αναγκαία κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός και ο βασικός του αντίπαλος, Γκάντι Άιζενκοτ, διεκδικούν τη συγκρότηση της επόμενης κυβέρνησης, ενώ εξετάζονται πέντε μετεκλογικές εκδοχές, ανάμεσά τους και η διεξαγωγή νέων εκλογών.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής του Ισραήλ, όπως τα μετέδωσαν οι Times of Israel, έδειχναν στις 07:58 τοπική ώρα την Τετάρτη (28/10) ότι είχε καταμετρηθεί το 57,3% των εκλογικών τμημάτων. Ο συνασπισμός του Νετανιάχου εξασφάλιζε 55 έδρες, η αντιπολίτευση 49 και τα αραβικά κόμματα 16.

Στα προηγούμενα στοιχεία, που μετέδωσαν τα πρακτορεία AFP και dpa, το 50,1% των καταμετρημένων ψήφων έδινε 56 έδρες στο στρατόπεδο Νετανιάχου. Η αλλαγή στην κατανομή αποτυπώνει πόσο αβέβαιη παραμένει η εκλογική μάχη.

Ο Νετανιάχου προηγείται, αλλά χρειάζεται ακόμη έξι έδρες για να φτάσει τις 61, το όριο της απόλυτης πλειοψηφίας στην Κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο που αριθμεί 120 έδρες.

Τα τρέχοντα δεδομένα απέχουν αισθητά από τις αρχικές εκτιμήσεις των exit polls, τα οποία έδειχναν σχεδόν ισοδύναμα τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Παρ’ όλα αυτά, τα προσωρινά αποτελέσματα δεν δίνουν ακόμη σε καμία πλευρά ξεκάθαρη δυνατότητα να σχηματίσει κυβέρνηση.

Η καταμέτρηση βρίσκεται σε εξέλιξη και απομένει να προστεθούν οι ψήφοι που υποβλήθηκαν σε ειδικούς φακέλους, όπως εκείνες των στρατιωτών και των διπλωματών.

Νετανιάχου: «Χρειαζόμαστε μια ισχυρή, δεξιά κυβέρνηση»

Λίγο μετά τις 3 τα ξημερώματα της Τετάρτης, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησε στους υποστηρικτές του και δήλωσε ότι το Λικούντ αναδεικνύεται σε μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της χώρας.

«Περιμένουμε ακόμη τα πραγματικά αποτελέσματα», είπε, συμπληρώνοντας ότι «το Λικούντ είναι το μεγαλύτερο κόμμα στο Ισραήλ».

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είπε ότι το δεξιό στρατόπεδο έχει εξασφαλίσει «σαφή και αποφασιστική πλειοψηφία μεταξύ των σιωνιστών πολιτών» και δήλωσε πως επιδιώκει να συγκροτήσει μια «ισχυρή, εθνική, δεξιά κυβέρνηση».

Ο Νετανιάχου απέκλεισε επίσης κυβέρνηση που θα στηρίζεται σε αραβικά κόμματα, κατηγορώντας ορισμένες από τις παρατάξεις τους ότι αντιτίθενται στον χαρακτήρα του ισραηλινού κράτους.

Αναφερόμενος στο Ιράν, υποστήριξε πως το Ισραήλ βρίσκεται μπροστά σε ιστορική ευκαιρία να εξαλείψει οριστικά την ιρανική απειλή, με τη συνδρομή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Άιζενκοτ: «Οι πολίτες ψήφισαν υπέρ της αλλαγής»

Ο Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του κόμματος Γιασάρ, υποστήριξε από την πλευρά του ότι η ψήφος στις εκλογές αποδοκιμάζει την κυβέρνηση Νετανιάχου.

Σε ομιλία προς τους υποστηρικτές του στο Τελ Αβίβ, λίγο μετά τη δημοσιοποίηση των πρώτων exit polls, ο Άιζενκοτ ανέφερε ότι οι Ισραηλινοί επέλεξαν την πολιτική αλλαγή.

«Οι πολίτες ψήφισαν υπέρ της αλλαγής. Ο συνασπισμός της αποτυχίας έχασε την εμπιστοσύνη του κόσμου. Οι Ισραηλινοί ψήφισαν κατά της συνέχισης της πρωθυπουργίας Νετανιάχου», ανέφερε.

Ο Άιζενκοτ ζήτησε από τον Νετανιάχου να αποδεχθεί την «ψήφο δυσπιστίας του λαού» και να εγκαταλείψει την πολιτική. Παράλληλα, δεσμεύθηκε να προσπαθήσει να σχηματίσει κυβέρνηση με βασικές προτεραιότητες την καθολική στρατιωτική θητεία και τη διάλυση της Χαμάς.

