Η κατάργηση του «κλεμμένου» δευτερολέπτου που προστατεύει το διαδίκτυο

Η διεθνής κοινότητα μετρολογίας αποφάσισε μια ριζική αλλαγή στον τρόπο μέτρησης του χρόνου: το εμβόλιμο δευτερόλεπτο αποσύρεται οριστικά από το παγκόσμιο σύστημα.

Στις 15 Οκτωβρίου 2026, στις Βερσαλλίες της Γαλλίας, η Γενική Συνδιάσκεψη Μέτρων και Σταθμών (CGPM) έλαβε ομόφωνα την απόφαση, τερματίζοντας μια πρακτική που εφαρμοζόταν επί πέντε δεκαετίες.

Η συνεχής ροή χρόνου (Continuous UTC) θα τεθεί επίσημα σε εφαρμογή στις 20 Μαΐου 2027, την Παγκόσμια Ημέρα Μετρολογίας. Τα ρολόγια σε όλο τον κόσμο θα κινούνται πλέον αδιάκοπα, χωρίς τις απρόβλεπτες μικροδιορθώσεις του παρελθόντος, οι οποίες προκαλούσαν σοβαρά τεχνικά προβλήματα στον ψηφιακό κόσμο.

Τι είναι το εμβόλιμο δευτερόλεπτο και πώς λειτουργεί

Στα παγκόσμια ρολόγια, το εμβόλιμο δευτερόλεπτο προσθέτει τεχνητά μία επιπλέον μονάδα χρόνου, όπως ακριβώς συμβαίνει με την πρόσθετη ημέρα στα δίσεκτα έτη. Η ανάγκη γι’ αυτή την παρέμβαση προκύπτει επειδή υπάρχουν δύο τρόποι υπολογισμού του χρόνου: ο αστρονομικός, που ακολουθεί την πραγματική περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της, και εκείνος των εξαιρετικά ακριβών ατομικών ρολογιών.
Οι δύο μετρήσεις σταδιακά απομακρύνονται, καθώς η περιστροφή του πλανήτη παρουσιάζει μικρές διακυμάνσεις και επιβραδύνεται με τον καιρό. Έτσι, από το 1972 οι επιστήμονες προσέθεταν ένα «εμβόλιμο δευτερόλεπτο» στα ατομικά ρολόγια, όποτε η μεταξύ τους απόκλιση πλησίαζε το ένα δευτερόλεπτο. Η πρακτική αυτή διατηρούσε τον συγχρονισμό των ρολογιών με τη φυσική διάρκεια της ημέρας.

Γιατί το εμβόλιμο δευτερόλεπτο απειλούσε την τεχνολογία

Για την παγκόσμια τεχνολογία, η μικρή αυτή ρύθμιση εξελίχθηκε σε σοβαρή δοκιμασία. Υπολογιστικά συστήματα, διακομιστές, χρηματοπιστωτικές αγορές και τηλεπικοινωνιακά δίκτυα χρειάζονται αδιάλειπτη και απόλυτα ομαλή ροή χρόνου. Όταν προστίθεται ξαφνικά και χωρίς προειδοποίηση ένα δευτερόλεπτο, μπορεί να προκληθούν «βραχυκυκλώματα» σε βάσεις δεδομένων, καταρρεύσεις μεγάλων ιστοσελίδων και σοβαρές δυσκολίες συγχρονισμού.
Τα τελευταία χρόνια το ζήτημα οξύνθηκε, καθώς η Γη άρχισε ξαφνικά να περιστρέφεται λίγο ταχύτερα. Η επιτάχυνση αυτή έφερε στο προσκήνιο τον κίνδυνο ενός πρωτοφανούς «αρνητικού» εμβόλιμου δευτερολέπτου. Η αφαίρεση χρόνου, για πρώτη φορά στην ιστορία, θα μπορούσε να αποδειχθεί καταστροφική για λογισμικά και παγκόσμια συστήματα πλοήγησης (GPS), που δεν έχουν κατασκευαστεί ώστε να μετρούν αντίστροφα.

Με την ισχυρή υποστήριξη του Διεθνούς Γραφείου Μέτρων και Σταθμών (BIPM), η εγκεκριμένη λύση σταματά οριστικά τις μικρές διορθώσεις και επιτρέπει να αυξηθεί αισθητά η απόσταση ανάμεσα στον χρόνο της Γης και εκείνον των ατομικών ρολογιών. Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ορίστηκε στα 3.600 δευτερόλεπτα, δηλαδή σε μία ώρα ακριβώς.

Διόρθωση θα γίνεται μόνο όταν η απόκλιση ανάμεσα στη φυσική περιστροφή του πλανήτη και στον χρόνο των ατομικών ρολογιών φτάσει τη μία ώρα. Τότε θα προστίθεται στο παγκόσμιο σύστημα μία «εμβόλιμη ώρα». Οι επίσημοι επιστημονικοί υπολογισμοί εκτιμούν ότι μια τέτοια παρέμβαση δεν θα χρειαστεί για τουλάχιστον 1.000 χρόνια. Με αυτή την αλλαγή εξασφαλίζονται η συνέχεια, η σταθερότητα και η ασφάλεια του παγκόσμιου ψηφιακού οικοσυστήματος για τους επόμενους αιώνες, ενώ το διαδίκτυο απαλλάσσεται οριστικά από μια διαρκή τεχνική ανησυχία.