Grat Be’al Gibri: Το αρχαίο παλάτι της Αιθιοπίας ίσως μπορούσε να φτάσει έως και τους 19 ορόφους

Το Grat Be’al Gibri ανεγέρθηκε πριν από σχεδόν 2.800 χρόνια στα υψίπεδα της βόρειας Αιθιοπίας και, σε θεωρητικό επίπεδο, θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τους 19 ορόφους. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε νέα έρευνα αρχαιολόγων και πολιτικών μηχανικών από τη Γερμανία.

Χτισμένο σε σημείο πάνω από την πόλη Yeha, το αρχαίο οικοδόμημα διατηρείται σήμερα μόνο αποσπασματικά, με υπολείμματα τοίχων, πέτρινες βαθμίδες και μέρη των κιόνων του.

Το πραγματικό ύψος του παλατιού παραμένει άγνωστο, καθώς ένα μεγάλο τμήμα του καταστράφηκε από φωτιά.

Για να διαπιστώσουν πόσο ψηλή θα μπορούσε να γίνει η κατασκευή με τις τεχνικές και τα υλικά της συγκεκριμένης εποχής, οι ερευνητές αξιοποίησαν τα σωζόμενα αρχαιολογικά δεδομένα και δημιούργησαν τρισδιάστατα μοντέλα.

Το σύστημα κατασκευής του παλατιού Grat Be’al Gibri

Τα απομεινάρια του Grat Be’al Gibri φανερώνουν ένα ιδιαίτερο σύστημα δόμησης, το οποίο βασιζόταν στον συνδυασμό πέτρας και ξύλινων μερών.

Όπως φαίνεται, στο εσωτερικό της τοιχοποιίας είχαν ενσωματωθεί οριζόντια ξύλινα δοκάρια, τα οποία ενίσχυαν το οικοδόμημα και συνέβαλλαν στη διατήρηση της σταθερότητάς του.

Η συγκεκριμένη μέθοδος ονομάζεται τοιχοποιία με ξύλινη ενίσχυση και ήταν γνωστή την ίδια περίοδο σε περιοχές της Νότιας Αραβίας και της βορειοανατολικής Αφρικής.

Αρχικά, οι επιστήμονες εξέτασαν τις διαστάσεις των σωζόμενων τμημάτων του κτιρίου, συμπεριλαμβανομένων των γωνιών και των εισόδων του. Κατόπιν, πέρασαν αυτές τις μετρήσεις σε τρισδιάστατο μοντέλο.

Οι κίονες των 10 μέτρων και οι τρεις όροφοι

Ξεχωριστή σημασία έχουν οι κίονες στην είσοδο του ανακτόρου, καθώς υπολογίζεται ότι το ύψος τους πλησίαζε τα 10 μέτρα. Την ίδια ώρα, από τα σκαλοπάτια που διασώθηκαν προκύπτει ότι το οικοδόμημα διέθετε τουλάχιστον τρεις ορόφους.

Τα μοντέλα προσομοίωσης για το ύψος του ανακτόρου

Η ερευνητική ομάδα δοκίμασε πολλά διαφορετικά σενάρια, επειδή τα διαθέσιμα αρχαιολογικά ευρήματα δεν επαρκούν για να καθοριστεί το αρχικό ύψος του Grat Be’al Gibri.

Κατά τις προσομοιώσεις, το ύψος της ψηφιακής κατασκευής αυξανόταν βήμα προς βήμα, ενώ οι ερευνητές υπολόγιζαν το σημείο στο οποίο αυτή θα έπαυε να είναι σταθερή.

Οι άγνωστες παράμετροι και τα σενάρια αντοχής

Μία από τις δυσκολίες ήταν πως ούτε τα είδη ξυλείας που χρησιμοποιήθηκαν είναι απολύτως γνωστά ούτε έχουν εξακριβωθεί όλες οι λεπτομέρειες των υλικών και του τρόπου δόμησης. Έτσι, δοκιμάστηκαν διαφορετικές παράμετροι και εναλλακτικές εκδοχές αντοχής.

Με βάση το ευνοϊκότερο μοντέλο, το ανάκτορο είχε τη θεωρητική δυνατότητα να ανέλθει έως τους 19 ορόφους.

Ακόμη και η δυσμενέστερη εκδοχή έδειξε, μέσω των υπολογισμών, ότι το οικοδόμημα θα μπορούσε να φτάσει περίπου τους 16 ορόφους προτού καταρρεύσει.

Αυτές οι εκτιμήσεις, πάντως, δεν αποδεικνύουν ότι το Grat Be’al Gibri είχε πράγματι 16 ή 19 ορόφους.

Τι δείχνει το θεωρητικό όριο των 19 ορόφων

Οι προσομοιώσεις προσδιόρισαν ένα θεωρητικό ανώτατο όριο και δεν παρέχουν αρχαιολογική τεκμηρίωση για το ύψος που είχε στην πραγματικότητα το παλάτι.

Έως τώρα, τα στοιχεία δεν είναι αρκετά ώστε οι επιστήμονες να προσδιορίσουν με βεβαιότητα τον αριθμό των ορόφων του.

Η σημασία της έρευνας έγκειται κυρίως στην ένδειξη ότι οι κατασκευαστικές δυνατότητες των κοινωνιών που κατοικούσαν στην περιοχή σχεδόν 2.800 χρόνια πριν ενδέχεται να ήταν πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που αφήνουν να διαφανεί τα σημερινά ερείπια.

Η αρχαία Yeha και η σημασία του αρχαιολογικού τοπίου

Το Grat Be’al Gibri ανήκε σε ένα σπουδαίο αρχαιολογικό τοπίο γύρω από την αρχαία Yeha, μια περιοχή με μακρά ιστορία και αξιόλογα κατάλοιπα από την αρχαία Αιθιοπία.

Παράλληλα, η Yeha βρίσκεται στην προσωρινή λίστα της UNESCO, με προοπτική να υποβληθεί στο μέλλον ως υποψήφια για ένταξη στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Επομένως, όσα λιγοστά απομεινάρια του Grat Be’al Gibri σώζονται σήμερα ίσως δεν φανερώνουν τις πραγματικές διαστάσεις του αρχικού οικοδομήματος. Οι εκτιμήσεις της ομάδας διατηρούν ανοιχτό το ενδεχόμενο οι αρχαίοι τεχνίτες της περιοχής να κατείχαν γνώσεις που μπορούσαν να στηρίξουν κατασκευές εξαιρετικά μεγάλου μεγέθους και υψηλών φιλοδοξιών.