Παρόμοια θέση διατύπωσαν ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ και ο Γιαΐρ Λαπίντ, λέγοντας ότι η αντιπολίτευση έχει λάβει εντολή για πολιτική αλλαγή.

Η προσπάθεια για εξασφάλιση κυβερνητικής πλειοψηφίας δυσκολεύει, καθώς αρκετοί ηγέτες είχαν δεσμευθεί προεκλογικά ότι δεν θα συνεργαστούν με αραβικά κόμματα.

Τα πέντε ενδεχόμενα για την επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ

Καθώς κανένα από τα δύο μεγάλα στρατόπεδα δεν έχει μέχρι τώρα τις 61 έδρες, το Ισραήλ ενδέχεται να εισέλθει σε μια μακρά περίοδο πολιτικών διαβουλεύσεων.

Η ισραηλινή εφημερίδα Ynet παρουσιάζει σε ανάλυσή της πέντε βασικές εκδοχές για την επόμενη ημέρα: κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ ή τον Νετανιάχου, έναν ευρύ συνασπισμό ή προσφυγή στις κάλπες ξανά.

Το πρώτο ενδεχόμενο είναι μια κυβέρνηση με επικεφαλής τον Γκάντι Άιζενκοτ. Σε αυτή θα μπορούσαν να συμμετάσχουν το κεντρώο Γιασάρ, το Μπ’Γιαχάντ του Ναφτάλι Μπένετ, το Γισραέλ Μπεϊτένου του Αβίγκντορ Λίμπερμαν και οι Δημοκράτες του Γιαΐρ Γκολάν. Με βάση τα προσωρινά αποτελέσματα, όμως, τα κόμματα αυτά δεν φτάνουν στην αυτοδυναμία και θα χρειαστεί να βρουν επιπλέον κοινοβουλευτική στήριξη.

Το δεύτερο σενάριο θέλει τον Νετανιάχου να σχηματίζει νέα κυβέρνηση, με το Λικούντ, τα υπερορθόδοξα κόμματα Σας και Ενωμένη Ιουδαϊκή Τορά, καθώς και τις ακροδεξιές παρατάξεις του Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και του Μπεζαλέλ Σμότριτς. Για να προχωρήσει αυτό το ενδεχόμενο, θα πρέπει είτε η τελική καταμέτρηση να του δώσει 61 έδρες είτε να εξασφαλιστούν επιπλέον πολιτικοί σύμμαχοι.

Το τρίτο σενάριο αφορά κυβέρνηση μειοψηφίας με πρωθυπουργό τον Άιζενκοτ και ανοχή από τα αραβικά κόμματα. Η Ynet σημειώνει ότι στο ισραηλινό κοινοβουλευτικό σύστημα η ψήφος εμπιστοσύνης εγκρίνεται με την πλειοψηφία των βουλευτών που λαμβάνουν μέρος στην ψηφοφορία, χωρίς να είναι αναγκαίες 61 θετικές ψήφοι. Κατά συνέπεια, η αποχή αραβικών παρατάξεων θα μπορούσε να διευκολύνει την ανάληψη της εξουσίας από μια κυβέρνηση μειοψηφίας. Ωστόσο, ο Λίμπερμαν έχει αποκλείσει τη στήριξή της, ενώ και άλλοι ηγέτες της αντιπολίτευσης έχουν απορρίψει τη συνεργασία με αραβικά κόμματα.

Το τέταρτο σενάριο αφορά τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας από τον Νετανιάχου και τον Άιζενκοτ, με πιθανή συμφωνία για εναλλαγή στην πρωθυπουργία. Αν και οι δύο πολιτικοί αντίπαλοι έχουν απορρίψει δημοσίως μια τέτοια συνεργασία, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, ενδέχεται να μεσολαβήσει αν το πολιτικό αδιέξοδο διαρκέσει.

Ο επικεφαλής της ακροδεξιάς Εβραϊκής Δύναμης, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, έχει ήδη καλέσει τον Νετανιάχου να μην προχωρήσει σε συνεργασία με τον Άιζενκοτ, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια επιλογή είναι «τρομερό λάθος».

