Νεάντερνταλ: Τι δείχνουν τα ξύλινα όπλα και εργαλεία από σπήλαιο της Καταλονίας

Τα ευρήματα από το σπήλαιο Abric Romaní στην Καταλονία της Ισπανίας φωτίζουν τα ξύλινα όπλα και εργαλεία των Νεάντερνταλ, προσθέτοντας νέα δεδομένα για την καθημερινή ζωή και τις τεχνολογικές γνώσεις τους.

Συνολικά, οι ερευνητές εξέτασαν 597 ξύλινα κατάλοιπα και αποτυπώματα, που χρονολογούνται από περίπου 62.000 έως 40.000 χρόνια πριν και προέρχονται από 16 διακριτά στρώματα του σπηλαίου.

Κάθε ένα από αυτά τα στρώματα συνδέεται με ξεχωριστές χρονικές φάσεις κατά τις οποίες οι Νεάντερνταλ αξιοποιούσαν το συγκεκριμένο καταφύγιο.

Στα ευρήματα περιλαμβάνονται αντικείμενα που οι ίδιοι είχαν κατασκευάσει ή επεξεργαστεί, από εργαλεία και όπλα έως είδη καθημερινής χρήσης.

🪵Un universo #neandertal de piedra…y #madera

⛏️Un trabajo de @iphes con personal del @mncn_csic analiza casi 600 restos de madera en el yacimiento de Abric Romaní

🔎Revelan el papel de este material en la vida cotidiana hace 62.000-40.000 años

👉 https://t.co/BXytWdcBTB https://t.co/yDr2cZnyGI

— CSIC (@CSIC) October 7, 2026

Τα ξύλινα δόρατα και τα εργαλεία των Νεάντερνταλ

Ιδιαίτερη σημασία έχουν δύο ξύλινα δόρατα, τα οποία εντοπίστηκαν σε ένα στρώμα του σπηλαίου που οι αρχαιολόγοι αποκαλούν «Στρώμα R».

Το πρώτο, μήκους 2,45 μέτρων, εκτιμάται ότι μάλλον χρησίμευε ως δόρυ για μάχη σε κοντινή απόσταση. Το άλλο σώζεται σε μήκος 1,99 μέτρων και παρουσιάζει σαφή ίχνη σκόπιμης επεξεργασίας.

Οι αρχαιολόγοι βρήκαν ακόμη ένα ασυνήθιστο ξύλινο αντικείμενο, το οποίο θυμίζει ρόπαλο ή σφυρί.

Είναι φτιαγμένο από ένα μόνο κομμάτι ξύλου, διαθέτει λαβή και ένα παχύ, αιχμηρό άκρο, αλλά η ακριβής λειτουργία του παραμένει άγνωστη.

Η χρήση του ξύλου στην καθημερινότητα των Νεάντερνταλ

Ωστόσο, τα αντικείμενα που ήρθαν στο φως δεν είναι μόνο όπλα.

Η ανάλυση καταδεικνύει ότι οι Νεάντερνταλ χρησιμοποιούσαν το ξύλο με ποικίλους τρόπους: έφτιαχναν, μεταξύ άλλων, δοχεία, δίσκους και εργαλεία, ενώ φαίνεται ότι το αξιοποιούσαν και για την οργάνωση του χώρου κατοίκησής τους.

Σε ένα τμήμα του σπηλαίου εντοπίστηκαν ξύλινα δοκάρια τοποθετημένα χιαστί, τα οποία ίσως ανήκαν σε υπερυψωμένη πλατφόρμα. Μια πιθανή λειτουργία της ήταν η προετοιμασία φαγητού.

Ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο είναι ένα ίσιο ξύλινο τμήμα με μήκος 5,10 μέτρα. Κατά τους ερευνητές, ενδέχεται να ήταν μέρος κατασκευής ή να χρησιμοποιήθηκε για τη διαμόρφωση του χώρου διαβίωσης.

Πώς διατηρήθηκαν επί χιλιάδες χρόνια

Οι συνθήκες διατήρησης στο σπήλαιο Abric Romaní

Η ύπαρξη τόσο μεγάλου αριθμού ξύλινων ευρημάτων έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, επειδή το ξύλο σπάνια επιβιώνει επί δεκάδες χιλιάδες χρόνια.

Στο Abric Romaní, οι ειδικές συνθήκες του σπηλαίου συνέβαλαν στη διατήρησή τους. Το ανθρακικό ασβέστιο του νερού κάλυπτε προοδευτικά τα ξύλινα αντικείμενα και σχημάτιζε γύρω τους ένα λεπτό περίβλημα.

Καθώς περνούσε ο χρόνος, το ίδιο το ξύλο αποσυντέθηκε, αλλά το ίχνος του διατηρήθηκε επάνω στον βράχο.

Σε κάποιες περιπτώσεις η διατήρηση είναι τόσο αναλυτική, ώστε οι ερευνητές μπορούν να διακρίνουν ακόμη και χαρακτηριστικά της εσωτερικής δομής του ξύλου.

Η μελέτη στο Science Advances για την τεχνολογία των Νεάντερνταλ

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Science Advances και συνιστά την πρώτη πλήρη ανάλυση ξύλου από τις ανασκαφές στο Abric Romaní έπειτα από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.

Τα αποτελέσματα διευρύνουν αισθητά όσα γνώριζαν έως σήμερα οι επιστήμονες για την τεχνολογία των Νεάντερνταλ.

Μέχρι τώρα, η αρχαιολογική έρευνα στηριζόταν κυρίως στα πέτρινα εργαλεία τους, επειδή τα αντικείμενα από ξύλο συνήθως δεν αντέχουν στον χρόνο.

Το σπήλαιο στην Καταλονία υποδεικνύει ότι η τεχνολογία των Νεάντερνταλ ήταν πιο πολύπλοκη, με το ξύλο να αποτελεί βασικό υλικό για όπλα, εργαλεία και αντικείμενα της καθημερινής τους ζωής.

Το ξύλο ως βασικό υλικό για τους Νεάντερνταλ

Όπως επισημαίνει ο Josep Vallverdú, η τεχνολογία των Νεάντερνταλ «εκτεινόταν πολύ πέρα από την πέτρα».