Το πέμπτο σενάριο προβλέπει την προκήρυξη νέων εκλογών, αν αποτύχουν όλες οι προσπάθειες για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Σε αυτή την περίπτωση, ο Νετανιάχου θα εξακολουθήσει να ηγείται της υπηρεσιακής κυβέρνησης έως ότου προκύψει νέος κυβερνητικός συνασπισμός, παραμένοντας στην εξουσία για μεγαλύτερο διάστημα χωρίς να διαθέτει νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Η ισχυρή παρουσία των αραβικών κομμάτων στη Βουλή

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η ενισχυμένη κοινοβουλευτική εκπροσώπηση των αραβικών παρατάξεων, που συγκεντρώνουν 16 έδρες με βάση τα νεότερα προσωρινά αποτελέσματα.

Ο επικεφαλής της Κοινής Λίστας, Γιούσεφ Τζαμπαρίν, δήλωσε ότι η εκλογική επίδοση των αραβικών κομμάτων καταδεικνύει πως συνιστούν πολιτική δύναμη που δεν μπορεί να παραβλεφθεί.

«Δεν μπορείτε να οικοδομήσετε ένα μέλλον εδώ χωρίς τη φωνή μας», ανέφερε, επισημαίνοντας πως η αραβική κοινότητα πρέπει να εκπροσωπείται στις πολιτικές αποφάσεις.

Ο επικεφαλής του Ραάμ, Μανσούρ Αμπάς, από την πλευρά του, δεσμεύθηκε να μετατρέψει την εκλογική επιρροή του κόμματός του σε ουσιαστική πολιτική ισχύ.

Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στον σχηματισμό κυβέρνησης είναι οι διαφορετικές θέσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης για τη συνεργασία με αραβικές παρατάξεις.

Τραμπ: «Η υποστήριξή μου βοήθησε πολύ τον Νετανιάχου»

Στις εξελίξεις μετά τις εκλογές τοποθετήθηκε και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απέδωσε μέρος της εκλογικής ενίσχυσης του Νετανιάχου στη δημόσια στήριξή του.

Όπως μεταδίδουν οι Times of Israel, ο Τραμπ αναδημοσίευσε στο Truth Social σχόλιο που αποδίδεται στον Ίρβινγκ Σ. Σβαρτς και υποστήριζε ότι η στήριξη του Αμερικανού προέδρου μετέστρεψε το εκλογικό κλίμα υπέρ του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

Σύμφωνα με το σχόλιο, η εκλογική αναμέτρηση δεν εξελίχθηκε σε αποφασιστική ήττα για τον Νετανιάχου, αλλά σε αμφίρροπη μάχη, με πιθανότητα ακόμη και να κερδίσει.

Ο Τραμπ διατύπωσε την ίδια εκτίμηση και ο ίδιος, μιλώντας αργότερα σε δημοσιογράφους.

«Από τα exit polls ακούω ότι ο Νετανιάχου τα πήγε πολύ καλά. Νομίζω ότι όταν δημοσιοποιήθηκε η υποστήριξή μου, τον βοήθησε πάρα πολύ», δήλωσε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι δεν είχε επικοινωνήσει με τον Νετανιάχου μετά την ανακοίνωση των πρώτων αποτελεσμάτων.

Πότε αναμένονται τα επίσημα τελικά αποτελέσματα των εκλογών

Η ολοκλήρωση της εκλογικής καταμέτρησης αποτελεί το επόμενο κομβικό βήμα για τη διαμόρφωση των πολιτικών συσχετισμών.

Η Ynet αναφέρει ότι η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή εκτιμά πως θα ολοκληρώσει την καταμέτρηση έως το απόγευμα της Πέμπτης (29/10), ενώ η προθεσμία για τη δημοσίευση των επίσημων αποτελεσμάτων εκπνέει στις 4 Νοεμβρίου.

Ακολούθως, ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ θα διαβουλευτεί με τα κοινοβουλευτικά κόμματα και θα αναθέσει τον σχηματισμό κυβέρνησης στον βουλευτή που θεωρεί ότι έχει τις μεγαλύτερες πιθανότητες να συγκροτήσει συνασπισμό.

Η πρώτη εντολή σχηματισμού κυβέρνησης έχει διάρκεια 28 ημερών και μπορεί να παραταθεί για έως και 14 ημέρες. Αν αποτύχει η προσπάθεια, θα ακολουθήσουν νέες αναθέσεις εντολής, με την πολιτική αβεβαιότητα να μπορεί να παραταθεί για αρκετές εβδομάδες.

Παρά το προβάδισμα του Νετανιάχου στην καταμέτρηση, το βασικό ερώτημα δεν περιορίζεται στο ποιος θα εξασφαλίσει τις περισσότερες έδρες, αλλά αφορά το ποιος θα μπορέσει να συγκεντρώσει την κοινοβουλευτική στήριξη που χρειάζεται για να κυβερνήσει το Ισραήλ.